अमेरिकेत कृत्रिम बुद्धिमत्ता कंपनी OpenAI वर नियामक तपासणीची व्याप्ती वाढत आहे. अनेक राज्यांच्या अटर्नी जनरलांनी कंपनीविरोधात चौकशी सुरू केली असून, वापरकर्ता डेटा व्यवस्थापन, अल्पवयीनांच्या सुरक्षेसाठीचे उपाय आणि जाहिरातविषयक उपक्रमांशी संबंधित अंतर्गत कागदपत्रांची मागणी केली आहे.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता तंत्रज्ञानाच्या सामाजिक परिणामांबाबत आणि सुरक्षिततेसंदर्भातील वाढत्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर ही चौकशी सुरू करण्यात आली आहे. अहवालांनुसार, शुक्रवारी कंपनीला समन्स बजावून विविध अंतर्गत नोंदी सादर करण्यास सांगण्यात आले.
या चौकशीत वापरकर्ता डेटाचे संरक्षण, मुलांसाठी लागू करण्यात आलेले सुरक्षा उपाय आणि जाहिरातविषयक व्यवहार यांवर विशेष भर देण्यात आला आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार, New York आणि Colorado यांच्यासह अनेक राज्ये या चौकशीत सहभागी आहेत. मात्र, चौकशीसंबंधी संपूर्ण माहिती अद्याप सार्वजनिक करण्यात आलेली नाही.
OpenAI ने एका निवेदनात म्हटले आहे की, राज्यांच्या अटर्नी जनरलांनी उपस्थित केलेल्या मुद्द्यांना कंपनी गांभीर्याने घेत आहे आणि चौकशीत रचनात्मक सहकार्य करेल. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, ChatGPT च्या नव्या आवृत्त्यांमध्ये मुलांच्या सुरक्षेसाठी अतिरिक्त सुरक्षा उपाय आणि पॅरेंटल कंट्रोलसारखी वैशिष्ट्ये समाविष्ट करण्यात आली आहेत.
कंपनीने हेही मान्य केले की, कृत्रिम बुद्धिमत्ता तंत्रज्ञानाच्या परिणामांबाबत समाजात अनेक प्रश्न उपस्थित आहेत आणि त्या पार्श्वभूमीवर ती आपल्या प्रणालींमध्ये सातत्याने सुधारणा करण्याचे काम करत आहे.
गेल्या काही वर्षांत AI तंत्रज्ञानाचा वापर वेगाने वाढत असताना त्यासोबत संभाव्य जोखमींबाबतची चर्चा देखील तीव्र झाली आहे. विशेषतः मुलांवर आणि किशोरवयीनांवर AI चा होणारा परिणाम हा चिंतेचा विषय ठरला आहे. तसेच AI-निर्मित फसवणूक, बनावट सामग्री आणि दिशाभूल करणाऱ्या माहितीच्या प्रसाराबाबतही चिंता वाढली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, AI मॉडेल्स अधिक सक्षम होत असताना त्यांच्या विकास आणि वापरासाठी स्पष्ट नियम तसेच प्रभावी देखरेख यंत्रणा असणे आवश्यक आहे.
अमेरिकेत संघीय आणि राज्य स्तरावर AI चे नियमन करण्याचे प्रयत्न वेगाने सुरू आहेत. अलीकडेच प्रशासनाने AI कंपन्यांसाठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे आणि देखरेखीच्या उपाययोजनांची घोषणा केली आहे. त्याचबरोबर विविध राज्यांनी AI च्या वापराशी संबंधित अनेक नवीन विधेयके सादर केली आहेत.
या विधेयकांमध्ये मुलांकडून चॅटबॉट वापरावर निर्बंध, अनिवार्य सुरक्षा चाचण्या आणि कॉपीराइट संरक्षित सामग्रीचे संरक्षण यांसारख्या तरतुदींचा समावेश आहे. अहवालांनुसार, अमेरिकेत AI शी संबंधित विविध बाबींवर नियंत्रण ठेवणारे 100 हून अधिक राज्यीय कायदे अस्तित्वात आहेत.
OpenAI विरोधात सुरू करण्यात आलेल्या या चौकशीकडे संपूर्ण AI उद्योगाचे लक्ष लागले आहे. या चौकशीचा परिणाम कंपनीच्या धोरणांवर होऊ शकतो तसेच भविष्यात कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रासाठीच्या नियामक चौकटीवरही प्रभाव पडू शकतो.
