प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेचा लाभ घेणाऱ्या शेतकऱ्यांना प्रत्येक हप्त्याच्या वेळी येणाऱ्या अडचणींची कारणे हळूहळू समोर येत आहेत. दरभंगा जिल्ह्यात मोठ्या संख्येने असे शेतकरी आहेत, ज्यांची नावे यादीत असूनही त्यांच्या खात्यात रक्कम जमा होत नाही, त्यामुळे त्यांना वारंवार कार्यालयांचे फेरे मारावे लागत आहेत.
तांत्रिक आणि कागदपत्रांशी संबंधित त्रुटी ही अडथळ्यांची मुख्य कारणे ठरत आहेत. अनेक शेतकऱ्यांचे e-KYC अद्याप पूर्ण झालेले नाही. e-KYC पूर्ण नसल्यास पुढील हप्ता जारी होत नाही. मोबाईल क्रमांक अद्ययावत न होणे, बायोमेट्रिक अपयशी ठरणे किंवा अपूर्ण माहितीमुळेही अडचणी निर्माण होत आहेत.
आधार आणि बँक खात्याच्या लिंकिंगमध्येही समस्या आढळत आहेत. ज्यांचे आधार क्रमांक योग्य प्रकारे बँक खात्याशी लिंक झालेले नाहीत, त्यांच्या देयकांमध्ये अडथळे येत आहेत. काही प्रकरणांमध्ये शेतकऱ्यांच्या मते लिंकिंग पूर्ण झालेले असते, मात्र प्रणालीत अद्ययावत न झाल्याने रक्कम अडकते.
अनेक शेतकऱ्यांच्या जमीन नोंदींमध्ये नाव, खाते क्रमांक किंवा क्षेत्रफळाशी संबंधित त्रुटी आहेत. खसरा-खतौनीतील लहानशी चूकही योजनेचा लाभ मिळण्यास अडथळा ठरू शकते. दीर्घकाळ वापरात नसलेली बँक खाती निष्क्रिय झाल्यास त्यातही सरकारी मदत हस्तांतरित होत नाही.
काही प्रकरणांमध्ये अर्ज करताना चुकीची माहिती भरली जाते, जसे की नावाची स्पेलिंग, वडिलांचे नाव, IFSC कोड किंवा खाते क्रमांक. अशा चुका झाल्यास प्रणालीमध्ये डुप्लिकेट किंवा चुकीची नोंद तयार होते आणि हप्ता रोखला जातो.
स्थानिक पातळीवर कृषी विभाग आणि महसूल कार्यालयाकडून होणारे सत्यापन वेळेत पूर्ण न झाल्यासही देयके प्रलंबित राहतात. अर्ज केल्यानंतर शेतकऱ्यांना महिनोन्‌महिने प्रतीक्षा करावी लागते आणि स्थिती स्पष्ट होत नाही.
शेतकऱ्यांना e-KYC पूर्ण करण्यासाठी जवळच्या CSC केंद्र किंवा कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधण्याची गरज आहे. बँक खात्याची स्थिती आणि आधार लिंकिंगची खात्री करणे, जमीन नोंदी तपासून आवश्यक दुरुस्ती करणे तसेच अर्जातील सर्व माहितीची पुन्हा पडताळणी करून चूक आढळल्यास त्वरित दुरुस्ती करणे आवश्यक आहे.
दरभंगा जिल्ह्यात प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेशी संबंधित समस्या एकाच कारणामुळे नसून विविध तांत्रिक आणि प्रशासकीय त्रुटींमुळे उद्भवत आहेत.
