ઇઝરાયેલની સામાન્ય ચૂંટણીમાં કોઈપણ ગઠબંધનને સ્પષ્ટ બહુમતી મળતી દેખાતી નથી. આશરે 90 ટકા મતગણતરી પૂર્ણ થયા બાદ વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુના ગઠબંધનને 53 બેઠકો અને વિપક્ષી નેતા ગાદી આઇઝેનકોટના નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધનને 48 બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે. બીજી તરફ, આરબ પક્ષોને 19 બેઠકો મળતી દેખાઈ રહી છે, જેના કારણે નવી સરકારની રચનામાં તેમની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
ઇઝરાયેલની સંસદને નેસેટ કહેવામાં આવે છે. તેમાં કુલ 120 બેઠકો છે અને સરકાર બનાવવા માટે ઓછામાં ઓછા 61 સાંસદોનું સમર્થન જરૂરી છે. વર્તમાન વલણો અનુસાર, નેતન્યાહુના ગઠબંધનને બહુમતી મેળવવા માટે વધુ આઠ બેઠકોની જરૂર છે. બીજી તરફ, આઇઝેનકોટનું ગઠબંધન બહુમતીના આંકડાથી 13 બેઠકો પાછળ છે.
નેતન્યાહુની લિકુડ પાર્ટી સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે ઊભરી રહી છે. તેને 26 બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે. જ્યારે આઇઝેનકોટની યાશર પાર્ટી 21 બેઠકો સાથે બીજા સ્થાને છે. જોકે, સૌથી મોટી પાર્ટી બનવાથી સરકાર રચવાનો માર્ગ આપમેળે મોકળો થતો નથી. તેના માટે અન્ય પક્ષોનું સમર્થન મેળવવું જરૂરી છે.
આ ચૂંટણીમાં આરબ પક્ષોના પ્રદર્શન પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત થયું છે. જોઇન્ટ લિસ્ટને 12 અને રામ પાર્ટીને સાત બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે. બંને પક્ષોને મળીને કુલ 19 બેઠકો મળે તેવી શક્યતા છે. ઇઝરાયેલના ચૂંટણી ઇતિહાસમાં આરબ નેતૃત્વ હેઠળના પક્ષો માટે આ એક મહત્ત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ માનવામાં આવી રહી છે. અગાઉની ચૂંટણી પછી આ બંને પક્ષો પાસે કુલ 10 બેઠકો હતી.
જો આરબ પક્ષો વિપક્ષી ગઠબંધનને સમર્થન આપે, તો સરકાર બદલવાની શક્યતા ઊભી થઈ શકે છે. જોકે, આઇઝેનકોટ અને તેમના અનેક સહયોગીઓ અગાઉ આરબ પક્ષો સાથે સરકાર બનાવવાનો ઇનકાર કરી ચૂક્યા છે. આ કારણે વિપક્ષ પાસે સંભવિત સંખ્યાબળ હોવા છતાં સરકાર રચવાની પ્રક્રિયા સરળ દેખાતી નથી.
આરબ પક્ષોના ગઠબંધન જોઇન્ટ લિસ્ટે નેતન્યાહુની સરકારને સત્તા પરથી દૂર કરવા માટે વિપક્ષને સહયોગ આપવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે. પાર્ટીનું કહેવું છે કે ચૂંટણીમાં તેના સમર્થકોએ મોટી સંખ્યામાં મતદાન કર્યું છે. પાર્ટી સરકારની વર્તમાન નીતિઓમાં ફેરફાર કરવા અને વૈકલ્પિક સરકાર રચવાના પ્રયાસોને સમર્થન આપશે.
વિપક્ષી ડેમોક્રેટ્સ પાર્ટીના નેતા યાયર ગોલાને પણ આરબ પક્ષો સાથે વાતચીત કરવાનું સમર્થન આપ્યું છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર બદલવા માટે વિપક્ષી પક્ષોએ સાથે મળીને માર્ગ શોધવો જોઈએ.
ઇઝરાયેલમાં ગુરુવાર, 29 ઑક્ટોબરે ડબલ-એન્વલપ બેલેટની મતગણતરી શરૂ થઈ હતી. આ મતપત્રોમાં સૈનિકો, રાજદ્વારીઓ, તબીબી કર્મચારીઓ અને નિર્ધારિત મતદાન કેન્દ્રથી અલગ સ્થળે મતદાન કરનારા લોકોના મતોનો સમાવેશ થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં મતદારનો મત એક લિફાફામાં મૂકવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને બીજા લિફાફામાં બંધ કરવામાં આવે છે. બીજા લિફાફા પર મતદારની ઓળખ નોંધાયેલી હોય છે. ચૂંટણી અધિકારીઓ પહેલાં તપાસ કરે છે કે કોઈ વ્યક્તિએ બે વખત મતદાન કર્યું નથી. ત્યારબાદ બાહ્ય લિફાફો દૂર કરીને મતની ગુપ્તતા જાળવી મતગણતરી કરવામાં આવે છે.
આ વિશેષ મતપત્રોની સંખ્યા પાંચ લાખથી વધુ હોવાનું જણાવાયું છે. તેમની ગણતરી પૂર્ણ થયા બાદ બેઠકોના આંકડામાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
ઇઝરાયેલમાં ભારતની જેમ અલગ-અલગ લોકસભા મતવિસ્તારોમાંથી સીધા ઉમેદવારોની પસંદગી કરવામાં આવતી નથી. અહીં મતદારો રાજકીય પક્ષને મત આપે છે. દરેક પક્ષ ચૂંટણી પહેલાં પોતાના ઉમેદવારોની યાદી જાહેર કરે છે. સમગ્ર દેશમાં પક્ષોને મળેલા મતોના પ્રમાણમાં સંસદની બેઠકો ફાળવવામાં આવે છે.
સંસદમાં બેઠક મેળવવા માટે કોઈ પક્ષે ઓછામાં ઓછા 3.25 ટકા માન્ય મતો મેળવવા જરૂરી છે. આ મર્યાદા કરતાં ઓછા મત મેળવનારા પક્ષને કોઈ બેઠક મળતી નથી.
ચૂંટણીનાં પરિણામો વચ્ચે યરુશલમ, તેલ અવીવ અને હાઇફામાં આશરે 300 લોકોએ પ્રદર્શન કર્યું હતું. પ્રદર્શનકારીઓએ એવી સરકાર રચવાની માગ કરી હતી, જેમાં યહૂદી અને આરબ સમુદાયોને રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ મળે.
આ દરમિયાન નેતન્યાહુના કાર્યકારી ચીફ ઑફ સ્ટાફ ઇડો નોર્ડેનને પદ પરથી હટાવવામાં આવે તેવી અટકળો પણ સામે આવી હતી. જોકે, વડાપ્રધાન કાર્યાલયે આ અહેવાલોનું ખંડન કર્યું છે.
ચૂંટણીનાં અંતિમ પરિણામો જાહેર થયા બાદ રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગ રાજકીય પક્ષો સાથે ચર્ચા કરશે. આ ચર્ચાના આધારે કોઈ નેતાને સરકાર રચવા માટે આમંત્રિત કરવામાં આવશે. ત્યાં સુધી નેતન્યાહુ કાર્યકારી વડાપ્રધાન તરીકે ચાલુ રહેશે.
આરબ પક્ષોના સમર્થન અંગે વિપક્ષની સહમતિ અને અંતિમ બેઠકોની ફાળવણી પરથી નક્કી થશે કે ઇઝરાયેલમાં આગામી સરકાર કોણ બનાવશે.
