શનિવાર, 14 માર્ચે ભારતના શેરબજારમાં નિયમિત ટ્રેડિંગ નહીં પરંતુ વિશેષ મૉક ટ્રેડિંગ સત્ર આયોજિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. દેશના બે મુખ્ય સ્ટોક એક્સચેન્જ — National Stock Exchange (NSE) અને Bombay Stock Exchange (BSE) — આ સત્રનું આયોજન તેમના ટ્રેડિંગ સિસ્ટમ, નવા ઓપરેશનલ ફ્રેમવર્ક અને ડિઝાસ્ટર રિકવરી વ્યવસ્થાની તપાસ માટે કરી રહ્યા છે.
આ મૉક સત્ર આવનારા બજાર સંચાલન પહેલાં ટેક્નિકલ સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા અને ટ્રેડિંગ સભ્યોને નવા સિસ્ટમ સાથે પરિચિત કરાવવા માટે આયોજિત કરવામાં આવે છે. એક્સચેન્જોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન થતી તમામ ટ્રેડ માત્ર પરીક્ષણ માટે હશે અને તેનો વાસ્તવિક બજાર લેવડદેવડ સાથે કોઈ સંબંધ નહીં હોય.
NSE અને BSE સમયાંતરે આવા પરીક્ષણ સત્રો યોજે છે જેથી કોઈ ટેક્નિકલ સમસ્યા, નેટવર્ક નિષ્ફળતા અથવા આપત્તિની સ્થિતિમાં બજાર સંચાલન વિક્ષેપ વગર ચાલુ રાખી શકાય. આ વખતના મૉક સત્રમાં નવા ઓપરેશનલ ફ્રેમવર્ક, ડિઝાસ્ટર રિકવરી (DR) સિસ્ટમ, પ્રાઇમરી સાઇટ અને બેકઅપ સાઇટ વચ્ચે સ્વિચ, ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મની સ્થિરતા અને સુધારેલા Order-to-Trade Ratio (OTR) ફ્રેમવર્કનું પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. એક્સચેન્જોએ જણાવ્યું છે કે આ અભ્યાસ ભવિષ્યમાં લાગુ થનારા નવા નિયમો અને ટેક્નિકલ અપડેટ પહેલાં જરૂરી છે.
Bombay Stock Exchange એ શનિવારે કરન્સી ડેરિવેટિવ્સ સહિત અનેક સેગમેન્ટમાં મૉક ટ્રેડિંગનું આયોજન કર્યું છે. આ સત્ર પ્રાઇમરી સાઇટ (PR) અને ડિઝાસ્ટર રિકવરી સાઇટ (DR) બંને પર યોજાશે. લૉગિન સવારે 9:15 થી 10:00 વાગ્યા સુધી રહેશે. PR સાઇટ પર ટ્રેડિંગ સવારે 10:00 થી બપોરે 1:00 વાગ્યા સુધી થશે. ત્યારબાદ બપોરે 1:00 થી 1:45 વાગ્યા સુધી DR સાઇટ પર સ્વિચ કરવામાં આવશે અને DR સાઇટ પર ટ્રેડિંગ બપોરે 1:45 થી સાંજે 4:00 વાગ્યા સુધી ચાલશે. ટ્રેડ સુધારણા પ્રક્રિયા સાંજે 4:10 વાગ્યાથી શરૂ થશે.
BSEએ જણાવ્યું છે કે આ સત્ર દરમિયાન કરવામાં આવેલી કોઈપણ ટ્રેડ પર માર્જિન લાગુ નહીં થાય, કોઈ ચૂકવણી અથવા સેટલમેન્ટ નહીં થાય અને કોઈ કાનૂની જવાબદારી ઊભી નહીં થાય. આ સત્ર માત્ર સિસ્ટમ ટેસ્ટિંગ માટે છે.
National Stock Exchange ઇક્વિટી, ડેરિવેટિવ્સ અને પ્રી-ઓપન સેશન સહિત અનેક બજાર વિભાગોમાં મૉક ટ્રેડિંગનું આયોજન કરી રહ્યું છે. આ દરમિયાન એક્સચેન્જ સુધારેલા OTR (Order-to-Trade Ratio) ફ્રેમવર્કનું પણ પરીક્ષણ કરશે, જેને 6 એપ્રિલ 2026થી લાગુ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.
NSEનું પ્રથમ સત્ર પ્રાઇમરી સાઇટ પર સવારે 8:45 થી બપોરે 12:15 વાગ્યા સુધી રહેશે, જેમાં પ્રી-ઓપન, સામાન્ય બજાર, બ્લોક ડીલ અને ટ્રેડ સુધારણા સામેલ છે. બીજું સત્ર ડિઝાસ્ટર રિકવરી સાઇટ પર બપોરે 1:00 થી 3:45 વાગ્યા સુધી રહેશે. સાંજે 4:30 થી 5:00 વાગ્યા સુધી ફરી લૉગિન કરવાની સુવિધા આપવામાં આવશે.
NSEએ જણાવ્યું છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન કરવામાં આવેલી તમામ ટ્રેડ માત્ર સિમ્યુલેશન માટે હશે અને કોઈપણ પ્રકારનું ફંડ ટ્રાન્સફર અથવા સેટલમેન્ટ કરવામાં આવશે નહીં.
બંને એક્સચેન્જોએ ટ્રેડિંગ સભ્યો અને બ્રોકરોને સલાહ આપી છે કે તેઓ મૉક સત્રમાં સક્રિય રીતે ભાગ લે અને પોતાની કનેક્ટિવિટી તપાસે, ટ્રેડિંગ એપ્લિકેશનનું પરીક્ષણ કરે, નવા સિસ્ટમ સાથે સુસંગતતા સુનિશ્ચિત કરે અને સંભવિત ટેક્નિકલ સમસ્યાઓની જાણ કરે.
આ પ્રક્રિયા સોમવાર, 16 માર્ચથી શરૂ થનારા નિયમિત બજાર સંચાલન પહેલાં જરૂરી ગણવામાં આવી રહી છે. સામાન્ય રોકાણકારો માટે સમજવું જરૂરી છે કે શનિવારે યોજાતું આ સત્ર વાસ્તવિક ટ્રેડિંગ નથી અને આ દરમિયાન મૂકાયેલા ઓર્ડર અથવા થયેલા સોદા બજારમાં લાગુ પડશે નહીં.
