हॉन्गकॉन्गमध्ये सुरू झालेल्या एका विशेष स्टोअरचे संपूर्ण संचालन शाओ गाई नावाचा ह्युमनॉइड रोबोट करत आहे. ग्राहकांचे स्वागत करणे, उत्पादने उपलब्ध करून देणे आणि चेकआउट प्रक्रिया पूर्ण करणे यांसारखी कामे हा रोबोट स्वतः करत असून, किरकोळ विक्री क्षेत्रातील ऑटोमेशनबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.
हॉन्गकॉन्गमध्ये सुरू झालेले हे अनोखे स्टोअर लोकांमध्ये आकर्षणाचे केंद्र ठरले आहे. अहवालांनुसार, हे 24 तास कार्यरत असलेले आपल्या प्रकारातील पहिले पोर्टेबल पॉप-अप स्टोअर आहे, जिथे कोणत्याही मानवी कर्मचाऱ्याची आवश्यकता नाही. या स्टोअरचे संचालन शाओ गाई नावाचा ह्युमनॉइड रोबोट करत असून, त्याची निर्मिती बीजिंगस्थित गॅलबॉट कंपनीने केली आहे.
ग्राहकांचे स्वागत करणे, उत्पादनांची निवड करण्यात मदत करणे आणि पेमेंट प्रक्रिया हाताळणे यासह अनेक जबाबदाऱ्या हा रोबोट पार पाडू शकतो. तंत्रज्ञान क्षेत्रातील तज्ज्ञ याकडे किरकोळ विक्री क्षेत्रातील ऑटोमेशनच्या दिशेने एक पाऊल म्हणून पाहत आहेत.
सुमारे 5 फूट 6 इंच उंचीचा हा रोबोट प्रगत कृत्रिम बुद्धिमत्ता तंत्रज्ञानाने सुसज्ज आहे. त्याचे लांब रोबोटिक हात शेल्फवरील वस्तू व्यवस्थित ठेवणे, ग्राहकांना उत्पादने देणे आणि स्टोअर संचालनाशी संबंधित इतर कामे करण्यास सक्षम आहेत.
कंपनीच्या माहितीनुसार, शाओ गाई अनेक भाषांमध्ये संवाद साधू शकतो आणि ग्राहकांच्या प्रश्नांची उत्तरे देऊ शकतो. स्टोअरमध्ये स्नॅक्स, दैनंदिन वापराच्या वस्तू आणि काही आवश्यक औषधे उपलब्ध आहेत. गॅलबॉटचा दावा आहे की अशा AI-आधारित स्टोअर्समुळे पारंपरिक दुकानांच्या तुलनेत विक्री वाढण्यास मदत होऊ शकते.
रोबोटद्वारे संचालित या स्टोअरमुळे भविष्यात यंत्रे मानवांची जागा घेऊ शकतील का, हा प्रश्न पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. जगभरातील कंपन्या खर्च कमी करण्यासाठी आणि कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी ऑटोमेशन व AI तंत्रज्ञानाचा वेगाने वापर करत आहेत.
अलीकडेच जपानमधील व्यस्त विमानतळांवर सामान वाहतूक आणि इतर कामांसाठी रोबोटिक प्रणालींचा वापर सुरू करण्यात आला आहे. अशा उदाहरणांमुळे येत्या काळात अनेक पारंपरिक नोकऱ्यांवर तंत्रज्ञानाचा परिणाम होऊ शकतो, याविषयी चर्चा वाढली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, रोबोट आणि AI अद्याप पूर्णपणे मानवांचा पर्याय बनलेले नाहीत. अनेक प्रसंगी AI प्रणालींकडून मोठ्या चुका झाल्याची उदाहरणे समोर आली आहेत. काही काळापूर्वी एका रोबोटने नियंत्रणाबाहेर जाऊन वस्तू फेकल्याची घटना चर्चेत होती.
तसेच एका प्रयोगादरम्यान AI ला कॉफी शॉपचे संचालन सोपवण्यात आले होते, मात्र त्याने खरेदी आणि बजेट व्यवस्थापनात अनेक चुका केल्या. यावरून तंत्रज्ञान सातत्याने विकसित होत असले तरी ते पूर्णपणे विश्वासार्ह होण्यासाठी अजून वेळ लागणार असल्याचे दिसून येते.
गॅलबॉट कंपनीचे उद्दिष्ट भविष्यात विविध शहरांमध्ये अशा प्रकारचे आणखी स्टोअर्स सुरू करण्याचे आहे. कंपनी मोठ्या प्रमाणावर रोबोट-आधारित किरकोळ विक्री केंद्रे उभारण्याची योजना आखत आहे. हा प्रयोग यशस्वी ठरल्यास येत्या काही वर्षांत किरकोळ व्यापाराचे स्वरूप बदलू शकते.
सध्या हॉन्गकॉन्गमधील हे रोबोट स्टोअर तंत्रज्ञान आणि व्यापार यांच्या संगमाचे एक उदाहरण बनले आहे. हे मॉडेल सुविधा आणि कार्यक्षमतेचा नवा पर्याय सादर करत असताना रोजगार आणि मानवी भूमिकेबाबतही अनेक प्रश्न उपस्थित करत आहे.
