भारताचे पंतप्रधान Narendra Modi इटलीच्या अधिकृत दौऱ्यावर पोहोचले असून, या दौऱ्यात ते इटलीच्या पंतप्रधान Giorgia Meloni यांच्यासोबत द्विपक्षीय बैठक घेणार आहेत. भारत आणि इटलीमधील वेगाने दृढ होत असलेल्या संबंधांना अधिक बळकटी देण्याच्या उद्देशाने हा दौरा होत आहे. या बैठकीत व्यापार, गुंतवणूक, तंत्रज्ञान, संरक्षण आणि जागतिक सुरक्षा यांसारख्या महत्त्वाच्या विषयांवर चर्चा होणार आहे.
हा दौरा अशा वेळी होत आहे, जेव्हा जग भू-राजकीय तणाव, ऊर्जा संकट आणि जागतिक पुरवठा साखळीतील अस्थिरता यांसारख्या बदलांमधून जात आहे. या पार्श्वभूमीवर भारत आणि इटली यांच्यातील सहकार्याला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर महत्त्वाचे मानले जात आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि जॉर्जिया मेलोनी यांच्यातील द्विपक्षीय बैठकीत दोन्ही देशांमधील रणनीतिक संबंधांवर चर्चा होणार असून, व्यापार आणि गुंतवणुकीच्या नव्या संधी, तसेच संरक्षण, सुरक्षा आणि तांत्रिक भागीदारी अधिक मजबूत करण्यावर भर दिला जाणार आहे.
दोन्ही देश परस्पर संबंधांना “स्पेशल स्ट्रॅटेजिक पार्टनरशिप”चा दर्जा देण्याच्या दिशेने पुढे जाऊ शकतात. प्रस्तावाला मंजुरी मिळाल्यास भारत आणि इटलीमधील संस्थात्मक सहकार्य आणि राजकीय समन्वय अधिक मजबूत होऊ शकतो.
मागील काही वर्षांत भारत आणि इटलीमधील आर्थिक संबंधांमध्ये वाढ झाली असून, दोन्ही देशांमधील व्यापार 14 अब्ज युरो (सुमारे 14 लाख कोटी रुपये) पेक्षा अधिक झाल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. हा व्यापार अधिक विविध करण्याच्या उद्देशाने ऑटोमोबाईल आणि उत्पादन उद्योग, यंत्रसामग्री, अभियांत्रिकी आणि औद्योगिक उपकरणे, औषधनिर्मिती आणि आरोग्यसेवा क्षेत्र, तसेच हरित ऊर्जा आणि पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञान या क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढविण्यावर भर दिला जात आहे.
भारताच्या “मेक इन इंडिया” धोरणामुळे आणि डिजिटल अर्थव्यवस्थेच्या विस्तारामुळे परदेशी गुंतवणूकदारांसाठी नवीन संधी निर्माण झाल्या असून, इटलीचे तांत्रिक कौशल्य आणि औद्योगिक क्षमता भारतासाठी महत्त्वाची भागीदारी ठरू शकते.
इटली दौऱ्यादरम्यान पंतप्रधान मोदी देशातील प्रमुख उद्योगपती आणि व्यावसायिक नेत्यांशीही भेट घेणार आहेत. भारतात गुंतवणूक वाढविणे आणि नवीन औद्योगिक भागीदारी विकसित करणे हा या बैठकीचा उद्देश असल्याचे सांगितले गेले आहे. या चर्चेत भारतात नवीन उत्पादन युनिट्सची स्थापना, तांत्रिक सहकार्य आणि नवोन्मेष भागीदारी, तसेच स्टार्टअप आणि डिजिटल परिसंस्थेमधील गुंतवणुकीच्या संधींवर चर्चा होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
पंतप्रधान मोदी आणि जॉर्जिया मेलोनी यांच्यातील चर्चा केवळ आर्थिक संबंधांपुरती मर्यादित राहणार नसून, त्यात अनेक जागतिक मुद्द्यांचाही समावेश असेल. रशिया-युक्रेन युद्ध आणि त्याचा जागतिक परिणाम, मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव, इंडो-पॅसिफिक प्रदेशातील सुरक्षा स्थिती, जागतिक ऊर्जा संकट आणि पर्यायी ऊर्जा स्रोत, तसेच पुरवठा साखळीची स्थिरता आणि आर्थिक सुरक्षेवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
भारत आणि इटलीमधील संबंध मागील काही वर्षांत व्यापार भागीदारीपलीकडे जाऊन रणनीतिक सहकार्याच्या दिशेने विकसित होत असून, संरक्षण आणि सुरक्षा सहकार्य, सायबर सुरक्षा आणि डिजिटल तंत्रज्ञान, अवकाश आणि वैज्ञानिक संशोधन, हरित ऊर्जा आणि हवामान बदलाशी संबंधित उपक्रम, तसेच शिक्षण आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण या क्षेत्रांमध्ये दोन्ही देश सहकार्य करत आहेत.
दोन्ही देशांनी “स्पेशल स्ट्रॅटेजिक पार्टनरशिप”ला औपचारिक स्वरूप दिल्यास, युरोपमधील भारताच्या राजनैतिक स्थितीला अधिक बळ मिळू शकते.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यापूर्वी जून 2024 मध्ये इटलीला गेले होते, जिथे त्यांनी G7 Summit मध्ये सहभाग घेतला होता. त्या परिषदेत जागतिक मुद्द्यांवरील भारताच्या भूमिकेची आणि सहभागाची प्रशंसा करण्यात आल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
सध्याचा दौरा हा त्याच राजनैतिक सातत्याचा भाग मानला जात असून, जागतिक मंचांवरील भारताची सक्रिय भूमिका अधिक दृढ करण्याच्या प्रयत्नांशी तो संबंधित असल्याचे म्हटले गेले आहे.
इटली दौरा हा पंतप्रधान मोदी यांच्या व्यापक परदेश दौऱ्याचा अंतिम टप्पा असल्याचे सांगितले गेले आहे. यापूर्वी त्यांनी United Arab Emirates, Netherlands, Sweden आणि Norway यांचा दौरा केला होता. या दौऱ्यांचा उद्देश भारताचे आर्थिक, तांत्रिक आणि रणनीतिक संबंध जागतिक स्तरावर अधिक मजबूत करणे हा असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
