ઉત્તરાખંડ રાજ્યની વિધાનસભાએ નાણાકીય વર્ષ 2026–27 માટે 1,11,703.21 કરોડ રૂપિયાનું બજેટ ધ્વનિમતથી પસાર કર્યું છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર આ બજેટ રાજ્યમાં રોજગાર સર્જન અને સામાજિક કલ્યાણ યોજનાઓને મજબૂત કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
દહેરાદૂન ખાતે ઉત્તરાખંડ વિધાનસભાનું બજેટ સત્ર શુક્રવારે મોડી રાત્રે પૂર્ણ થયું. સત્રના પાંચમા દિવસે નાણાકીય વર્ષ 2026–27 માટેનું બજેટ ધ્વનિમતથી પસાર કરવામાં આવ્યું, ત્યારબાદ અધ્યક્ષે સભાને અનિશ્ચિતકાલ માટે સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી. અંતિમ દિવસે સભાની કાર્યવાહી લગભગ રાત્રે 12:30 વાગ્યા સુધી ચાલી.
સત્ર દરમિયાન બજેટ મુદ્દે સત્તારૂઢ પક્ષ અને વિરોધ પક્ષ વચ્ચે ચર્ચા થઈ. ચર્ચા બાદ સરકાર દ્વારા બજેટ પસાર કરવામાં આવ્યું અને સત્ર સમાપ્ત થયું.
દેર સુધી ચાલેલી ચર્ચા બાદ બજેટ મંજૂર
પાંચ દિવસ સુધી ચાલેલા બજેટ સત્રના અંતિમ દિવસે સભાની કાર્યવાહી મોડી રાત્રે સુધી ચાલુ રહી. સત્તારૂઢ પક્ષ અને વિરોધ પક્ષ વચ્ચે બજેટને લઈને ચર્ચા થઈ, ત્યારબાદ નાણાકીય વર્ષ 2026–27 માટેનું બજેટ ધ્વનિમતથી મંજૂર કરવામાં આવ્યું. સત્રના સમાપન સમયે વિધાનસભાના અધ્યક્ષે સભાને અનિશ્ચિતકાલ માટે સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી.
સત્તારૂઢ પક્ષના વિધાનસભ્યોએ આ બજેટને રાજ્યના દીર્ઘકાલીન વિકાસ તરફનું પગલું ગણાવ્યું, જ્યારે વિરોધ પક્ષે તેને માત્ર જાહેરાતો સુધી મર્યાદિત હોવાનું કહી તેની ટીકા કરી.
મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામી દ્વારા નાણાં પ્રધાન તરીકે બજેટ રજૂ
રાજ્યના મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામીએ આ વખતે નાણાં પ્રધાન તરીકે પણ જવાબદારી સંભાળી અને પોતે જ બજેટ રજૂ કર્યું. સત્રના પ્રથમ દિવસે તેમણે સભામાં બજેટ રજૂ કર્યું હતું. નાણાકીય વર્ષ 2026–27 માટે કુલ બજેટ કદ 1,11,703.21 કરોડ રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જે અગાઉના નાણાકીય વર્ષની સરખામણીએ લગભગ 10.41 ટકા વધારે છે.
સરકારના અનુમાન મુજબ આગામી વર્ષે 67,525.77 કરોડ રૂપિયા આવક પ્રાપ્તિઓમાંથી અને 42,617.35 કરોડ રૂપિયા મૂડી પ્રાપ્તિઓમાંથી પ્રાપ્ત થવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
સરકારએ આ બજેટને કરમુક્ત બજેટ ગણાવ્યું છે અને જણાવ્યું છે કે તેમાં આવક ઘાટાનો કોઈ અંદાજ રાખવામાં આવ્યો નથી, જેને નાણાકીય શિસ્તનો સંકેત ગણવામાં આવે છે.
પર્યટન, રોકાણ અને અવસરોચિત માળખાકીય વિકાસ પર ભાર
સરકારે આ બજેટમાં રાજ્યના આર્થિક વિકાસને વેગ આપવા માટે અવસરોચિત માળખાકીય વિકાસ, પર્યટન અને રોકાણ પર વિશેષ ધ્યાન આપ્યું છે. ઉત્તરાખંડની અર્થવ્યવસ્થામાં પર્યટન ક્ષેત્રનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન હોવાથી આ ક્ષેત્રમાં નવા રોકાણ અને સુવિધાઓના વિસ્તરણની યોજના રજૂ કરવામાં આવી છે.
તે ઉપરાંત રસ્તાઓ, પુલો, શહેરી વિકાસ અને ગ્રામિણ જોડાણને મજબૂત કરવા માટે પણ બજેટમાં જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. સરકારનું કહેવું છે કે સુધારેલા માળખાકીય વિકાસથી રોકાણ વધશે અને રોજગારના નવા અવસર ઊભા થશે.
બજેટમાં યુવાનો માટે રોજગાર સર્જન, કુશળતા વિકાસ અને સ્વરોજગાર યોજનાઓ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ ખેડૂતો, મહિલાઓ, કર્મચારીઓ અને યુવાનોને ધ્યાનમાં રાખીને બજેટ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. સામાજિક કલ્યાણ યોજનાઓ હેઠળ શિક્ષણ, આરોગ્ય અને ગ્રામિણ વિકાસ સાથે સંબંધિત કાર્યક્રમો માટે પણ બજેટમાં જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
રાજકોષીય ઘાટો અને નાણાકીય વ્યવસ્થાપન
સરકારે નાણાકીય વર્ષ 2026–27 માટે લગભગ 12,579.70 કરોડ રૂપિયાના રાજકોષીય ઘાટાનો અંદાજ વ્યક્ત કર્યો છે. સરકારે જણાવ્યું છે કે આ ઘાટો નક્કી કરેલી મર્યાદા હેઠળ છે અને રાજ્યની નાણાકીય સ્થિતિ મજબૂત છે.
વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા મુજબ મોટા કદના બજેટ છતાં આવક ઘાટો ન રાખવાનો નિર્ણય નાણાકીય આયોજનને સંતુલિત દર્શાવે છે, જોકે તેનો વાસ્તવિક પ્રભાવ યોજનાઓના અમલીકરણ પર નિર્ભર રહેશે.
