મોઢામાં વારંવાર થતા ચાંદા નબળા પાચન, પોષક તત્વોની ઉણપ, તણાવ અને શરીરમાં ગરમી વધવા જેવા કારણોસર થાય છે. નિષ્ણાતોના મતે એલોવેરાનો રસ અને જેલ તેનાથી રાહત આપે છે, જ્યારે ઠંડી વસ્તુઓ, પૂરતી ઊંઘ અને તણાવને નિયંત્રિત કરવાથી આ સમસ્યા જલ્દી કાબૂમાં આવે છે.
મોઢાના ચાંદાના કારણો: મોઢામાં વારંવાર ચાંદા શા માટે થાય છે, તેનો જવાબ આયુર્વેદિક નિષ્ણાતોએ પાચનની નબળાઈ, વિટામિનની ઉણપ, તણાવ અને શરીરમાં ગરમી વધવા સાથે સંબંધિત ગણાવ્યો છે. તાજેતરમાં સ્વામી રામદેવે જણાવ્યું હતું કે દરરોજ સવારે એલોવેરાનો રસ પીવાથી અને ચાંદા પર જેલ લગાવવાથી દુખાવો અને સોજો ઝડપથી ઓછો થાય છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે તરબૂચ, કાકડી, નારિયેળ પાણી અને છાશ જેવી ઠંડી વસ્તુઓ આ સમસ્યાને ઘટાડે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે સ્વચ્છતા, સંતુલિત આહાર અને તણાવ ઘટાડવાની આદતો અપનાવવાથી ચાંદા ફરીથી થવાની શક્યતા ઘણી ઓછી થઈ જાય છે.
શા માટે વારંવાર ચાંદા થાય છે
મોઢામાં ચાંદા નબળા પાચન, વિટામિન B12, આયર્ન અને ફોલિક એસિડની ઉણપ, શરીરમાં ગરમી વધવી, અપૂરતી ઊંઘ, તણાવ અને ધૂમ્રપાન જેવા કારણોસર થઈ શકે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં દાંતની તીક્ષ્ણ ધાર અથવા બ્રેસેસ પણ મોઢામાં ઘા કરી શકે છે. ઋતુ પરિવર્તન અને હોર્મોનલ અસંતુલન પણ આ સમસ્યાને વધારે છે. જો શરૂઆતમાં ધ્યાન ન આપવામાં આવે તો ચાંદા દુખાવો, બળતરા, મોઢામાં દુર્ગંધ, સ્વાદ બગડવો અને ચેપ જેવી મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી શકે છે.
એલોવેરાથી ઝડપી રાહત મળશે
સ્વામી રામદેવે જણાવ્યું કે એલોવેરા મોઢાના ચાંદા માટેના સૌથી અસરકારક ઉપાયોમાંથી એક છે. તેમનું કહેવું છે કે દરરોજ સવારે એલોવેરાનો રસ પીવાથી શરીરની ગરમી ઓછી થાય છે અને પાચન સુધરે છે. આનાથી ચાંદા ફરીથી થવાની શક્યતા ઘટી જાય છે. જ્યારે, ચાંદા પર સીધો એલોવેરા જેલ લગાવવાથી દુખાવો અને સોજામાં ઘણી રાહત મળે છે.
તેમણે સલાહ આપી કે આહારમાં તરબૂચ, કાકડી, નારિયેળ પાણી, છાશ જેવી ઠંડી વસ્તુઓનો સમાવેશ કરવાથી શરીર શાંત રહે છે અને ચાંદા જલ્દી રૂઝાય છે. મસાલેદાર, ખાટા અને ખૂબ ગરમ ખોરાક ટાળવો જરૂરી છે, કારણ કે તે મોઢાના અંદરના પડને નુકસાન પહોંચાડીને સમસ્યા વધારી શકે છે.
જીવનશૈલી બદલો, ઝડપથી આરામ મળશે
આયુર્વેદિક ઉપચારોની સાથે કેટલીક આદતો બદલવાથી પણ ચાંદાની સમસ્યાને મોટા પ્રમાણમાં નિયંત્રિત કરી શકાય છે. પૂરતું પાણી પીવું, દિનચર્યામાં યોગ અને ધ્યાનનો સમાવેશ કરવો, તણાવ ઓછો કરવો અને પૂરતી ઊંઘ લેવી તેમાં મદદરૂપ છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતો માને છે કે તણાવને કારણે આ સમસ્યા વારંવાર થાય છે, તેથી માનસિક શાંતિ જરૂરી છે.
કઈ સાવચેતીઓ રાખવી
મોઢાની સ્વચ્છતા પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. દિવસમાં બે વાર બ્રશ કરો અને ખૂબ ખાટા ફળો અથવા ગરમ ખોરાકથી દૂર રહો. ધૂમ્રપાન, દારૂ અને તમાકુ ટાળવા જરૂરી છે, કારણ કે તે મોઢાના અંદરના પડને નુકસાન પહોંચાડીને ચાંદાને વધારે છે. ફાઇબરયુક્ત ખોરાક પાચન સુધારે છે અને ચાંદાની સમસ્યા ઘટાડે છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે જો ચાંદા સતત ઘણા દિવસો સુધી રહે અથવા દુખાવો વધતો જાય, તો ડોક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે. આયુર્વેદિક ઉપચાર અને સંતુલિત જીવનશૈલી મળીને આ મુશ્કેલીને મોટા પ્રમાણમાં નિયંત્રિત કરી શકે છે, પરંતુ ગંભીર કિસ્સાઓમાં સમયસર તબીબી મદદ જરૂરી હોય છે.
