नोएडामधील एका उंच निवासी सोसायटीत सोमवारी 21व्या मजल्यावरील एका फ्लॅटमध्ये एअर कंडिशनर (AC) मध्ये कथित स्फोट झाल्यानंतर भीषण आग लागली. काही वेळातच आग शेजारच्या आणखी दोन फ्लॅटमध्ये पसरली. उंच मजल्यावरून उठणाऱ्या आगीच्या ज्वाळा आणि दाट धुराचे लोट दूरवरून दिसत होते. घटनेदरम्यान संपूर्ण सोसायटीत घबराट पसरली आणि रहिवासी सुरक्षिततेसाठी फ्लॅटमधून बाहेर पडून सुरक्षित ठिकाणी गेले.
प्रत्यक्षदर्शींच्या माहितीनुसार, सुरुवातीला फ्लॅटमधून धूर निघताना दिसला आणि काही क्षणांतच खिडक्यांमधून आगीच्या ज्वाळा बाहेर येऊ लागल्या. आग वेगाने पसरल्याने शेजारील फ्लॅटमधील रहिवासीही घाबरले. अनेकांनी तत्काळ फायर अलार्म वाजवून सोसायटीच्या सुरक्षा कर्मचाऱ्यांना माहिती दिली. सुरक्षा कर्मचाऱ्यांनी तातडीने इमारत रिकामी करण्यास सुरुवात केली, लिफ्टचा वापर बंद केला आणि रहिवाशांना जिन्यांद्वारे बाहेर काढले.
घटनेची माहिती मिळताच अग्निशमन दलाच्या अनेक गाड्या घटनास्थळी पोहोचल्या. उंच इमारत असल्याने बचावकार्य आणि आग विझविण्याचे काम आव्हानात्मक ठरले. अग्निशमन दलाने सोसायटीतील फायर फायटिंग प्रणाली आणि बाह्य संसाधनांच्या मदतीने आग आटोक्यात आणण्याचे प्रयत्न सुरू केले. मोठ्या प्रयत्नांनंतर आग पुढे पसरण्यापासून रोखण्यात आली आणि ती नियंत्रणात आणण्यात यश आले. त्यानंतर संपूर्ण इमारतीची तपासणी करून आत कोणतीही व्यक्ती अडकलेली नसल्याची खात्री करण्यात आली.
प्राथमिक माहितीनुसार, आग AC युनिटमधील तांत्रिक बिघाड किंवा स्फोटामुळे लागली असावी. मात्र, आग लागण्याचे नेमके कारण तपास पूर्ण झाल्यानंतरच स्पष्ट होईल. अग्निशमन विभाग आणि विद्युत सुरक्षा विभागाचे अधिकारी घटनास्थळाची पाहणी करत असून आग कोणत्या परिस्थितीत लागली आणि ती इतक्या वेगाने कशी पसरली याचा तपास करत आहेत.
आग लागल्यानंतर अनेक फ्लॅटमध्ये धूर भरल्याने काही रहिवाशांना श्वास घेण्यास त्रास झाला. खबरदारीचा उपाय म्हणून काही रहिवाशांना वैद्यकीय तपासणीसाठी पाठविण्यात आले. वेळेत सर्वांना बाहेर काढण्यात आल्याने कोणतीही मोठी जीवितहानी झाल्याची माहिती नाही. मात्र, आगीमुळे बाधित फ्लॅटमध्ये मोठ्या प्रमाणावर मालमत्तेचे नुकसान झाले असून फर्निचर, घरगुती उपकरणे, इलेक्ट्रॉनिक साहित्य आणि इतर मौल्यवान वस्तू जळून नष्ट झाल्या.
घटनेनंतर सोसायटी परिसरात मोठ्या संख्येने नागरिक जमले. अग्निशमन विभाग आणि पोलिस संपूर्ण इमारतीची सुरक्षा तपासणी करत असल्याने अनेक कुटुंबांना बराच वेळ त्यांच्या घरात परत जाता आले नाही. अतिरिक्त धोका टाळण्यासाठी अधिकाऱ्यांनी बाधित भागातील वीजपुरवठाही तात्पुरता बंद केला.
अग्निशमन विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, उंच इमारतींमधील आगीच्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर प्रत्येक सोसायटीतील फायर सेफ्टी प्रणालीची नियमित देखभाल आवश्यक आहे. स्प्रिंकलर प्रणाली, स्मोक डिटेक्टर, फायर अलार्म, फायर एक्स्टिंग्विशर आणि आपत्कालीन बाहेर पडण्याचे मार्ग नेहमी कार्यरत स्थितीत असावेत. तसेच रहिवाशांना वेळोवेळी मॉक ड्रिल आणि आपत्कालीन स्थलांतर प्रक्रियेची माहिती दिली जावी.
तज्ज्ञांच्या मते, उन्हाळ्यात एअर कंडिशनर आणि इतर जास्त विद्युत वापर करणाऱ्या उपकरणांचा सातत्याने वापर केल्याने ओव्हरलोडिंग किंवा तांत्रिक बिघाडाचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे वेळोवेळी वायरिंग, वीज जोडणी आणि उपकरणांची सर्व्हिसिंग करणे आवश्यक आहे. खराब किंवा जुनी उपकरणे वापरल्यास अशा प्रकारच्या आगीच्या घटना घडू शकतात.
सध्या पोलिस आणि अग्निशमन विभाग संपूर्ण प्रकरणाचा तपास करत आहेत. आगीत झालेल्या नुकसानीचे मूल्यांकन सुरू असून तांत्रिक तज्ज्ञांच्या अहवालाच्या आधारे पुढील कारवाई करण्यात येणार आहे. अधिकाऱ्यांनी नागरिकांना विद्युत उपकरणांचा सुरक्षित वापर करण्याचे, नियमित सर्व्हिसिंग करण्याचे आणि कोणतीही स्पार्किंग किंवा तांत्रिक बिघाड आढळल्यास तात्काळ संबंधित विभागाला माहिती देण्याचे आवाहन केले आहे, जेणेकरून भविष्यात अशा घटना टाळता येतील.
