પુતિનની ભારત યાત્રા પહેલાં રશિયાની સંસદમાં ભારત-રશિયા આરઇએલઓએસ (RELOS) સંરક્ષણ કરાર પર મતદાન થશે. આ કરાર સૈન્ય સહયોગ, આપત્તિ રાહત અને લોજિસ્ટિક્સમાં તાલમેલ વધારશે તથા બંને દેશોના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને મજબૂત કરશે.
ભારત-રશિયા: રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની ભારત યાત્રા પહેલાં ભારત અને રશિયા વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ કરારને લઈને તૈયારીઓ પૂરજોશમાં છે. આ કરાર પર રશિયન સંસદમાં મંગળવારે મતદાન થશે. આ સંરક્ષણ કરાર બંને દેશો વચ્ચે સૈન્ય સહયોગને વધુ મજબૂત કરશે અને ભારત-રશિયાના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.
ભારત અને રશિયા વચ્ચે થનારો આ કરાર આરઇએલઓએસ (RELOS) તરીકે ઓળખાય છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસ, આપત્તિ રાહત, લોજિસ્ટિક્સ સહયોગ અને અન્ય વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં સંકલનને સુવિધાજનક બનાવવાનો છે. આનાથી બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે બહેતર તાલમેલ અને પરસ્પર સહયોગ વધશે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, આ કરાર ભારત અને રશિયાની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ ઘનિષ્ઠ બનાવશે.
શું છે સંસદીય પ્રક્રિયા
રશિયન સંસદના નીચલા ગૃહ ડુમામાં મંગળવારે આ કરાર પર મતદાન કરવામાં આવશે. મતદાન પુતિનની ભારત યાત્રા પહેલાં થશે, જેથી આ કરાર યાત્રા દરમિયાન ઔપચારિક રીતે લાગુ થઈ શકે. સંસદીય સૂત્રોનું કહેવું છે કે મતદાનમાં તેને મંજૂરી મળવાની સંભાવના છે કારણ કે તે બંને દેશોના હિતમાં છે.
કરાર પર હસ્તાક્ષરનો ઇતિહાસ
આરઇએલઓએસ (RELOS) કરાર પર અગાઉ 18 ફેબ્રુઆરી, 2025 ના રોજ મોસ્કોમાં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ દરમિયાન ભારતીય રાજદૂત વિનય કુમાર અને તત્કાલીન ઉપ સંરક્ષણ મંત્રી એલેક્ઝાન્ડર ફોમિને આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરાર અગાઉથી જ બંને દેશો વચ્ચે એક વ્યૂહાત્મક માળખું તૈયાર કરી ચૂક્યો છે, જેને હવે ઔપચારિક રૂપ આપવાનું બાકી છે.
પુતિનની ભારત યાત્રા
રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની ભારત યાત્રા ગુરુવારથી શરૂ થશે. આ યાત્રામાં તેઓ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે વાર્ષિક શિખર વાર્તા કરશે. આ વાર્તામાં વેપાર, સંરક્ષણ અને વ્યૂહાત્મક સહયોગ સંબંધિત અનેક મહત્વપૂર્ણ કરારો થવાની સંભાવના છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ મુલાકાત બંને દેશોની ભાગીદારીને નવી દિશા આપશે અને વૈશ્વિક મંચ પર ભારત-રશિયાના મજબૂત સંબંધોનો સંદેશ આપશે.
દ્વિપક્ષીય સહયોગ પર અસર
ભારત અને રશિયા વચ્ચેના સંરક્ષણ કરારનો અર્થ ફક્ત સૈન્ય સહયોગ જ નથી. આનાથી આપત્તિ રાહત, લોજિસ્ટિક્સ સહયોગ અને તકનીકી ભાગીદારીના ક્ષેત્રમાં પણ મદદ મળશે. આનાથી બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે તાલમેલ વધશે અને પ્રાદેશિક સુરક્ષાની સ્થિતિ મજબૂત થશે. આ ઉપરાંત વ્યાપારી અને ઔદ્યોગિક સહયોગના નવા અવસરો પણ ખુલી શકે છે.
