अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या वाढदिवसानिमित्त व्हाइट हाऊसमध्ये आयोजित करण्यात आलेल्या UFC स्पर्धेने जागतिक स्तरावर लक्ष वेधले आहे. क्रीडा, राजकारण आणि राष्ट्रीय उत्सव यांचा संगम घडवून आणणाऱ्या या कार्यक्रमाला अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वाधिक चर्चिल्या गेलेल्या क्रीडा आयोजनांपैकी एक मानले जात आहे. व्हाइट हाऊसच्या साउथ लॉनवर आयोजित या विशेष कार्यक्रमात हजारो प्रेक्षक, लष्करी कर्मचारी, सरकारी अधिकारी आणि विशेष निमंत्रित सहभागी झाले.
अमेरिका आपल्या स्वातंत्र्याच्या 250 व्या वर्धापनदिनाच्या राष्ट्रीय सोहळ्यांच्या तयारीत असताना हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला. त्यामुळे या स्पर्धेकडे केवळ क्रीडा स्पर्धा म्हणून नव्हे, तर अमेरिकन संस्कृती, मनोरंजन उद्योग आणि राष्ट्रीय ओळख यांचे प्रदर्शन म्हणूनही पाहिले जात आहे.
रिपोर्टनुसार, या विशेष UFC कार्यक्रमाच्या आयोजनावर सुमारे 6 कोटी डॉलर्स खर्च करण्यात आले. भारतीय चलनात ही रक्कम सुमारे 567 कोटी रुपयांच्या समतुल्य आहे. त्यामुळे UFC च्या इतिहासातील सर्वाधिक खर्चिक आयोजनांपैकी याची गणना केली जात आहे.
या कार्यक्रमात एकूण सात लढतींचे फाइट कार्ड तयार करण्यात आले होते. त्यामध्ये जगातील अनेक नामांकित फायटर्स सहभागी झाले. लाइटवेट चॅम्पियन इलिया टोपुरिया आणि अंतरिम चॅम्पियन जस्टिन गेथ्जे यांच्यातील प्रस्तावित लढत हा कार्यक्रमाचा प्रमुख आकर्षणबिंदू ठरला.
आयोजनस्थळी सुमारे 4,300 जणांची उपस्थिती नोंदविण्यात आली, तर हजारो चाहत्यांसाठी स्वतंत्र आणि विस्तृत फॅन झोनची व्यवस्था करण्यात आली होती. अधिकाधिक लोकांना या कार्यक्रमाचा भाग होता यावे, हा या व्यवस्थेचा उद्देश होता.
कार्यक्रमातील सुरुवातीच्या लढतीत अमेरिकन फायटर बो निकल याने प्रभावी कामगिरी करत काइल डॉकाश याला पहिल्याच फेरीत नॉकआउट केले.
लढतीदरम्यान बो निकलने डाव्या हुक आणि उजव्या पंचच्या संयोजनातून प्रतिस्पर्ध्याला खाली पाडले. परिस्थिती लक्षात घेऊन पंचांनी सामना तत्काळ संपल्याचे घोषित केले.
विजयानंतर बो निकल थेट रिंगमधून बाहेर येऊन राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांची भेट घेतली. दोघांनी हस्तांदोलन केले आणि काही काळ संवाद साधला. हा प्रसंग सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात प्रसारित झाला आणि कार्यक्रमातील चर्चेचा विषय ठरला.
कार्यक्रमादरम्यान राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी UFC स्पर्धेचे कौतुक केले. त्यांनी याला “पृथ्वीवरील सर्वात मोठा शो” असे संबोधले आणि त्याच्या लोकप्रियतेची तुलना आयफेल टॉवरशी केली.
ट्रम्प यांनी म्हटले की UFC हा केवळ एक खेळ नसून आधुनिक अमेरिकन मनोरंजन उद्योगाच्या यशाचे प्रतीक आहे. तसेच, अमेरिकेची जागतिक सांस्कृतिक ताकद प्रदर्शित करण्यासाठी हे एक महत्त्वाचे माध्यम असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
अमेरिकन प्रशासनातील अनेक वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनीही या कार्यक्रमाकडे सकारात्मक दृष्टीकोनातून पाहिले. त्यांच्या मते, अशा प्रकारचे कार्यक्रम अमेरिकेची आंतरराष्ट्रीय प्रतिमा बळकट करण्यास हातभार लावतात.
