30 व्या वर्षीपासून 60 व्या वर्षापर्यंत 5 कोटी रुपयांचा निवृत्ती निधी उभारण्यासाठी लवकर नियोजन आणि योग्य गुंतवणूक आवश्यक आहे. वाढती महागाई आणि दीर्घकालीन खर्च लक्षात घेता केवळ बचत पुरेशी ठरत नाही. EPF, PPF आणि NPS या योजनांमध्ये संतुलित गुंतवणूक करून निधी उभारणे हा एक संरचित मार्ग मानला जातो.
NPS (National Pension System) मध्ये गुंतवणुकीचा एक मोठा भाग इक्विटी बाजारात जातो. त्यामुळे मागील 10 वर्षांत याचा वार्षिक परतावा सुमारे 8 ते 12 टक्के दरम्यान राहिला आहे. या योजनेत करसवलती देखील उपलब्ध आहेत. सेक्शन 80C अंतर्गत 1.5 लाख रुपयांपर्यंत सवलत मिळते आणि सेक्शन 80CCD(1B) अंतर्गत अतिरिक्त 50,000 रुपयांची सवलत मिळते. एकूण मिळून 2 लाख रुपयांपर्यंत कर बचत शक्य आहे. या योजनेत गुंतवणुकीवर सवलत, वाढीवर कर नाही आणि पैसे काढताना देखील सवलतीची रचना लागू होते. तथापि, NPS मध्ये बाजाराशी संबंधित जोखीम असते, त्यामुळे इतर साधनांसोबत संतुलन आवश्यक ठरते.
EPF (Employees’ Provident Fund) ही प्रामुख्याने वेतनधारक कर्मचाऱ्यांसाठीची निवृत्ती योजना आहे. सध्या याचा वार्षिक परतावा 8.25 टक्के आहे. या योजनेत दरवर्षी 1.5 लाख रुपयांपर्यंत करसवलत मिळते आणि परिपक्वतेनंतर संपूर्ण निधी करमुक्त मिळतो. जर एखादी व्यक्ती 30 व्या वर्षापासून दरमहा सुमारे 27,000 रुपये गुंतवते, तर 60 व्या वर्षापर्यंत निधी सुमारे 5 कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो. या कालावधीत एकूण गुंतवणूक सुमारे 97 लाख रुपये राहते. EPF मध्ये जोखीम तुलनेने कमी असते आणि निधी स्थिरपणे वाढतो.
PPF (Public Provident Fund) ही सरकारी पाठबळ असलेली दीर्घकालीन बचत योजना आहे. सध्या याचा परतावा सुमारे 7.1 टक्के वार्षिक आहे. या योजनेत वार्षिक 1.5 लाख रुपयांची गुंतवणूक मर्यादा आहे आणि सेक्शन 80C अंतर्गत करसवलत उपलब्ध आहे. PPF मध्ये स्वतंत्र गुंतवणुकीतून 5 कोटी रुपयांचा निधी उभारणे कठीण ठरू शकते, परंतु EPF आणि NPS सोबत वापरल्यास पोर्टफोलिओ अधिक सुरक्षित बनतो आणि जोखीम कमी होते.
जर एखाद्या व्यक्तीचे वय 30 वर्षे आणि मूलभूत वेतन 50,000 रुपये असेल, तर EPF, NPS आणि PPF मध्ये एकत्रित गुंतवणुकीद्वारे निधी उभारता येतो. EPF अंतर्गत कर्मचाऱ्याचा 12 टक्के आणि नियोक्त्याचा 3.67 टक्के मिळून दरमहा सुमारे 7,835 रुपये गुंतवले जातात. वेतनात दरवर्षी 5 टक्के वाढ गृहित धरल्यास 30 वर्षांत EPF निधी सुमारे 2 कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो.
NPS मध्ये दरमहा 10,000 रुपये गुंतवले आणि 8 टक्के वार्षिक परतावा गृहित धरल्यास 30 वर्षांत सुमारे 1.5 कोटी रुपयांचा निधी तयार होऊ शकतो. PPF मध्ये दरमहा 12,500 रुपये गुंतवल्यास 30 वर्षांत सुमारे 1.5 कोटी रुपयांपर्यंत निधी पोहोचू शकतो. या तिन्ही योजनांमध्ये संतुलित गुंतवणूक केल्यास एकूण 5 कोटी रुपयांचा निवृत्ती निधी उभारणे शक्य होते. यासाठी एकूण मासिक गुंतवणूक सुमारे 30,000 रुपये राहते.
एकाच योजनेवर अवलंबून राहण्याऐवजी विविध साधनांमध्ये गुंतवणूक करून जोखीम संतुलित ठेवण्याची पद्धत वापरली जाते. EPF, PPF आणि NPS मध्ये नियमित गुंतवणूक केल्यास करसवलत, दीर्घकालीन परतावा आणि जोखीम नियंत्रण साध्य होते.
फक्त भूतकाळातील परताव्यावर आधारित नियोजन पुरेसे ठरत नाही. भविष्यात परताव्यात बदल होऊ शकतो, त्यामुळे गुंतवणुकीपूर्वी उत्पन्न, खर्च, जोखीम घेण्याची क्षमता आणि आर्थिक उद्दिष्टे विचारात घेणे आवश्यक ठरते.
2026 मध्ये गुंतवणूक नियोजन करताना संतुलित पोर्टफोलिओ राखणे आवश्यक आहे. EPF मधील स्थिरता, PPF मधील सुरक्षितता आणि NPS मधील वाढ या तिन्ही घटकांचे संतुलन दीर्घकालीन गुंतवणुकीत महत्त्वाचे ठरते.
