अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सांगितले की, अमेरिका आणि इराण यांच्यात अणुकरार झाल्यास ते इराणचे सर्वोच्च नेते अली खामेनेई यांची भेट घेण्यास तयार आहेत. त्यांनी संवर्धित युरेनियमशी संबंधित एका संभाव्य लष्करी कारवाईची योजना अत्यंत धोकादायक असल्याचे सांगत ती रद्द करण्यात आल्याचेही स्पष्ट केले.
मध्य पूर्वेतील सुरक्षा परिस्थिती तणावपूर्ण असताना ट्रम्प यांनी हे वक्तव्य केले. अनेक देशांमध्ये लष्करी आणि राजनैतिक तणाव कायम असल्याच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी अलीकडील मुलाखतीत आणि व्हाईट हाऊसमधील पत्रकारांशी संवादादरम्यान सांगितले की, अशा प्रकारची भेट ही त्यांची प्राथमिकता नसली तरी दोन्ही देशांमध्ये करार झाल्यास ती “आदरपूर्ण चर्चा” मानली जाईल.
संभाव्य कराराच्या संदर्भात ट्रम्प म्हणाले, “मी भेट घेऊ इच्छित नाही, पण जर भेट झाली तर मला अभिमान वाटेल. करार झाला तर भेट शक्य आहे.” त्यांनी पुढे सांगितले की, अशी बैठक झाल्यास ते इराणी नेतृत्वाबाबत पूर्णपणे राजनैतिक आणि आदरयुक्त भूमिका स्वीकारतील.
अणुकार्यक्रमाशी संबंधित लष्करी पर्यायांबाबत बोलताना ट्रम्प यांनी सांगितले की, त्यांच्या प्रशासनाच्या काळात इराणच्या संवर्धित युरेनियम कार्यक्रमावर कारवाई करण्याचा पर्याय विचाराधीन होता. या योजनेत अमेरिकन सैन्याला थेट मोहिमेवर पाठवण्याचा प्रस्ताव होता, मात्र तो अत्यंत धोकादायक असल्याचे मानून नंतर थांबविण्यात आला.
ट्रम्प यांच्या मते, या कारवाईत अमेरिकन सैनिकांच्या जीवितास मोठा धोका होता. त्यांनी म्हटले की, इराणसारख्या देशातून अणुसामग्री हस्तगत करणे हे लहान स्वरूपाचे अभियान नसून दीर्घकालीन, रणनीतिक आणि उच्च-जोखमीचे लष्करी अभियान असते.
दरम्यान, मध्य पूर्वेतील तणाव वाढत असल्याचे विविध घटनांमधून दिसून येत आहे. वृत्तांनुसार, कुवेत आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर ड्रोन हल्ला झाला असून टर्मिनल-1 चे मोठे नुकसान झाले आहे. या हल्ल्यात एका भारतीय नागरिकाचा मृत्यू झाला असून 63 जण जखमी झाले आहेत. अनेक जखमींची प्रकृती गंभीर असल्याचे सांगितले जात आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, ही घटना वाढत्या लष्करी तणावाचा आणि ड्रोन-आधारित युद्धनीतीचा भाग असू शकते. तथापि, या हल्ल्याची जबाबदारी अधिकृतरीत्या निश्चित झालेली नाही.
दुसऱ्या एका घटनेत, ओमानमधील मीना अल फहल तेल टर्मिनल येथे झालेल्या स्फोटानंतर कच्च्या तेलाची लोडिंग तात्पुरती थांबविण्यात आली. वृत्तांनुसार, हा स्फोट SBM-1 आणि SBM-2 बर्थदरम्यान झाला असून त्यामागे संभाव्य ड्रोन हल्ल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे.
या घटनेनंतर जागतिक तेलपुरवठ्याबाबत चिंता वाढली आहे, कारण मध्य पूर्व हा ऊर्जा उत्पादनाचा महत्त्वाचा केंद्रबिंदू मानला जातो.
दक्षिण लेबनानमध्ये इस्रायल आणि हिजबुल्लाह यांच्यातील तणाव कायम आहे. टायर शहरातील जाबल आमेल रुग्णालय परिसरात अनेक हवाई हल्ले झाल्याचे वृत्त आहे. इस्रायली लढाऊ विमानांनी चार क्षेपणास्त्रे डागल्याचे सांगितले जात असून ती रुग्णालयाजवळ पडली. यापूर्वीही या भागातील हल्ल्यांमध्ये अनेकांचा मृत्यू झाला होता आणि रुग्णालयाचे मोठे नुकसान झाले होते.
इराणनेही स्पष्ट इशारा दिला आहे की, त्याच्या हितसंबंधांवर किंवा सार्वभौमत्वावर हल्ला झाल्यास ते कठोर प्रत्युत्तर देईल. तेहरानने कुवेत आणि बहरीनसारख्या देशांनी त्यांच्या भूमीचा वापर इराणविरोधी कारवायांसाठी होणार नाही याची खात्री करावी, अन्यथा परिणाम गंभीर असतील, असे म्हटले आहे.
अमेरिकेच्या अंतर्गत राजकारणातही इराण धोरणावर मतभेद दिसून आले आहेत. अमेरिकन संसदेच्या खालच्या सभागृहाने राष्ट्राध्यक्षांच्या इराणविरुद्ध लष्करी कारवाई करण्याच्या अधिकारांवर मर्यादा आणण्याचा प्रस्ताव मंजूर केला आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या निर्णयाला विरोध करत तो अमेरिकेच्या सुरक्षा धोरणाला कमकुवत करणारा असल्याचे म्हटले आहे.
मध्य पूर्वेतील तणाव कायम असतानाही जागतिक कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये किंचित घट नोंदविण्यात आली. ब्रेंट क्रूडची किंमत सुमारे 0.69 टक्क्यांनी घसरून प्रति बॅरल 97.14 डॉलरवर आली, तर WTI क्रूड सुमारे 0.65 टक्क्यांनी घसरून प्रति बॅरल 95.40 डॉलरवर पोहोचला.
विश्लेषकांच्या मते, संभाव्य राजनैतिक चर्चांबाबतच्या अपेक्षा आणि युद्धविरामाच्या शक्यतांमुळे बाजारात काही प्रमाणात स्थैर्य राहिले आहे.
