સુપ્રીમ કોર્ટે યુજીસી (ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં સમાનતા પ્રોત્સાહન) નિયમો, 2026ને પડકારતી યાચિકાઓ પર સુનાવણી કરી અને આગામી આદેશ સુધી નિયમો પર રોક લગાવી. કોર્ટએ આ નિર્દેશ આપ્યો કે ત્યાં સુધી 2012ના યુજીસી નિયમો જ અમલમાં રહેશે.
આ મામલાની સુનાવણી મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત અને ન્યાયમૂર્તિ જોયમાલ્ય બાગચીની ખંડપીઠે કરી. સુનાવણી દરમિયાન મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે નોંધ્યું કે સમાજને જાતિવિહિન દિશામાં આગળ વધવું જોઈએ અને જણાવ્યું કે જેમને સુરક્ષા જરૂરી છે તેમના માટે વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ, પરંતુ નિયમો અસ્પષ્ટ ન હોવા જોઈએ.
યુજીસી નિયમો, 2026ને 23 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ સૂચિત કરવામાં આવ્યા હતા. સૂચના જારી થયા બાદ દેશભરમાં આ નિયમોને લઈને વિરોધ નોંધાયો. યાચિકાઓમાં દલીલ કરવામાં આવી છે કે આ નિયમો સામાન્ય વર્ગ સામે ભેદભાવપૂર્ણ છે અને તેઓ બંધારણ તથા યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન અધિનિયમ, 1956ના પ્રાવધાનોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. મૃત્યુંજય તિવારી, એડવોકેટ વિનિત જિંદલ અને રાહુલ દીવાન દ્વારા આ યાચિકાઓ દાખલ કરવામાં આવી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું કે નિયમો અસ્પષ્ટ છે અને વિદ્યાર્થીઓ તથા યુનિવર્સિટીઓના હિતોની રક્ષા માટે તરત રોક જરૂરી છે. કોર્ટએ કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ જારી કરી અને સ્પષ્ટ કર્યું કે આગળના આદેશ સુધી ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં નીતિ 2012ના નિયમો મુજબ જ અમલમાં રહેશે.
કોર્ટએ વધુમાં જણાવ્યું કે નિયમો, 2026 પર ત્યાં સુધી કોઈ ફેરફાર નહીં થાય જ્યાં સુધી આ મુદ્દે અંતિમ ચુકાદો આપવામાં નહીં આવે. પરિણામે, દાખલા, નિમણૂક અને નાણાકીય સહાય સહિતના મુદ્દાઓમાં 2012ના યુજીસી નિયમો જ લાગુ રહેશે.
આ મામલાની આગામી સુનાવણી 19 માર્ચ, 2026 માટે નક્કી કરવામાં આવી છે.
