અયોધ્યાની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. અયોધ્યામાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ગાર્ડ એટલે કે NSGના રિજનલ હબની સ્થાપનાનો માર્ગ સાફ થયો છે. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથની અધ્યક્ષતામાં મળેલી ઉત્તર પ્રદેશ કેબિનેટની બેઠકમાં મિલ્કીપુર તહસીલના ગ્રામ સમગ્રે લાલખાંમાં આવેલી 26 હેક્ટર એટલે કે આશરે 65 એકર બંજર જમીન કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયને નિઃશુલ્ક હસ્તાંતરિત કરવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ જમીન પર NSGનું પ્રાદેશિક કેન્દ્ર સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
સરકારના આ નિર્ણય હેઠળ અયોધ્યામાં NSGના કાયમી પ્રાદેશિક કેન્દ્રની સ્થાપનાની યોજના આગળ વધારવામાં આવી છે. શ્રીરામ જન્મભૂમિ મંદિરમાં પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા બાદ અયોધ્યામાં દેશના વિવિધ ભાગો ઉપરાંત વિદેશથી પણ મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ અને પ્રવાસીઓ પહોંચી રહ્યા છે. ધાર્મિક આયોજનો, મહત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમો અને વિશિષ્ટ મહેમાનોની અવરજવરને કારણે શહેરમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થાને સતત મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત અનુભવાઈ રહી છે.
મિલ્કીપુર તહસીલના સમગ્રે લાલખાં ગામમાં આપવામાં આવનારી જમીન આશરે 26 હેક્ટર છે, જેને લગભગ 65 એકર જેટલી ગણાવવામાં આવી છે. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર આ સરકારી જમીનની બજાર કિંમત આશરે 16.90 કરોડ રૂપિયા છે, પરંતુ તેને કેન્દ્ર સરકારના ગૃહ મંત્રાલયને નિઃશુલ્ક હસ્તાંતરિત કરવામાં આવશે. જમીનનો ઉપયોગ NSGના પ્રાદેશિક કેન્દ્રની સ્થાપના માટે કરવામાં આવશે.
કેબિનેટની મંજૂરી બાદ હવે જમીન હસ્તાંતરણ સાથે જોડાયેલી ઔપચારિક પ્રક્રિયા આગળ વધશે. રાજ્ય સરકાર આ જમીન ગૃહ મંત્રાલયના પક્ષે આપશે. ત્યારબાદ પ્રસ્તાવિત NSG કેન્દ્રના નિર્માણ અને જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓ વિકસાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ શકશે.
અયોધ્યામાં NSGના પ્રાદેશિક હબની સ્થાપનાનો એક મુખ્ય હેતુ કટોકટીની સ્થિતિમાં પ્રતિસાદનો સમય ઘટાડવાનો છે. ગંભીર સુરક્ષા પડકાર અથવા આતંકવાદ સાથે જોડાયેલી ઘટનાની સ્થિતિમાં વિશેષ તાલીમપ્રાપ્ત NSG કમાન્ડોની જરૂર પડી શકે છે. પ્રાદેશિક કેન્દ્રની હાજરીથી આવી પરિસ્થિતિમાં દળને સંબંધિત વિસ્તારમાં ઓછા સમયમાં પહોંચાડવામાં મદદ મળી શકે છે. સરકાર અનુસાર, તે અયોધ્યા અને આસપાસના વિસ્તારોની તાત્કાલિક પ્રતિસાદ ક્ષમતાને મજબૂત કરવામાં મદદ કરશે.
અયોધ્યામાં NSG સાથે જોડાયેલી સુરક્ષા વ્યવસ્થા માટે અગાઉ પણ જમીન ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. જાગરણના અહેવાલ અનુસાર, કેન્ટ વિસ્તારમાં મીરનઘાટમાં આશરે આઠ એકર નજુલ જમીન NSG સેન્ટર માટે અગાઉ આપવામાં આવી ચૂકી છે અને ત્યાં નિર્માણ પ્રક્રિયા શરૂ થયાની માહિતી સામે આવી છે. હવે મિલ્કીપુરમાં 65 એકર જમીન પર પ્રસ્તાવિત પ્રાદેશિક હબ આ સુરક્ષા માળખાનો વધુ વિસ્તાર કરશે.
રામ મંદિરના નિર્માણ અને પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા બાદ અયોધ્યાની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને કેન્દ્ર અને રાજ્ય સ્તરે અનેક સ્તરે કામ કરવામાં આવ્યું છે. મંદિર પરિસર ઉપરાંત શહેરમાં આવતા શ્રદ્ધાળુઓની મોટી સંખ્યા, મુખ્ય ધાર્મિક સ્થળો, રેલવે સ્ટેશન, એરપોર્ટ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ સ્થળોને ધ્યાનમાં રાખીને સુરક્ષા વ્યવસ્થા સતત વધારવામાં આવી રહી છે. NSGના પ્રાદેશિક કેન્દ્રની સ્થાપના આ વ્યાપક સુરક્ષા માળખાનો એક ભાગ હશે.
