25 ઑક્ટોબરે બ્રાઝિલમાં યોજાયેલી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં હાર્યા બાદ દક્ષિણપંથી નેતા ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો દેશ છોડીને અમેરિકા જઈ રહ્યા હોવાના અહેવાલથી રાજકીય વિવાદ ઊભો થયો છે. સમાચાર એજન્સી રોઇટર્સ અનુસાર, મંગળવારે તેમના એક નજીકના સહયોગી અને અમેરિકન અધિકારીઓએ તેમના અમેરિકા જવાની પુષ્ટિ કરી હતી. તેઓ અગાઉ જ ચૂંટણીનાં પરિણામો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરી ચૂક્યા છે. આ દરમિયાન મની લોન્ડરિંગની તપાસના સંબંધમાં બ્રાઝિલની સુપ્રીમ કોર્ટે તેમને પાસપોર્ટ જમા કરાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો, જેનું તેમણે પાલન કર્યું નથી.
બ્રાઝિલમાં રવિવારે રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીના બીજા તબક્કાનું મતદાન થયું હતું. વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વાએ ફ્લાવિયો બોલ્સોનારોને આશરે 44 લાખ મતોથી હરાવીને ચોથી વખત કાર્યકાળ મેળવ્યો હતો.
અંતિમ પરિણામોમાં લુલાને લગભગ 51.8 ટકા અને બોલ્સોનારોને 48.2 ટકા મત મળ્યા હતા. પ્રથમ તબક્કામાં ફ્લાવિયો આગળ હતા, પરંતુ કોઈપણ ઉમેદવારને જરૂરી બહુમતી ન મળતાં બીજા તબક્કાનું મતદાન યોજાયું હતું. પરિણામો જાહેર થયા બાદ ફ્લાવિયોએ મતદાન પ્રક્રિયા સામે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે ચૂંટણી દરમિયાન કેટલાક મતદાન મથકોનો સમય વધારવા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો અને પરિણામો રદ કરવાની માગ કરી હતી.
ચૂંટણીના બીજા દિવસે સોમવારે સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ એલેક્ઝાન્ડ્રે ડી મોરાઇસે ફ્લાવિયો બોલ્સોનારોને 24 કલાકની અંદર પોતાના પાસપોર્ટ ફેડરલ પોલીસ સમક્ષ જમા કરાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
તેમની સામે ચાલી રહેલી મની લોન્ડરિંગની તપાસના સંબંધમાં આ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. બોલ્સોનારોએ પોતાના પર લાગેલા આરોપોનો ઇનકાર કર્યો છે. મંગળવારે નિર્ધારિત સમયમર્યાદા પૂરી થઈ હોવા છતાં તેમણે દસ્તાવેજો જમા કરાવ્યા નહોતા. ત્યારબાદ ફેડરલ પોલીસે તેમના પાસપોર્ટ રદ કર્યા હતા અને કોર્ટને આદેશનું પાલન ન થયું હોવાની જાણ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી.
અમેરિકાના વિદેશ વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો અને તેમના પરિવારને અમેરિકામાં પ્રવેશ માટે વિઝા આપવામાં આવશે.
તેમની પત્ની અને બે પુત્રીઓ પણ અમેરિકા જઈ રહ્યાં હોવાની માહિતી મળી છે. જોકે, શરૂઆતમાં પરિવારના તમામ સભ્યોનું ચોક્કસ સ્થળ સ્પષ્ટ થઈ શક્યું નહોતું. બોલ્સોનારો અમેરિકામાં રાજકીય આશ્રય માગી શકે છે તેવી અટકળો પણ સામે આવી છે, પરંતુ તેમને આશ્રય મળવાની કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી.
ફ્લાવિયોએ અચાનક બ્રાઝિલ છોડતાં તેમની મુસાફરીના માર્ગ અંગે પણ સવાલો ઊભા થયા છે. આર્જેન્ટિનાના પ્યુઅર્ટો ઇગુઆઝુ વિસ્તારથી તેઓ પસાર થયા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. બ્રાઝિલની પોલીસને નિયમિત ઇમિગ્રેશન તપાસ કેન્દ્ર મારફતે તેમના દેશ છોડ્યાનો કોઈ રેકોર્ડ મળ્યો નહોતો. આર્જેન્ટિનાના અધિકારીઓએ પણ દેશમાં તેમના પ્રવેશનો રેકોર્ડ હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
આ સંજોગોમાં તેઓ બ્રાઝિલમાંથી કયા માર્ગે બહાર નીકળ્યા તે સ્પષ્ટ થઈ શક્યું નથી. અધિકારીઓની તપાસમાં આ મુદ્દાને મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
ફ્લાવિયોના પિતા અને બ્રાઝિલના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જૈર બોલ્સોનારો પણ 2022માં લુલા સામે ચૂંટણી હાર્યા બાદ અમેરિકા ગયા હતા. તેમણે પણ ચૂંટણીનાં પરિણામો સ્વીકાર્યા નહોતાં. બાદમાં બ્રાઝિલ પરત ફર્યા પછી સત્તા જાળવી રાખવા માટે બળવાની સાજિશ રચવાના આરોપસર તેમની સામે કેસ ચલાવવામાં આવ્યો હતો. આ કેસમાં તેમને 27 વર્ષથી વધુની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. ફ્લાવિયોની અમેરિકા યાત્રાની તુલના હવે તેમના પિતાના અગાઉના નિર્ણય સાથે કરવામાં આવી રહી છે.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અગાઉ પણ બોલ્સોનારો પરિવારને સમર્થન આપી ચૂક્યા છે. તેમણે જૈર બોલ્સોનારો સામેની ન્યાયિક કાર્યવાહી પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. બીજી તરફ, રાષ્ટ્રપતિ લુલા અમેરિકન સરકાર પર બ્રાઝિલની આંતરિક રાજનીતિમાં હસ્તક્ષેપ કરવાનો આરોપ લગાવી ચૂક્યા છે. ફ્લાવિયોનું દેશ છોડવું અને તેમના પરિવારને અમેરિકન વિઝા મળવાના અહેવાલો બાદ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ વધવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
હાલમાં બ્રાઝિલમાં તપાસ એજન્સીઓની કાર્યવાહી અને બોલ્સોનારોની આગામી કાનૂની રણનીતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. અમેરિકામાં તેમની કાનૂની સ્થિતિ અંગે પણ સત્તાવાર માહિતીની રાહ જોવામાં આવી રહી છે.
