अमेरिकेच्या दक्षिण कॅलिफोर्नियातील एडवर्ड्स एअर फोर्स बेसवर सोमवारी अमेरिकन हवाई दलाचे B-52 स्ट्रॅटोफोर्ट्रेस बॉम्बर विमान उड्डाणानंतर लगेच कोसळल्याने आठ जणांचा मृत्यू झाला. मृतांमध्ये बोईंग कंपनीचे दोन कर्मचारीही असल्याची पुष्टी अधिकाऱ्यांनी केली आहे.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, हे विमान नियमित चाचणी मोहिमेवर होते. स्थानिक वेळेनुसार सुमारे सकाळी 11:20 वाजता हा अपघात झाला.
एडवर्ड्स एअर फोर्स बेसच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, B-52 विमान धावपट्टीवरून उड्डाण घेतल्यानंतर काही क्षणांतच नियंत्रणाबाहेर गेले आणि धावपट्टीच्या परिसरातच कोसळले. धडकेनंतर विमानाला भीषण आग लागली आणि ते पूर्णपणे जळून खाक झाले.
बेसचे प्रवक्ते कर्नल जेम्स हेज यांनी सांगितले की, प्राथमिक मूल्यांकनानुसार हा अपघात “जिवंत बचावाची शक्यता नसलेला” (non-survivable) होता. अपघाताचे क्षेत्र बेसच्या मर्यादेतच राहिल्याने बाहेरील नागरी भागांचे कोणतेही नुकसान झाले नाही.
या अपघातात एकूण आठ जणांचा मृत्यू झाला. मृतांमध्ये लष्करी कर्मचारी, सरकारी कर्मचारी आणि कंत्राटदारांचा समावेश होता.
अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने आणि बोईंग कंपनीने मृतांमध्ये कंपनीचे दोन कर्मचारी असल्याची पुष्टी केली आहे. हे कर्मचारी विमानाशी संबंधित तांत्रिक चाचणी कार्यात सहभागी होते.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, सर्व मृतांच्या कुटुंबियांना माहिती देण्याची प्रक्रिया सुरू असून पुढील 24 तासांत त्यांची ओळख जाहीर केली जाईल.
अपघातानंतर एडवर्ड्स एअर फोर्स बेसने सर्व एअरफिल्ड कामकाज तात्पुरते स्थगित केले आहे. येणाऱ्या विमानांना इतर विमानतळांकडे वळविण्यात आले असून गैर-आवश्यक प्रवेश परवानग्याही तात्पुरत्या निलंबित करण्यात आल्या आहेत.
बेस प्रशासनाने सांगितले की, सध्या बचाव आणि तपास कार्याला प्राधान्य दिले जात आहे. सविस्तर तपासासाठी अपघातस्थळ पूर्णपणे सुरक्षित करण्यात आले आहे.
अमेरिकन हवाई दलाने स्पष्ट केले आहे की, अपघाताचे नेमके कारण अद्याप समोर आलेले नाही.
प्राथमिक तपासानंतरच हा अपघात तांत्रिक बिघाड, मानवी चूक किंवा अन्य कोणत्या कारणामुळे झाला हे निश्चित होईल.
अधिकाऱ्यांच्या मते, प्राथमिक तपासाला सुमारे 30 दिवस लागू शकतात, तर सविस्तर अपघात विश्लेषणासाठी सहा महिन्यांहून अधिक कालावधी लागू शकतो.
B-52 स्ट्रॅटोफोर्ट्रेस हे अमेरिकन हवाई दलाचे दीर्घ पल्ल्याचे धोरणात्मक बॉम्बर विमान असून त्याचा वापर 1950 च्या दशकापासून केला जात आहे. हे विमान “BUFF” (Big Ugly Fat Fellow) या नावानेही ओळखले जाते.
हे विमान अतिउंचीवर उड्डाण करण्यास आणि दीर्घ अंतरावरील मोहिमा पूर्ण करण्यास सक्षम आहे. त्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात शस्त्रास्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता असून त्यात शेकडो पारंपरिक बॉम्ब आणि क्रूझ क्षेपणास्त्रांचा समावेश होऊ शकतो.
तज्ज्ञांच्या मते, हे विमान हवेतच इंधन भरण्यास सक्षम असल्याने त्याची कार्यक्षमता आणि पल्ला मोठ्या प्रमाणात वाढतो. त्यामुळे ते अमेरिकेच्या धोरणात्मक संरक्षण व्यवस्थेचा महत्त्वाचा भाग मानले जाते.
एडवर्ड्स एअर फोर्स बेस कॅलिफोर्निया राज्यातील मोजावे वाळवंटाजवळ, लॉस एंजेलिसच्या सुमारे 160 किलोमीटर उत्तरेस स्थित आहे.
हा बेस लष्करी विमानांच्या चाचण्या, तांत्रिक संशोधन आणि एरोस्पेस विकासासाठी जगभर प्रसिद्ध आहे. अनेक प्रगत विमान आणि तंत्रज्ञानांच्या चाचण्या याच ठिकाणी घेतल्या जात असल्याने तो अमेरिकेच्या संरक्षण संशोधनातील एक महत्त्वाचे केंद्र मानला जातो.
अपघातानंतर अमेरिकेतील नेते आणि अधिकाऱ्यांनी शोक व्यक्त केला आहे.
कॅलिफोर्नियाच्या राज्यपालांनी या घटनेला “दुःखद शोकांतिका” असे संबोधून मृतांच्या कुटुंबीयांप्रती संवेदना व्यक्त केली.
अमेरिकन काँग्रेसच्या अनेक सदस्यांनी सामाजिक माध्यमांवर प्रतिक्रिया देताना देशासाठी सेवा करणाऱ्या व्यक्तींचे बलिदान विसरले जाणार नाही, असे म्हटले. त्यांनी मदत आणि बचाव पथकांच्या प्रयत्नांचेही कौतुक केले.
या अपघातानंतर धोरणात्मक लष्करी विमानांच्या सुरक्षितता आणि चाचणी प्रक्रियांबाबत पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे.
B-52 सारखी जुनी पण महत्त्वाची विमाने आजही अनेक देशांच्या लष्करी धोरणांमध्ये केंद्रस्थानी आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारच्या अपघातांमुळे संरक्षण तंत्रज्ञानाच्या सुरक्षितता पुनरावलोकन आणि आधुनिकीकरणाच्या गरजेवर अधिक भर दिला जातो.