આ નિર્ણયની અસર માત્ર અયોધ્યા સુધી મર્યાદિત રહેવાની શક્યતા નથી. પ્રાદેશિક હબ હોવાને કારણે આસપાસના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પણ જરૂરિયાત પડ્યે NSGની તાત્કાલિક ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે કોઈ વિશેષ પરિસ્થિતિમાં NSGની તૈનાતી અને કામગીરી સંબંધિત સુરક્ષા પ્રોટોકોલ તથા સક્ષમ એજન્સીઓના નિર્ણય અનુસાર જ થશે.
સરકાર તરફથી જમીનના ઉપયોગને લઈને પણ શરતો નક્કી કરવામાં આવી છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલ અનુસાર, જમીનનો ઉપયોગ પ્રસ્તાવિત NSG પ્રાદેશિક કેન્દ્રના હેતુ માટે જ કરવામાં આવવાનો છે. કેટલાક અહેવાલોમાં એવું પણ જણાવાયું છે કે નિર્ધારિત સમયગાળામાં જમીનનો ઉપયોગ ન થાય અથવા ભવિષ્યમાં તેની જરૂરિયાત સમાપ્ત થાય તો જમીન રાજ્ય સરકારને પરત કરવાની શરત રાખવામાં આવી છે.
અયોધ્યામાં NSGનું પ્રાદેશિક કેન્દ્ર સ્થાપિત થયા બાદ અહીં વિશેષ સુરક્ષા દળ માટેની આધારભૂત સુવિધાઓ વિકસાવવાની યોજના છે. જોકે કેન્દ્રના નિર્માણ, ત્યાં તૈનાત થનારા કર્મચારીઓની સંખ્યા, પરિચાલન ક્ષમતા અને અન્ય તકનીકી વ્યવસ્થાઓ અંગેની અંતિમ વિગતવાર માહિતી પ્રોજેક્ટ આગળ વધવાની સાથે સામે આવશે. હાલ કેબિનેટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલી જમીન અને પ્રાદેશિક કેન્દ્રની સ્થાપનાને આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય મંજૂર તબક્કો માનવામાં આવે છે.
અયોધ્યામાં આવતા શ્રદ્ધાળુઓ અને પ્રવાસીઓની સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને સુરક્ષા વ્યવસ્થા પહેલેથી જ અનેક એજન્સીઓ વચ્ચેના સંકલન પર આધારિત છે. સ્થાનિક પોલીસ, પ્રશાસન અને અન્ય સુરક્ષા એજન્સીઓ પોતપોતાના સ્તરે જવાબદારીઓ સંભાળે છે. NSGના પ્રાદેશિક હબની સ્થાપના બાદ વિશેષ પરિસ્થિતિઓમાં રાષ્ટ્રીય સ્તરના આતંકવાદ વિરોધી દળની પહોંચને પણ વધુ આધાર મળી શકે છે.
ઉત્તર પ્રદેશ સરકારના આ નિર્ણયથી અયોધ્યાના સુરક્ષા માળખામાં વધુ એક કડી જોડાવાની છે. 65 એકર જમીનનું નિઃશુલ્ક હસ્તાંતરણ NSG માટે જમીન ઉપલબ્ધ કરાવવાના નિર્ણય સાથે જોડાયેલું છે અને તેનો નિર્ધારિત હેતુ અયોધ્યામાં કાયમી પ્રાદેશિક સુરક્ષા ક્ષમતા વિકસાવવાનો છે. કેબિનેટની મંજૂરી બાદ હવે જમીનના ઔપચારિક હસ્તાંતરણ અને પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા નિર્માણ તથા વહીવટી કામોનો તબક્કો આગળ વધશે.
હાલમાં સ્પષ્ટ છે કે મિલ્કીપુરના સમગ્રે લાલખાં ગામમાં આશરે 26 હેક્ટર એટલે કે 65 એકર બંજર જમીન કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયને કોઈપણ કિંમત વિના આપવામાં આવશે અને તેનો નિર્ધારિત હેતુ NSGના રિજનલ હબની સ્થાપના છે. જમીનની બજાર કિંમત આશરે 16.90 કરોડ રૂપિયા હોવાનું જણાવાયું છે. કેબિનેટ દ્વારા પ્રસ્તાવ મંજૂર થયા બાદ અયોધ્યામાં NSGની પ્રાદેશિક હાજરીને લઈને લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી પ્રક્રિયા હવે આગામી તબક્કામાં પહોંચી છે.
