મહારાષ્ટ્રમાં મરાઠા આરક્ષણ અંગે, બોમ્બે હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે સુનાવણીથી પોતાને અલગ કરી દીધા છે. આ અરજીઓ મરાઠા સમુદાયને કુંબી જાતિ પ્રમાણપત્રો આપવાના નિર્ણયને પડકારે છે. આ મામલો મુખ્ય ન્યાયાધીશની બેન્ચને મોકલવામાં આવ્યો છે.
મુંબઈ: બોમ્બે હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે મરાઠા આરક્ષણ સંબંધિત મહારાષ્ટ્ર સરકારના નિર્ણય સામે દાખલ કરાયેલી અરજીઓની સુનાવણીથી પોતાને અલગ કરી દીધા છે. આ અરજીઓ મરાઠા સમુદાયના સભ્યોને આરક્ષણ માટે કુંબી જાતિ પ્રમાણપત્રો આપવાના આદેશને પડકારે છે.
ઓબીસી (અધર બેકવર્ડ ક્લાસિસ) સમુદાયના સભ્યોએ આ નિર્ણયનો વિરોધ કરતી અરજીઓ દાખલ કરી છે. તેઓ જણાવે છે કે મરાઠા સમુદાયને કુંબી જાતિ પ્રમાણપત્રો આપવાથી ઓબીસી સમુદાયના અધિકારો પર પ્રતિકૂળ અસર પડશે.
કારણ જણાવ્યા વગર બેન્ચ અલગ થઈ ગઈ
સોમવારે, આ કેસો ન્યાયમૂર્તિ રેવતી મોહિતે ડેરે અને સંદીપ પાટીલની બેન્ચ સમક્ષ સુનાવણી માટે આવ્યા હતા. જોકે, ન્યાયમૂર્તિ સંદીપ પાટીલે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેઓ આ મામલાની સુનાવણી કરી શકશે નહીં. ત્યારબાદ, બેન્ચે કોઈ કારણ જણાવ્યા વગર સુનાવણીથી પોતાને અલગ કરી દીધા હતા. હવે, આ મામલો મુખ્ય ન્યાયાધીશ ચંદ્રશેખર અને ન્યાયમૂર્તિ ગૌતમ અંકાડની બેન્ચ સમક્ષ વિચારણા માટે મૂકવામાં આવશે.
અરજદારો અને તેમના દાવાઓ
આ અરજીઓ કુંબી સેના, મહારાષ્ટ્ર માળી સમાજ મહાસંઘ, આહીર સુવર્ણકાર સમાજ સંસ્થા, સદાનંદ માંડલિક અને મહારાષ્ટ્ર નાહવિક મહામંડળ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજદારોનો દાવો છે કે સરકારનો આ નિર્ણય મનસ્વી, ગેરબંધારણીય અને કાયદા વિરુદ્ધ છે. તેઓ જણાવે છે કે મરાઠા સમુદાયને કુંબી જાતિ પ્રમાણપત્રો આપવા એ ન્યાય અને નિયમોની વિરુદ્ધ છે.
કુંબી સેનાએ તેની અરજીમાં જણાવ્યું હતું કે સરકારના આ નિર્ણયથી કુંબી, કુંબી મરાઠા અને મરાઠા કુંબી જાતિઓને પ્રમાણપત્રો આપવાનો આધાર અને માપદંડ બદલાઈ ગયો છે. આનાથી પ્રમાણપત્ર આપવાની પ્રક્રિયા જટિલ અને અસ્પષ્ટ બની ગઈ છે.
સરકારનો નિર્ણય જટિલ ગણાવાયો
અરજદારોએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણય અસ્પષ્ટ છે અને સમગ્ર પ્રક્રિયામાં અવ્યવસ્થા સર્જી શકે છે. ઓબીસીમાંથી મરાઠા સમુદાયને જાતિ પ્રમાણપત્રો આપવાની આ પદ્ધતિ જટિલ અને અસમાન છે.
સરકારનો આ નિર્ણય અનામત કાર્યકર્તા મનોજ જરાંગે દ્વારા દક્ષિણ મુંબઈના આઝાદ મેદાન ખાતે 29 ઓગસ્ટથી શરૂ કરાયેલી પાંચ દિવસીય ભૂખ હડતાળ બાદ આવ્યો હતો. તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મરાઠા સમુદાય માટે આરક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો.
ઠરાવ (GR) હેઠળ સમિતિની રચના
2 સપ્ટેમ્બરના રોજ, મહારાષ્ટ્ર સરકારે હૈદરાબાદ ગેઝેટિયરમાં એક ઠરાવ (સરકારી ઠરાવ - GR) બહાર પાડ્યો હતો. તેમાં મરાઠા સમુદાયના એવા સભ્યોને કુંબી જાતિ પ્રમાણપત્રો આપવા માટે એક સમિતિની રચનાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, જેઓ ભૂતકાળમાં કુંબી તરીકે ઓળખાતા હોવાના દસ્તાવેજી પુરાવા રજૂ કરી શકે.
સમિતિનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે મરાઠા સમુદાયના ફક્ત પાત્ર અને પ્રમાણિત સભ્યોને જ કુંબી જાતિ પ્રમાણપત્રો મળે. આનાથી આરક્ષણ નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત થશે અને ઓબીસી સમુદાયના અધિકારોનું રક્ષણ થશે.