अमेरिकेचे परराष्ट्रमंत्री मार्को रुबिओ यांनी UFC ला अमेरिकेच्या “सॉफ्ट डिप्लोमॅटिक पॉवर”चे उदाहरण म्हटले. त्यांच्या मते, क्रीडा आणि मनोरंजन ही अशी माध्यमे आहेत जी राजकीय सीमांपलीकडे जाऊन जगभरातील लोकांना जोडतात.
तज्ज्ञांच्या मते, व्हाइट हाऊससारख्या प्रतिष्ठित ठिकाणी UFC स्पर्धा आयोजित झाल्याने या खेळाची जागतिक स्वीकारार्हता आणखी वाढू शकते. यामुळे UFC ब्रँडसह मिश्र मार्शल आर्ट्स (MMA) या खेळालाही अधिक व्यापक ओळख मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
क्रीडा विश्लेषकांच्या मते, या कार्यक्रमाने MMA हा खेळ मुख्य प्रवाहातील क्रीडा प्रकारांमध्ये स्थिरपणे स्थान मिळवल्याचा संदेश दिला आहे.
आज UFC ही जगातील सर्वात मोठी मिश्र मार्शल आर्ट्स लीग मानली जाते. मात्र, तिची सुरुवात वेगळ्या परिस्थितीत झाली होती.
UFC ची स्थापना 1993 मध्ये अमेरिकेत झाली. त्या काळात विविध मार्शल आर्ट्स शैलींपैकी प्रत्यक्ष लढतीत कोणती शैली अधिक प्रभावी ठरते, याबाबत चर्चा होत असत. या प्रश्नाचे उत्तर शोधण्यासाठी पहिली UFC स्पर्धा आयोजित करण्यात आली.
त्या स्पर्धेत ब्राझिलियन जिउ-जित्सु तज्ज्ञ रॉयस ग्रेसी यांनी विजेतेपद पटकावले. त्यांनी स्वतःपेक्षा मोठ्या आणि अधिक ताकदवान प्रतिस्पर्ध्यांना तांत्रिक कौशल्याच्या बळावर पराभूत केले.
मात्र, सुरुवातीच्या काळात UFC वर अनेक स्तरांवर टीका झाली. काही राजकीय नेते आणि क्रीडा समीक्षकांनी हा खेळ अतिहिंसक असल्याचे म्हटले. एका अमेरिकन सिनेटरने तर याची तुलना “मानवी कोंबड्यांची झुंज” अशी केली होती.
कालांतराने नियमांमध्ये बदल करण्यात आले, सुरक्षा निकष अधिक मजबूत करण्यात आले आणि खेळाची व्यावसायिक रचना विकसित करण्यात आली. त्यानंतर UFC ने हळूहळू जागतिक लोकप्रियता मिळवली.
सध्याच्या काळातील MMA हा एकाच लढाऊ शैलीपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. आधुनिक फायटर्स बॉक्सिंग, रेसलिंग, ज्युडो, कराटे, तायक्वांदो, ब्राझिलियन जिउ-जित्सु आणि किकबॉक्सिंग यांसारख्या विविध तंत्रांचे प्रशिक्षण घेतात.
यामुळे MMA हा जगातील सर्वाधिक आव्हानात्मक आणि बहुआयामी क्रीडा प्रकारांपैकी एक मानला जातो. UFC ने या खेळाला जागतिक व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले असून आज जगभरात त्याचे कोट्यवधी चाहते आहेत.
हा विशेष UFC कार्यक्रम अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याच्या 250 व्या वर्धापनदिनाच्या राष्ट्रीय सोहळ्यांशीही संबंधित आहे. अमेरिकेला जुलै 1776 मध्ये ब्रिटनपासून स्वातंत्र्य मिळाले आणि 4 जुलै 1776 रोजी स्वातंत्र्य घोषणापत्रावर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या.
या ऐतिहासिक प्रसंगाच्या स्मरणार्थ अमेरिकन प्रशासनाने देशभरात वर्षभराहून अधिक काळ चालणाऱ्या विविध कार्यक्रमांची योजना आखली आहे. त्याच उद्देशाने व्हाइट हाऊसमधील UFC स्पर्धेचा राष्ट्रीय उत्सवाचा भाग म्हणून समावेश करण्यात आला.
या उपक्रमासाठी व्हाइट हाऊसने “टास्क फोर्स 250” ची स्थापना केली आहे. ही यंत्रणा संघीय संस्था, राज्य सरकारे, खासगी संस्था आणि सामाजिक संघटनांच्या सहकार्याने विविध कार्यक्रमांचे संचालन करत आहे.
