भारतीय सेनेचे नवे थलसेनाध्यक्ष म्हणून जनरल धीरज कुमार सेठ यांनी मंगळवार, 30 जून 2026 रोजी अधिकृतपणे पदभार स्वीकारला. त्यांनी जनरल उपेंद्र द्विवेदी यांची जागा घेतली असून, चार दशकांहून अधिक सैन्य सेवेनंतर जनरल द्विवेदी निवृत्त झाले आहेत.
भारत सरकारने जनरल धीरज कुमार सेठ यांची भारतीय सेनेचे नवे थलसेनाध्यक्ष (Chief of the Army Staff) म्हणून नियुक्ती केली आहे. त्यांनी 30 जून 2026 पासून अधिकृतपणे पदभार स्वीकारला आहे.
जनरल धीरज कुमार सेठ यांची नियुक्ती अनेक दृष्टींनी ऐतिहासिक मानली जात आहे. सुमारे 30 वर्षांनंतर भारतीय सेनेची कमान अशा अधिकाऱ्याकडे आली आहे, ज्यांचा मूळ संबंध आर्मर्ड कोरशी आहे. यापूर्वी 1994 ते 1997 या कालावधीत थलसेनाध्यक्ष म्हणून कार्यरत असलेले जनरल शंकर रॉय चौधरी हे आर्मर्ड कोरमधून आलेले शेवटचे अधिकारी होते. त्यामुळे जनरल सेठ यांची नियुक्ती या सैन्य शाखेसाठीही उल्लेखनीय मानली जात आहे.
जनरल धीरज कुमार सेठ यांनी नॅशनल डिफेन्स अकादमी (NDA), खडकवासला आणि इंडियन मिलिटरी अकादमी (IMA), देहरादून येथे प्रारंभिक लष्करी शिक्षण घेतले. 20 डिसेंबर 1986 रोजी त्यांना भारतीय सेनेच्या प्रतिष्ठित आर्मर्ड कोरच्या सेकंड लान्सर्स रेजिमेंटमध्ये आयोगित करण्यात आले. चार दशकांच्या लष्करी कारकिर्दीत त्यांनी विविध परिचालन क्षेत्रे आणि धोरणात्मक जबाबदाऱ्यांचे नेतृत्व केले आहे.
सैन्य धोरण आणि नेतृत्वासाठी ओळखले जाणारे जनरल सेठ यांनी भारत आणि परदेशातील अनेक प्रतिष्ठित संरक्षण संस्थांमध्ये उच्चस्तरीय लष्करी प्रशिक्षण घेतले आहे. त्यांनी मध्य प्रदेशातील महू येथील हायर कमांड कोर्स, नवी दिल्लीतील नॅशनल डिफेन्स कॉलेज, फ्रान्समधील पॅरिस येथील लष्करी संस्थेत डिफेन्स सर्व्हिसेस कमांड अँड जनरल स्टाफ कोर्स तसेच अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया येथील नेव्हल पोस्टग्रॅज्युएट स्कूलमध्ये इंटरनॅशनल डिफेन्स अक्विझिशन मॅनेजमेंट कोर्स पूर्ण केला आहे.
जनरल सेठ यांची लष्करी कारकीर्द विविध आणि व्यापक परिचालन अनुभवाने समृद्ध आहे. त्यांनी जम्मू-काश्मीरमध्ये दहशतवादविरोधी कारवायांदरम्यान आर्मर्ड रेजिमेंटचे नेतृत्व केले. तसेच पश्चिम सीमावर्ती भागात महत्त्वाच्या लष्करी जबाबदाऱ्या पार पाडत त्यांनी वाळवंटी भागातील स्ट्राइक कोरचे नेतृत्वही केले.
ते भारतीय सेनेतील अशा मोजक्या अधिकाऱ्यांपैकी आहेत, ज्यांनी साउथ वेस्टर्न कमांड आणि सदर्न कमांड या दोन प्रमुख ऑपरेशनल कमांडमध्ये वरिष्ठ नेतृत्वाची जबाबदारी सांभाळली आहे. लेफ्टनंट जनरलपदी पदोन्नती झाल्यानंतर त्यांनी प्रतिष्ठित सुदर्शन चक्र कोरचे नेतृत्व केले. त्यानंतर त्यांची दिल्ली एरिया येथील जनरल ऑफिसर कमांडिंग (GOC) म्हणून नियुक्ती झाली, जिथे त्यांनी अनेक राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय लष्करी उपक्रमांचे समन्वय आणि संचालन केले.
भारतीय सेनेतील योगदानाबद्दल जनरल सेठ यांना अनेक लष्करी सन्मान प्राप्त झाले आहेत. अलीकडेच राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी संरक्षण अलंकरण समारंभ 2026 मध्ये त्यांना उत्तम युद्ध सेवा पदक (UYSM) प्रदान केले. परिचालन क्षेत्रातील नेतृत्व, सैन्य धोरण आणि राष्ट्रीय सुरक्षेतील योगदानासाठी हा सन्मान देण्यात आला.
थलसेनाध्यक्ष म्हणून जनरल धीरज कुमार सेठ यांच्यासमोर अनेक महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या असतील. भारतीय सेना सध्या अत्याधुनिक शस्त्रप्रणाली, स्वदेशी संरक्षण तंत्रज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित लष्करी प्रणाली, सायबर सुरक्षा आणि संयुक्त लष्करी मोहिमांच्या दिशेने काम करत आहे. तसेच बदलत्या सीमावर्ती सुरक्षा परिस्थिती, प्रादेशिक धोरणात्मक संतुलन आणि भविष्यातील युद्धसज्जतेच्या गरजा लक्षात घेऊन सेना आपली परिचालन क्षमता वाढवत आहे.
संरक्षण तज्ज्ञांचे मत आहे की जनरल सेठ यांचा व्यापक परिचालन अनुभव आणि धोरणात्मक नेतृत्व भारतीय सेनेला भविष्यातील आव्हानांसाठी अधिक सक्षम बनविण्यात भूमिका बजावू शकतो.
जनरल धीरज कुमार सेठ यांचा थलसेनाध्यक्ष म्हणून कार्यकाळ भारतीय सेनेसाठी नव्या अध्यायाची सुरुवात मानला जात आहे. त्यांच्या दीर्घ अनुभव, धोरणात्मक विचार आणि विविध लष्करी नेतृत्वाच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय सेनेच्या आधुनिकीकरण, युद्धसज्जता आणि राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित जबाबदाऱ्यांचे नेतृत्व ते करणार आहेत.
