દેશભરમાં નીટ (NEET) પ્રશ્નપત્ર લીક મુદ્દે ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે ગુરુવારે મોડી રાત્રે મહત્વપૂર્ણ રાજકીય અને વહીવટી ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો. રાત્રે લગભગ 12 વાગ્યે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વિડિયો સંદેશ જાહેર કરીને જણાવ્યું કે સરકાર પ્રશ્નપત્ર લીકની ઘટનાઓ પર રોક લગાવવા અને દોષિતોને કડક સજા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની જોગવાઈ ધરાવતું નવું વિધેયક લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે.
ભારતમાં સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં પ્રશ્નપત્ર લીક અને અનિયમિતતાઓને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે વડાપ્રધાન મોદીએ જણાવ્યું કે સરકાર પ્રશ્નપત્ર લીકની ઘટનાઓને રોકવા અને દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી માટે નવું વિધેયક લાવવાની તૈયારીમાં છે. તેમણે કહ્યું કે પ્રસ્તાવિત કાયદામાં કેસોની ઝડપી સુનાવણી માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની જોગવાઈનો પણ સમાવેશ થવાની શક્યતા છે.
વડાપ્રધાન મોદીના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રસ્તાવિત વિધેયક અંગે શુક્રવારે કેન્દ્રીય મંત્રિમંડળમાં ચર્ચા કરવામાં આવશે. કેબિનેટમાં ચર્ચા અને જરૂરી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ વિધેયકને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય તેને શક્ય તેટલી વહેલી તકે સંસદમાં રજૂ કરીને મંજૂર કરાવવાનો છે.
આ જાહેરાત એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે ભારતની રાષ્ટ્રીય પાત્રતા સહ પ્રવેશ પરીક્ષા (NEET) સહિત વિવિધ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં કથિત પ્રશ્નપત્ર લીક અને પરીક્ષા પ્રક્રિયાની પારદર્શિતાને લઈને વિદ્યાર્થીઓ અને ઉમેદવારોમાં અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. પરીક્ષા પ્રણાલીમાં સુધારા અને પ્રશ્નપત્ર લીક સામે કડક પગલાંની માંગ સાથે દેશના અનેક વિસ્તારોમાં વિરોધ પ્રદર્શનો પણ થયા છે.
વડાપ્રધાનની જાહેરાત પછી થોડા જ સમયમાં હવામાન કાર્યકર અને સામાજિક કાર્યકર સોનમ વાંગચુકે પોતાનું અનશન સમાપ્ત કર્યું. વાંગચુક લાંબા સમયથી પોતાની માંગણીઓને લઈને આંદોલન કરી રહ્યા હતા અને તબિયત બગડ્યા બાદ તેમને ગુરુગ્રામ સ્થિત મેદાંતા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.
રાત્રે લગભગ 12:40 વાગ્યે કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડા અને કેન્દ્રીય મંત્રી ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહ હોસ્પિટલ પહોંચીને સોનમ વાંગચુકને મળ્યા. ત્યારબાદ જે.પી. નડ્ડાએ તેમને જ્યુસ પીવડાવી અનશન સમાપ્ત કરાવ્યું. જણાવાયું કે વાંગચુકે અનશનના 27મા દિવસે આ નિર્ણય લીધો.
અનશન સમાપ્ત કર્યા બાદ સોનમ વાંગચુકે જણાવ્યું કે સરકાર તરફથી તેમની માંગણીઓ પર સકારાત્મક પગલાં ભરવાની ખાતરી આપવામાં આવી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, વિવિધ મુદ્દાઓ પર થયેલી લાંબી ચર્ચા અને દેશમાં સંભવિત હિંસાની આશંકાને ધ્યાનમાં રાખીને અનશન સમાપ્ત કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. તેમણે કહ્યું કે સરકાર દ્વારા તેમની માંગણીઓ પ્રત્યે સકારાત્મક અભિગમ દર્શાવવામાં આવ્યો હોવાથી તેઓ સંતોષ વ્યક્ત કરે છે અને ચર્ચા દ્વારા ઉકેલ તરફ આગળ વધવું જરૂરી છે.
સરકારના પ્રસ્તાવિત વિધેયક અંગે સામે આવી રહેલી પ્રાથમિક માહિતી મુજબ, પ્રશ્નપત્ર લીક અને પરીક્ષા સંબંધિત છેતરપિંડીના કેસોમાં દોષિતો સામે કડક દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવી શકે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રશ્નપત્ર લીકમાં સંડોવાયેલા વ્યક્તિઓ માટે પાંચથી દસ વર્ષ સુધીની સજાની જોગવાઈ શક્ય છે.
તે ઉપરાંત આવા કેસોમાં આરોપીઓ માટે જામીન મેળવવાની પ્રક્રિયાને વધુ કઠિન બનાવવામાં આવી શકે છે. જો કોઈ કોચિંગ સંસ્થા, શિક્ષક અથવા પરીક્ષા સાથે જોડાયેલા કોઈ વ્યક્તિની ભૂમિકા પ્રશ્નપત્ર લીકમાં સામે આવે તો સંબંધિત સંસ્થા સામે પણ કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે. દોષિત સાબિત થવા પર સંસ્થાને બંધ કરવી અને આર્થિક દંડ જેવી જોગવાઈઓ પણ કાયદાનો ભાગ બની શકે છે.
પ્રશ્નપત્ર તૈયાર કરવાની અથવા સેટિંગ પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા કોઈ વ્યક્તિની સંડોવણી સાબિત થાય તો તેને ભવિષ્યમાં પરીક્ષા વ્યવસ્થાથી કાયમી રીતે દૂર કરવાની જોગવાઈ પણ પ્રસ્તાવિત થઈ શકે છે. જોકે, આ તમામ જોગવાઈઓની અંતિમ પુષ્ટિ વિધેયકના સત્તાવાર મસૂદા અને કેન્દ્રીય મંત્રિમંડળની મંજૂરી બાદ જ થશે.
