ઇકોનોમિક સર્વે 2026 ગુરુવાર, 29 જાન્યુઆરીએ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો. સર્વે અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27) દરમિયાન ભારતની GDP વૃદ્ધિ 6.8 થી 7.2 ટકા વચ્ચે રહી શકે છે. સર્વેમાં જણાવાયું છે કે ઘરેલું માંગ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રમાં વધતું રોકાણ અને સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલા સુધારાત્મક પગલાંઓથી અર્થવ્યવસ્થાને આધાર મળશે.
વિત્ત મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં ઇકોનોમિક સર્વે 2025-26 રજૂ કર્યો. સર્વે 1 ફેબ્રુઆરીએ રજૂ થનારા કેન્દ્રિય બજેટ પહેલા દેશની આર્થિક સ્થિતિનું વર્ણન કરે છે. તેમાં વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પણ ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાના સ્થિર ગતિએ આગળ વધવાના સંકેતો આપવામાં આવ્યા છે.
ઇકોનોમિક સર્વે નીતિ નિર્ધારકો, રોકાણકારો, ઉદ્યોગ જગત અને સામાન્ય જનતા માટે મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજ તરીકે ઓળખાય છે, કારણ કે તેમાં ગયા વર્ષ દરમિયાન થયેલી આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ અને આવનારા વર્ષ માટેના અનુમાન રજૂ કરવામાં આવે છે.
ઇકોનોમિક સર્વે દર વર્ષે કેન્દ્રિય બજેટ પહેલા સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવે છે. તેનો સંકલન વિત્ત મંત્રાલયના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ઇકોનોમિક અફેર્સના ઇકોનોમિક ડિવિઝન દ્વારા કરવામાં આવે છે, જેમાં મુખ્ય આર્થિક સલાહકારની આગેવાની રહે છે. સર્વે બજેટ તૈયારી માટે માર્ગદર્શન આપે છે અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં જરૂરી સુધારા તથા સંભાવનાઓ દર્શાવે છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂના અભિભાષણ સાથે બુધવારે સંસદના બજેટ સત્રની શરૂઆત થઈ હતી.
સર્વે મુજબ FY27 દરમિયાન મેન્યુફેક્ચરિંગ, સર્વિસિસ સેક્ટર અને કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર આવનારા સમયગાળામાં વૃદ્ધિના મુખ્ય સ્ત્રોત બની શકે છે.
નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટેનું કેન્દ્રિય બજેટ રવિવાર, 1 ફેબ્રુઆરીએ રજૂ થવાનું છે. આ નાણાકીય બજેટ વિત્ત મંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા સતત નવમું બજેટ હશે. સરકારના નિવેદન અનુસાર, આ ઘટના ભારતીય લોકશાહીમાં નીતિ સતતતાનો સંદેશ આપે છે.
બજેટ સત્રની શરૂઆતના અવસરે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સંસદ ભવન પરિસરમાં મીડિયા સાથે વાતચીત કરી. તેમણે જણાવ્યું કે દેશ લાંબા સમયથી ચાલી આવતી સમસ્યાઓમાંથી બહાર આવી રહ્યો છે અને લાંબા ગાળાના ઉકેલો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું કે વર્તમાન સરકારની ઓળખ સુધારા, પ્રદર્શન અને પરિવર્તન સાથે જોડાયેલી રહી છે અને સુધારાની પ્રક્રિયાને આગળ વધારવામાં આવી છે.
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે સુધારાની આ યાત્રામાં સંસદ સભ્યોનો સકારાત્મક ફાળો મહત્વપૂર્ણ રહ્યો છે અને આ સમય અવરોધો ઊભા કરવાનો નહીં પરંતુ ઉકેલો શોધવાનો છે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર ફાઇલ સુધી સીમિત ન રહીને યોજનાઓનો લાભ અંતિમ વ્યક્તિ સુધી પહોંચાડવા પર ધ્યાન આપી રહી છે અને માનવ કેન્દ્રિત વિકાસ સરકારની પ્રાથમિકતા રહી છે.
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે ભારત આત્મવિશ્વાસથી ભરેલું છે અને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત ભૂમિકા સાથે ઉભરી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતની વૃદ્ધિ માત્ર આંકડાઓ સુધી સીમિત નથી પરંતુ નાગરિકોના જીવન સાથે જોડાયેલી છે.
યુરોપિયન યુનિયન સાથે પ્રસ્તાવિત ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) અંગે પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે આ કરાર ભારત માટે મહત્વાકાંક્ષી છે અને તે અર્થવ્યવસ્થાને નવા અવસરો આપી શકે છે. તેમણે દેશના ઉત્પાદકોને નવા બજારોનો લાભ લેવા અપીલ કરી અને કહ્યું કે 27 યુરોપિયન યુનિયન દેશોમાં ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનો માટે અવસરો ઉપલબ્ધ છે.
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે FTAના કારણે નિકાસમાં વધારો, રોજગારના નવા અવસરો અને ભારતીય ઉદ્યોગને વૈશ્વિક ઓળખ મળી શકે છે.
