वेस्ट इंडिजचे दिग्गज अष्टपैलू सर गारफिल्ड सोबर्स यांचे वयाच्या 89व्या वर्षी निधन झाले. त्यांच्या निधनानंतर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट विश्वात शोक व्यक्त करण्यात आला असून क्रिकेट वेस्ट इंडिजसह जगभरातील माजी आणि विद्यमान खेळाडू, क्रिकेट मंडळे तसेच चाहत्यांनी त्यांना श्रद्धांजली अर्पण केली आहे.
सर गारफिल्ड सोबर्स, ज्यांना जगभरात सर गॅरी सोबर्स या नावानेही ओळखले जात होते, 28 जुलै रोजी आपला 90वा वाढदिवस साजरा करणार होते. त्यांच्या निधनाने क्रिकेटने इतिहासातील सर्वाधिक सर्वसमावेशक क्रिकेटपटू मानल्या जाणाऱ्या खेळाडूंपैकी एकाला गमावले आहे. फलंदाजी, गोलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षण या तिन्ही विभागांतील त्यांच्या क्षमतेमुळे त्यांना क्रिकेटमधील महान खेळाडूंच्या यादीत स्थान मिळाले.
1950 आणि 1960 च्या दशकात वेस्ट इंडिज हा जागतिक क्रिकेटमधील बलाढ्य संघांपैकी एक मानला जात असताना सर गॅरी सोबर्स हे त्या संघाचे प्रमुख आधारस्तंभ होते. त्यांनी फलंदाजीतील अनेक संस्मरणीय खेळींसोबतच गोलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षणातूनही संघाला अनेक सामने जिंकून दिले. त्यांची सर्वात मोठी ओळख म्हणजे त्यांची अष्टपैलू क्षमता होती.
ते डावखुरे फलंदाज होते आणि गरजेनुसार लेफ्ट-आर्म फास्ट-मीडियम, लेफ्ट-आर्म ऑर्थोडॉक्स स्पिन तसेच लेफ्ट-आर्म अनऑर्थोडॉक्स स्पिन (चायनामन) गोलंदाजीही करू शकत होते. या बहुआयामी क्षमतेमुळे त्यांना क्रिकेट इतिहासातील सर्वाधिक अष्टपैलू खेळाडू मानले जाते.
सर गारफिल्ड सोबर्स यांनी वेस्ट इंडिजसाठी 93 कसोटी सामन्यांतील 160 डावांत 8,032 धावा केल्या. त्यांची फलंदाजीची सरासरी 57.78 होती. कारकिर्दीत त्यांनी 26 शतके, 30 अर्धशतके, दोन द्विशतके आणि एक त्रिशतक झळकावले. त्यांची नाबाद 365 धावांची सर्वोच्च खेळी अनेक वर्षे कसोटी क्रिकेटमधील जागतिक विक्रम होती.
सोबर्स यांनी कसोटी क्रिकेटमध्ये 235 बळी घेतले. त्यांची गोलंदाजीची सरासरी 34.04 आणि इकॉनॉमी रेट 2.33 होता. त्यांनी सहा वेळा एका डावात पाच बळी घेण्याचा पराक्रम केला, तर 73 धावांत 6 बळी ही त्यांची सर्वोत्तम कामगिरी होती. सामन्याची परिस्थिती आणि संघाची गरज लक्षात घेऊन गोलंदाजीची शैली बदलण्याची त्यांची क्षमता ही त्यांची मोठी जमेची बाजू होती.
त्यांच्या कारकिर्दीचा बहुतांश कालावधी कसोटी क्रिकेटच्या सुवर्णकाळात गेला. त्यांनी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर एक एकदिवसीय सामना देखील खेळला. त्या सामन्यात त्यांना फलंदाजीत खाते उघडता आले नाही, मात्र गोलंदाजीत त्यांनी एक बळी घेतला. मर्यादित षटकांच्या क्रिकेटमधील त्यांचे योगदान मर्यादित राहिले असले तरी कसोटी क्रिकेटमधील त्यांची कामगिरी आजही प्रेरणादायी मानली जाते.
सर गॅरी सोबर्स यांनी वेस्ट इंडिज क्रिकेट संघाचे नेतृत्वही केले आणि आपल्या नेतृत्वाखाली संघाला नव्या उंचीवर नेले. मैदानावरील आणि मैदानाबाहेरील त्यांचे व्यक्तिमत्त्व अनेक पिढ्यांतील क्रिकेटपटूंसाठी प्रेरणादायी ठरले.
क्रिकेटमधील योगदानाबद्दल त्यांना नाइटहूड (Knighthood) बहाल करण्यात आला. तसेच त्यांचा Wisden Cricketers of the Century मध्ये समावेश करण्यात आला आणि नंतर त्यांना ICC Hall of Fame मध्येही स्थान देण्यात आले.
