નવી દિલ્હીમાં જંતર-મંતર અને આસપાસ પેપર લીકના વિરોધમાં ચાલી રહેલા પ્રદર્શન દરમિયાન બુધવારે મોડી સાંજે સ્થિતિ તંગ બની હતી. પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે અથડામણ, પથ્થરમારો અને ધક્કામુક્કીની ઘટનાઓ બાદ સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ કડક કરવામાં આવી હતી. દિલ્હી પોલીસે જણાવ્યું કે કેટલાક ઉપદ્રવીઓએ સુરક્ષાકર્મીઓ પર પથ્થરો અને બોટલો ફેંકી હતી, જ્યારે પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલા નેતાઓએ શાંતિપૂર્ણ આંદોલન ચાલુ રાખવાની વાત પુનરાવર્તિત કરી અને હિંસાથી દૂર રહેવાની અપીલ કરી હતી. ઘટનામાં અનેક પોલીસકર્મીઓ ઘાયલ થયા હતા, ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે આંસુ ગેસના શેલ છોડવામાં આવ્યા હતા અને રાજધાનીના વિવિધ વિસ્તારોમાં વધારાના સુરક્ષા દળોની તૈનાતી કરવામાં આવી હતી.
દિલ્હી પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, બુધવારે રાત્રે આશરે 8:30 વાગ્યે કનોટ પ્લેસના ટોલ્સ્ટોય માર્ગ નજીક પ્રદર્શન દરમિયાન સ્થિતિ અચાનક બગડી હતી. કેટલાક લોકોએ પોલીસ પર પથ્થરમારો અને બોટલો ફેંકી હતી, જેના જવાબમાં પોલીસે ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે આંસુ ગેસના શેલ છોડ્યા હતા. સોશિયલ મીડિયા પર સામે આવેલા અનેક વિડિયોમાં પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ધક્કામુક્કી જોવા મળી હતી. કેટલાક વિડિયોમાં પ્રદર્શનકારીઓના હાથમાં લાઠીઓ પણ જોવા મળી હતી, જોકે આ વિડિયોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થઈ શકી નથી.
દિલ્હી પોલીસે જણાવ્યું કે આ અથડામણમાં કનોટ પ્લેસના ACP વિવેક ભગત ઘાયલ થયા હતા. તે પહેલાં દિવસ દરમિયાન પંજાબી બાગના ACP જય પ્રકાશ પણ પ્રદર્શનકારીઓ સાથે થયેલી અથડામણમાં ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા. જય પ્રકાશે જણાવ્યું કે તેમના કપાળ પર પથ્થર વાગવાથી ઇજા પહોંચી હતી અને તેમને સારવાર માટે હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. ડોક્ટરોએ તેમના કપાળમાં સામાન્ય ફ્રેક્ચરની પુષ્ટિ કરી હતી. અન્ય ઘાયલ પોલીસકર્મીઓની પણ હોસ્પિટલમાં સારવાર કરવામાં આવી હતી.
પેપર લીક અને શિક્ષણ વ્યવસ્થાથી સંબંધિત મુદ્દાઓને લઈને કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના સમર્થકો 20 જૂનથી જંતર-મંતર પર પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે. આંદોલનકારીઓની મુખ્ય માંગ કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામા અને પરીક્ષા પ્રણાલીમાં વ્યાપક સુધારાની છે. 20 જુલાઈએ સંસદ માર્ચ દરમિયાન પણ પ્રદર્શનકારીઓ અને પોલીસ વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી, ત્યારબાદ રાજધાનીમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ કડક કરવામાં આવી હતી.
પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલા મુખ્ય નેતાઓએ હિંસાની ઘટનાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતાં સમર્થકોને શાંતિપૂર્ણ રીતે આંદોલન ચાલુ રાખવાની અપીલ કરી હતી. સોનમ વાંગચુક દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા સંદેશમાં પણ લોકોને સંયમ રાખવા અને કોઈપણ પ્રકારની હિંસાથી દૂર રહેવા જણાવાયું હતું. આંદોલનના આયોજકોએ જણાવ્યું કે સરકાર તેમની મુખ્ય માંગણીઓ પર ઠોસ પગલાં નહીં ભરે ત્યાં સુધી વિરોધ પ્રદર્શન ચાલુ રહેશે.
કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાએ જણાવ્યું કે સરકાર આંદોલનકારીઓ દ્વારા મોકલાયેલા પત્રનો જવાબ આપશે અને ચર્ચા માટે તૈયાર છે. તેમણે કહ્યું કે સરકારે પ્રદર્શનકારીઓની વાત સાંભળી છે અને સંવાદ દ્વારા ઉકેલ લાવવાની ઇચ્છા ધરાવે છે. બીજી તરફ કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને પણ જણાવ્યું કે સરકાર શિક્ષણ અને પરીક્ષા પ્રણાલી સાથે જોડાયેલા તમામ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા માટે તૈયાર છે અને યુવાનોની ચિંતાઓનો ઉકેલ સંવાદ દ્વારા લાવવામાં આવશે.
દિલ્હી હાઇકોર્ટમાં પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલા કથિત મારપીટ સંબંધિત અરજીની સુનાવણી દરમિયાન અદાલતે સરકારને સંબંધિત સ્થળોના CCTV ફૂટેજ સુરક્ષિત રાખવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. અદાલતે જણાવ્યું કે નિષ્પક્ષ તપાસ માટે ઉપલબ્ધ ડિજિટલ પુરાવાઓનું સુરક્ષિત રહેવું જરૂરી છે. આવનારા દિવસોમાં આગામી સુનાવણી દરમિયાન પોલીસ અને સરકાર તરફથી વિગતવાર અહેવાલ રજૂ થઈ શકે છે.
ઘટના બાદ ગૃહ મંત્રાલયના નિર્દેશ પર રાજધાનીમાં વધારાના સુરક્ષા દળોની તૈનાતી કરવામાં આવી હતી. કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ દળ (CRPF)ની વધારાની કંપનીઓને દિલ્હીમાં બોલાવવામાં આવી હતી જેથી કોઈપણ અપ્રિય પરિસ્થિતિનો અસરકારક રીતે સામનો કરી શકાય. જંતર-મંતર, સંસદ માર્ગ, કનોટ પ્લેસ અને આસપાસના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સુરક્ષા વધારવામાં આવી હતી. પોલીસ સતત ફ્લેગ માર્ચ કરી રહી છે અને પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે.
સુરક્ષા કારણોસર ગુરુવારે સવારે દિલ્હી મેટ્રોના 16 સ્ટેશનોને તાત્કાલિક બંધ કરવામાં આવ્યા હતા. બાદમાં પરિસ્થિતિ સામાન્ય બનતા મોટાભાગના સ્ટેશનો ફરીથી ખોલવામાં આવ્યા હતા. દિલ્હી મેટ્રોએ મુસાફરોને મુસાફરી પહેલાં સેવા સંબંધિત અપડેટ તપાસવાની અપીલ કરી હતી. કેટલાક મુખ્ય સ્ટેશનો પર ઇન્ટરચેન્જ સુવિધાઓ સામાન્ય રીતે ચાલુ રહી હતી.
દિલ્હી પોલીસે હિંસા, સરકારી સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડવા અને સુરક્ષાકર્મીઓ પર હુમલાના આરોપોમાં અલગ-અલગ FIR નોંધાવી છે. પોલીસે જણાવ્યું કે વાયરલ વિડિયો અને CCTV ફૂટેજના આધારે આરોપીઓની ઓળખ કરવામાં આવી રહી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, તપાસ દરમિયાન ઉપલબ્ધ તમામ ડિજિટલ પુરાવાઓની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવશે જેથી હિંસા માટે જવાબદાર લોકો સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરી શકાય.
પેપર લીક અને પરીક્ષા પ્રણાલી સંબંધિત આંદોલન હવે રાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે. વિવિધ રાજકીય પક્ષો, વિદ્યાર્થી સંગઠનો અને સામાજિક કાર્યકરોએ આ મુદ્દે પોતાની-પોતાની પ્રતિક્રિયા વ્યક્ત કરી છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા, પરીક્ષા સુરક્ષા અને ભરતી પ્રક્રિયામાં સુધારા અંગે વ્યાપક સંવાદની જરૂર છે. સરકાર અને આંદોલનકારીઓ વચ્ચે સંભવિત ચર્ચા આગામી દિવસોમાં સમગ્ર ઘટનાક્રમની દિશા નક્કી કરી શકે છે.
