પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ મંગળવારે નવી દિલ્હીમાં સ્થિત તેમના સત્તાવાર નિવાસ 7, લોક કલ્યાણ માર્ગ ખાતે ભારત સરકારના વિવિધ મંત્રાલયો અને વિભાગોના સચિવો સાથે બીજી ઉચ્ચસ્તરીય સમીક્ષા બેઠક યોજી. બેઠકનો મુખ્ય હેતુ ભારતને વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવા માટે ચાલી રહેલા પ્રયત્નોની સમીક્ષા કરવાનો અને ભાવિ કાર્યયોજનાને વધુ અસરકારક બનાવવાનો હતો. બેઠકમાં નાણાં અને અર્થતંત્ર, વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ, ટેક્નોલોજી, ઊર્જા સુરક્ષા, સાયબર સુરક્ષા અને વહીવટી સુધારા સહિતના મહત્વપૂર્ણ વિષયો પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી.
આ બેઠક એવા સમયે યોજાઈ જ્યારે ભારત આર્થિક વિકાસ, ડિજિટલ પરિવર્તન, આધારભૂત માળખાના વિસ્તરણ અને વૈશ્વિક રોકાણ આકર્ષવા જેવા ક્ષેત્રોમાં પોતાની સ્થિતિ સતત મજબૂત કરવાની દિશામાં કાર્ય કરી રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિમાં સરકારની પ્રાથમિકતા વિવિધ મંત્રાલયો વચ્ચે વધુ સારો સમન્વય સ્થાપિત કરીને નીતિઓના અસરકારક અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવાની છે.
બેઠક દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે કોઈપણ મોટા રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યને હાંસલ કરવા માટે તમામ મંત્રાલયો અને વિભાગો વચ્ચે મજબૂત સમન્વય જરૂરી છે. તેમણે અધિકારીઓને ટીમ ભાવનાથી કાર્ય કરવાની અપીલ કરતાં કહ્યું કે વહીવટી પ્રક્રિયાઓમાં રહેલી ક્ષિતિજ (Horizontal) અને ઊર્ધ્વ (Vertical) અવરોધોને દૂર કરવું સમયની જરૂરિયાત છે.
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે જો તમામ વિભાગો સંયુક્ત હેતુઓ સાથે સંકલિત રીતે કાર્ય કરશે તો યોજનાઓનું અમલીકરણ વધુ ઝડપી, પારદર્શક અને અસરકારક બનશે. તેમણે અધિકારીઓને પરિણામ આધારિત કાર્યસંસ્કૃતિ અપનાવવા અને નિર્ણય પ્રક્રિયાને વધુ સરળ તથા ઝડપી બનાવવાનો પણ સૂચન કર્યું.
બેઠકમાં પ્રધાનમંત્રીએ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે સરકારની દરેક નીતિ અને નિર્ણયનું કેન્દ્ર દેશનો સામાન્ય નાગરિક હોવો જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું કે શાસન વ્યવસ્થા ત્યારે જ સફળ ગણાશે જ્યારે તેનો સીધો લાભ જનતા સુધી પહોંચે અને નાગરિકોના જીવનસ્તરમાં વાસ્તવિક સુધારો જોવા મળે. તેમણે અધિકારીઓને સુનિશ્ચિત કરવા જણાવ્યું કે સરકારી યોજનાઓનો હેતુ માત્ર વહીવટી સિદ્ધિ નહીં પરંતુ લોકોની અપેક્ષાઓ પૂર્ણ કરવાનો હોવો જોઈએ. તેમણે સેવા આધારિત અને જવાબદાર વહીવટને વિકસિત ભારતનો આધારસ્તંભ ગણાવ્યો.
પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે ભારત માર્ગ, રેલવે, બંદરો, હવાઈમથકો અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા ક્ષેત્રોમાં મોટા પાયે રોકાણ કરી રહ્યું છે. જોકે તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે માત્ર ભૌતિક આધારભૂત માળખાનો વિકાસ પૂરતો નથી. તેમણે અધિકારીઓને સ્વદેશી ટેક્નોલોજીના વિકાસ અને મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં સ્થાનિક ક્ષમતાઓ મજબૂત કરવા પર વિશેષ ધ્યાન આપવા જણાવ્યું. તેમના મુજબ ટેક્નોલોજીકલ આત્મનિર્ભરતા ભારતની દીર્ઘકાલીન આર્થિક મજબૂતી અને વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા માટે આવશ્યક છે.
બેઠકમાં ઊર્જા સુરક્ષા પણ મુખ્ય ચર્ચાનો વિષય રહી. પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે ઊર્જા સુરક્ષા માત્ર આર્થિક જરૂરિયાત નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, ઔદ્યોગિક વિકાસ અને નાગરિકોના કલ્યાણ સાથે પણ સીધી રીતે જોડાયેલી છે. તેમણે ઊર્જા ક્ષેત્રમાં નવીનતા, વિવિધ ઊર્જા સ્ત્રોતોના વિકાસ અને ક્ષમતા નિર્માણ પર ભાર મૂક્યો તથા ભારતે આત્મનિર્ભર ઊર્જા પ્રણાલી વિકસાવવી જોઈએ તેવું જણાવ્યું. તેમના અનુસાર તેનાથી આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને દીર્ઘકાલીન આર્થિક સ્થિરતા મજબૂત બનશે.
પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે સુધારાઓ (Reforms)ને માત્ર લોકપ્રિય શબ્દ અથવા અસ્થાયી પહેલ તરીકે જોવામાં ન આવવું જોઈએ. તેમણે તેને અસરકારક શાસનની સતત પ્રક્રિયા ગણાવી અને સરકારી કાર્યપદ્ધતિને વધુ આધુનિક, પારદર્શક અને જવાબદાર બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે અધિકારીઓને સંસ્થાકીય કાર્યક્ષમતા વધારવા, કાર્યસંસ્કૃતિમાં સુધારો લાવવા અને નવી પડકારોને અનુરૂપ વહીવટી પ્રક્રિયાઓને સતત સુધારવા આહ્વાન કર્યું.
ડિજિટલ ટેક્નોલોજીના વધતા ઉપયોગને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રધાનમંત્રીએ સાયબર સુરક્ષાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતાઓમાં સામેલ કરવાની જરૂરિયાત દર્શાવી. તેમણે જણાવ્યું કે જેમ જેમ સરકારી સેવાઓ ડિજિટલ બની રહી છે તેમ તેમ સાયબર જોખમો પણ વધી રહ્યા છે. તેમણે અધિકારીઓને ડિજિટલ પ્રણાલીઓ અને મહત્વપૂર્ણ આધારભૂત માળખાની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા સૂચના આપી. સાથે જ તેમણે યુવાનો, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નવીનતા સાથે જોડાયેલા ઉદ્યોગસાહસિકોને સાયબર સુરક્ષા ઉકેલો વિકસાવવા પ્રોત્સાહિત કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો.
બેઠકમાં પ્રધાનમંત્રીએ સરકારની મુખ્ય પહેલોને લગતી ખોટી માહિતી અને અફવાઓનો અસરકારક રીતે સામનો કરવા માટે સક્રિય જનસંપર્ક અને સંવાદની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો. તેમણે જણાવ્યું કે દેશ જ્યાં મહત્વપૂર્ણ પગલાં લઈ રહ્યો છે ત્યાં પારદર્શક અને સમયસર માહિતી વહેંચવી આવશ્યક છે જેથી જનતા સુધી યોગ્ય માહિતી પહોંચે અને ગેરસમજની સ્થિતિ ઊભી ન થાય.
