ਐਥੇਨੋਲ ਚੂਲਾ ਹੁਣ ਪਰੰਪਰਾਗਤ LPG ਸਿਲੰਡਰ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਕਲੀਨ ਕੁਕਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ Nitin Gadkari ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਖਰਚ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਐਥੇਨੋਲ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਸਟੋਵ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਆਂਚ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਐਥੇਨੋਲ ਚੂਲਾ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਕੁਕਿੰਗ ਸਟੋਵ ਹੈ ਜੋ ਐਥੇਨੋਲ ਇੰਧਨ ‘ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਐਥੇਨੋਲ ਇੱਕ ਬਾਇਓ-ਫਿਊਲ ਹੈ ਜੋ ਗੰਨਾ, ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਜਵਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੋਵ ਲਿਕਵਿਡ ਜਾਂ ਜੈਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਐਥੇਨੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਲੀਨ ਕੁਕਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਧੂੰਆ, ਕਾਲਖ ਅਤੇ ਤੀਖੀ ਗੰਧ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਐਥੇਨੋਲ ਸੜਨ ਦੌਰਾਨ ਤੇਜ਼ ਆਂਚ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਜਲਦੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਐਥੇਨੋਲ ਚੂਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਫਿਊਲ ਟੈਂਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਥੇਨੋਲ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਰਨਰ ਨੂੰ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੰਧਨ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਐਥੇਨੋਲ ਸੜਨ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 700 ਤੋਂ 800 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਤਾਪਮਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਂਚ ਨੂੰ LPG ਵਰਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਸਟੋਵ ਵਰਗਾ ਦਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਬਰਨਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਐਥੇਨੋਲ ਚੂਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਇਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਐਥੇਨੋਲ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 15 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਆਂਚ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ LPG ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਕਿਫਾਇਤੀ ਵਿਕਲਪ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸਲ ਬਚਤ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਐਥੇਨੋਲ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਕੀਮਤ, ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਸਟੋਵ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਐਥੇਨੋਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਰਹੀ ਤਾਂ ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਸਤਾ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਐਥੇਨੋਲ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਇੰਧਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੌਧਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਇੰਧਨ ਵਾਂਗ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਫੈਲਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਧੂੰਆ ਅਤੇ ਕਾਲਖ ਘੱਟ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਡੋਰ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਬਿਹਤਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਥੇਨੋਲ ਜੈਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੈਸ ਲੀਕ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਫਿਲਹਾਲ ਐਥੇਨੋਲ ਚੂਲਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਾਸ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕਲੀਨ ਕੁਕਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ, ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ LPG ਸਿਲੰਡਰ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੰਧਨ ਖਰਚ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ‘ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
