भारत आणि सेशेल्स यांनी द्विपक्षीय संबंध अधिक दृढ करण्याच्या दिशेने संरक्षण, सागरी सुरक्षा, डिजिटल पेमेंट, आरोग्य, अवकाश, कृषी, शिक्षण आणि क्षमता विकास यांसह 19 महत्त्वपूर्ण करार व विकास उपक्रमांची घोषणा केली आहे. या घोषणा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या तीन दिवसांच्या राजकीय दौऱ्यादरम्यान करण्यात आल्या. हा दौरा भारत आणि सेशेल्स यांच्यातील राजनैतिक संबंधांच्या 50व्या वर्धापनदिनानिमित्त आयोजित करण्यात आला आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि सेशेल्सचे राष्ट्रपती पॅट्रिक हर्मिनी यांच्यात प्रतिनिधीमंडळस्तरीय चर्चेत हिंद महासागर क्षेत्रातील सहकार्य वाढवणे, आर्थिक भागीदारी मजबूत करणे आणि विकास प्रकल्पांना गती देणे यावर विशेष भर देण्यात आला. यावेळी पंतप्रधान मोदी यांना सेशेल्सचा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान करण्यात आला.
भारत आणि सेशेल्स यांच्यातील करारांमध्ये हिंद महासागर क्षेत्रातील सागरी सुरक्षा आणि संरक्षण सहकार्याला प्राधान्य देण्यात आले आहे. भारताने सेशेल्सला एक फास्ट पेट्रोल व्हेसल भेट देण्याची घोषणा केली आहे. तसेच सेशेल्स डिफेन्स फोर्सला 10 युटिलिटी वाहने आणि पाच लेझर रेडियल क्लासच्या नौका उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत.
भारताने सेशेल्स कोस्ट गार्डच्या PS Zoroaster या जहाजाच्या दुरुस्तीचे काम पूर्ण करण्याची तसेच डॉर्नियर निगराणी विमानाचे आधुनिक ग्लास कॉकपिट तंत्रज्ञानाद्वारे आधुनिकीकरण करण्याचीही घोषणा केली आहे. या उपक्रमांचा उद्देश सागरी देखरेख, किनारी सुरक्षा आणि प्रादेशिक स्थैर्य बळकट करणे हा आहे.
डिजिटल सहकार्य वाढवण्यासाठी नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) इंटरनॅशनल आणि सेंट्रल बँक ऑफ सेशेल्स यांच्यात करार करण्यात आला आहे. या करारानंतर सेशेल्समध्ये भारताच्या UPI आधारित डिजिटल पेमेंट प्रणालीचा अवलंब करण्याचा मार्ग मोकळा होणार आहे.
भारताने सेशेल्समधील विकास प्रकल्पांसाठी भारतीय रुपयांमध्ये 1,250 कोटी रुपयांची अंब्रेला लाइन ऑफ क्रेडिट उपलब्ध करून देण्याची घोषणा केली आहे. या आर्थिक सहाय्याचा उपयोग पायाभूत सुविधा, सार्वजनिक सेवा आणि इतर प्राधान्य विकास प्रकल्पांसाठी केला जाणार आहे.
दोन्ही देशांनी आरोग्य सेवा बळकट करण्यासाठीही अनेक उपक्रमांवर सहमती दर्शवली आहे. भारताच्या जनऔषधी योजनेअंतर्गत उच्च दर्जाची आणि परवडणारी भारतीय औषधे उपलब्ध करून देण्यासाठी करार करण्यात आला आहे. तसेच सेशेल्सच्या नव्या राष्ट्रीय रुग्णालयाच्या प्राथमिक तयारीसाठीही करार करण्यात आला आहे.
भारताने सहा आधुनिक रुग्णवाहिका उपलब्ध करून दिल्या असून भारतीय पॅरामेडिक्स स्थानिक आरोग्य कर्मचाऱ्यांना प्रशिक्षण देण्यासाठी सेशेल्समध्ये पोहोचले आहेत.
भारत आणि सेशेल्स यांनी कृषी संशोधन, उच्च शिक्षण, तांत्रिक प्रशिक्षण आणि राजनैतिक क्षमता विकास क्षेत्रात सहकार्य वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. दोन्ही देशांमध्ये परराष्ट्र सेवा अधिकाऱ्यांचे प्रशिक्षण, सागरी नाविकांचे प्रमाणन, कृषी संशोधन आणि बाह्य अवकाशाच्या शांततापूर्ण वापरासंबंधी करारांवरही सहमती झाली आहे.
सेशेल्सचे राष्ट्रपती पॅट्रिक हर्मिनी यांनी भारताकडे सायबर सुरक्षा आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रातील उत्कृष्टता केंद्र स्थापन करण्यासाठी सहकार्याची विनंती केली. तसेच त्यांनी अॅडव्हान्स्ड लाईट हेलिकॉप्टर उपलब्ध करून देण्याचाही प्रस्ताव मांडला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या प्रस्तावांचे स्वागत करत भारत या विषयांवर गांभीर्याने विचार करेल आणि भविष्यात दोन्ही देशांमधील सहकार्य अधिक विस्तारेल, असे सांगितले.
