भारतीय कुस्तीपटूंमध्ये ताकद, सहनशक्ती आणि संघर्ष करण्याची क्षमता असूनही आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सातत्यपूर्ण यशासाठी तांत्रिक कौशल्यात अधिक सुधारणा आवश्यक असल्याचे राष्ट्रीय संघाशी संबंधित एका प्रशिक्षकाने म्हटले आहे. भारतीय कुस्तीच्या कामगिरी आणि भविष्यातील शक्यतांवर सुरू असलेल्या चर्चेदरम्यान प्रशिक्षकाच्या या विधानाची चर्चा होत आहे.
प्रशिक्षकांनी सांगितले की भारतीय खेळाडू शारीरिकदृष्ट्या जगातील कोणत्याही कुस्तीपटूशी स्पर्धा करण्यास सक्षम आहेत. देशात पारंपरिक आखाडा संस्कृती आणि कठोर सरावाची परंपरा अनेक वर्षांपासून असून, त्यामुळे सक्षम खेळाडूंची मोठी शृंखला तयार झाली आहे. मात्र, आधुनिक आंतरराष्ट्रीय कुस्तीमध्ये केवळ ताकदीच्या जोरावर यश मिळवणे अधिक कठीण होत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
जागतिक स्तरावरील स्पर्धांमध्ये तंत्र, रणनीती, सामन्याची समज आणि परिस्थितीनुसार त्वरित निर्णय घेण्याची क्षमता अत्यंत महत्त्वाची बनली असल्याचे प्रशिक्षकांनी सांगितले. अनेकदा भारतीय खेळाडू ताकदवान असूनही तांत्रिक बारकाव्यांमध्ये मागे पडतात, ज्याचा परिणाम निकालांवर होत असल्याचे त्यांनी म्हटले
मोठ्या स्पर्धांतील दबाव हाताळणे, प्रत्येक सामन्यासाठी वेगळी रणनीती तयार करणे आणि सातत्याने शिकत राहणे हे यशाचे महत्त्वाचे घटक असल्याचे प्रशिक्षकांनी सांगितले. आधुनिक क्रीडा विज्ञान आणि डेटा विश्लेषणाचा वापर आता प्रशिक्षणाचा महत्त्वाचा भाग बनल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
प्रशिक्षकांनी सांगितले की देशासाठी काही मोठे करण्याचे स्वप्न पाहणारे, मेहनती आणि समर्पित असे 40 खेळाडू मिळाल्यास भारतीय कुस्तीमध्ये बदल घडवून आणता येऊ शकतो. प्रतिभेची कमतरता नसून योग्य दिशा, शिस्त आणि सातत्यपूर्ण मेहनतीची गरज असल्याचे त्यांनी म्हटले.
भारतीय कुस्तीचा इतिहास समृद्ध असून देशाने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अनेक पदकविजेते खेळाडू दिले आहेत. अलीकडील काळात भारतीय कुस्तीपटूंनी जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धा, आशियाई क्रीडा स्पर्धा आणि इतर प्रमुख स्पर्धांमध्ये कामगिरी केली असली तरी जागतिक स्पर्धा अधिक कठीण होत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. सर्वोच्च स्तरावर टिकून राहण्यासाठी प्रशिक्षण पद्धती सातत्याने अद्ययावत करण्याची आवश्यकता असल्याचेही मत व्यक्त करण्यात आले.
खेळातील यश केवळ प्रतिभेमुळे मिळत नाही, तर योग्य मार्गदर्शन, वैज्ञानिक प्रशिक्षण, शिस्त आणि दीर्घकालीन नियोजन तितकेच महत्त्वाचे असल्याचे प्रशिक्षकांनी सांगितले. युवा खेळाडूंना सुरुवातीच्या स्तरापासून तांत्रिक प्रशिक्षणावर अधिक लक्ष केंद्रित करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी म्हटले, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्पर्धात्मक फायदा मिळू शकतो.
क्रीडा तज्ज्ञांच्या मते भारतीय कुस्तीमध्ये प्रतिभावान खेळाडूंचा मजबूत पाया आहे. आधुनिक तंत्रज्ञान, अधिक चांगल्या सुविधा आणि उच्चस्तरीय प्रशिक्षण सातत्याने उपलब्ध झाल्यास आगामी काळात भारत जागतिक कुस्तीमध्ये अधिक सक्षम स्थान मिळवू शकतो. प्रशिक्षकांच्या या विधानात पदक जिंकण्यापुरते लक्ष न ठेवता तांत्रिकदृष्ट्या सक्षम, मानसिकदृष्ट्या मजबूत आणि देशासाठी उत्कृष्ट कामगिरी करण्यास कटिबद्ध नवीन पिढी तयार करण्यावर भर देण्यात आला आहे.
