મંગળવારે સંસદના મોન્સૂન સત્રમાં જાહેર પરીક્ષાઓમાં અનિયમિતતાઓ રોકવા સંબંધિત જાહેર પરીક્ષા (અનુચિત સાધનોની રોકથામ) સુધારા વિધેયક, 2026 પર મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા યોજાવાની છે. લોકસભામાં આ વિધેયક પર અંદાજે છ કલાકની ચર્ચા માટે સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે અને જરૂરીયાત મુજબ ચર્ચાનો સમય વધારી શકાય છે.
આ પહેલાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સંસદ ભવન પરિસરમાં એનડીએ સંસદીય દળની સાપ્તાહિક બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી. બેઠકમાં ગૃહમંત્રી અમિત શાહ, રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહ, સંસદીય કાર્યમંત્રી કિરણ રિજિજુ સહિત રાષ્ટ્રીય જનતંત્રિક ગઠબંધન (NDA)ના અનેક વરિષ્ઠ નેતાઓ અને સાંસદો હાજર રહ્યા હતા. બેઠકમાં સરકારની વ્યૂહરચના, મોન્સૂન સત્રનો વિધાનકારી કાર્યક્રમ અને પરીક્ષા સુધારા જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી.
આ બેઠકમાં પ્રથમ વખત નેશનાલિસ્ટ સિટિઝન્સ પાર્ટી ઑફ ઇન્ડિયા (NCPI)ના સાંસદોએ ભાગ લીધો હતો. તાજેતરમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC)થી અલગ થયેલા સાંસદોએ એનસીપીઆઈ સાથે નવી રાજકીય શરૂઆત કરી છે અને તેમને પ્રથમ વખત એનડીએની સંસદીય બેઠકમાં આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. બેઠકમાં વિવિધ રાજકીય અને સંસદીય મુદ્દાઓ ઉપરાંત આવનારા વિધેયકો અંગે સરકારની વ્યૂહરચનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા અંગે પણ વિચારણા કરવામાં આવી હતી. વર્તમાન સંસદીય સત્રને ધ્યાનમાં રાખીને તમામ સાંસદોને સંકલિત રીતે સરકારનો પક્ષ રજૂ કરવાની અપીલ કરવામાં આવી હતી.
જાહેર પરીક્ષા (અનુચિત સાધનોની રોકથામ) સુધારા વિધેયક, 2026નો હેતુ જાહેર પરીક્ષાઓમાં પેપર લીક, નકલ, નકલી વેબસાઇટ, OMR શીટની ગેરકાયદેસર પ્રાપ્તિ, પરીક્ષામાં સંગઠિત છેતરપિંડી અને અન્ય અનિયમિતતાઓ સામે વધુ અસરકારક કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર આ સુધારા દ્વારા તપાસ અને અભિયોજન પ્રક્રિયાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે.
પ્રસ્તાવિત સુધારા હેઠળ પરીક્ષા સંબંધિત ગુનાઓમાં સંડોવાયેલા આરોપીઓ માટે વધુ કડક સજા અને વધુ દંડની જોગવાઈ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. ઉપરાંત રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આવા કેસોની સુનાવણી માટે વિશેષ ફાસ્ટ ટ્રેક અદાલતો સ્થાપવાનો અધિકાર આપવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે. આ અદાલતોમાં દૈનિક સુનાવણી દ્વારા ઝડપી ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવાની યોજના છે જેથી લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયાને કારણે થતો વિલંબ ટાળી શકાય અને દોષિતોને વહેલી સજા મળી શકે.
તાજેતરના વર્ષોમાં વિવિધ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ અને ભરતી પ્રક્રિયાઓમાં પેપર લીકની ઘટનાઓ બાદ પરીક્ષા પ્રણાલીની વિશ્વસનીયતા અંગે પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. અનેક પરીક્ષાઓ રદ કરવી પડી હતી, જેના કારણે લાખો ઉમેદવારોને ફરી પરીક્ષા આપવી પડી અને ભરતી પ્રક્રિયાઓ પ્રભાવિત થઈ હતી. સરકારનું કહેવું છે કે સંગઠિત પરીક્ષા માફિયાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવા અને આવી ઘટનાઓને અટકાવવા માટે હાલની કાનૂની વ્યવસ્થાને વધુ અસરકારક બનાવવાની જરૂર છે
વિપક્ષી પક્ષોએ વિધેયક પર વિસ્તૃત ચર્ચાની માંગ કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે માત્ર કડક સજાની જોગવાઈ પૂરતી નહીં બને, પરંતુ પરીક્ષા યોજનારી એજન્સીઓની જવાબદારી નક્કી કરવી, પારદર્શિતા વધારવી અને ટેક્નિકલ સુરક્ષા વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવી પણ જરૂરી છે. આ કારણે સંસદમાં વિધેયક પર વ્યાપક ચર્ચા થવાની શક્યતા છે, જેમાં વિવિધ રાજકીય પક્ષો પોતાના સૂચનો રજૂ કરશે.
વિધેયક પરની ચર્ચામાં એનડીએના અનેક યુવા સાંસદો ભાગ લેશે. તેઓ પરીક્ષા પ્રણાલીમાં સુધારા, ડિજિટલ સુરક્ષા, વિદ્યાર્થીઓના હિતો અને ભવિષ્યની પારદર્શક પરીક્ષા વ્યવસ્થા અંગે પોતાના વિચારો રજૂ કરે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. સરકાર આ વિધેયકને શિક્ષણ પ્રણાલીમાં વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું તરીકે રજૂ કરી રહી છે.
કેન્દ્ર સરકાર સતત જાહેર પરીક્ષાઓની વિશ્વસનીયતા જાળવી રાખવાનું પ્રાથમિકતા હોવાનું જણાવી રહી છે. આ હેતુસર પરીક્ષા સુરક્ષા, ડિજિટલ દેખરેખ, પારદર્શક પ્રક્રિયા અને ઝડપી કાનૂની કાર્યવાહી પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. સરકારનું માનવું છે કે મજબૂત કાનૂની માળખું તૈયાર થતાં સંગઠિત પેપર લીક ગેંગો પર નિયંત્રણ આવશે અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં ભાગ લેનારા લાખો વિદ્યાર્થીઓનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત બનશે.
મોન્સૂન સત્ર દરમિયાન શિક્ષણ સુધારા ઉપરાંત અન્ય અનેક મહત્વપૂર્ણ વિધેયકો પર પણ ચર્ચા પ્રસ્તાવિત છે. સરકાર વિવિધ ક્ષેત્રોના સુધારાત્મક કાયદાઓને આગળ વધારવાની તૈયારીમાં છે, જ્યારે વિપક્ષ વિવિધ મુદ્દાઓ પર સરકારને ઘેરવાની વ્યૂહરચના બનાવી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિમાં સંસદનું વર્તમાન સત્ર રાજકીય તેમજ વિધાનકારી દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
