ઓસ્ટ્રેલિયાએ 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ પર રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રતિબંધ મૂકવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. 10 ડિસેમ્બરથી, Facebook, Instagram, Snapchat અને YouTube જેવા મુખ્ય પ્લેટફોર્મ્સ સગીરોને બ્લોક કરશે. આ પગલું બાળકોની માનસિક અને સામાજિક સુરક્ષા વધારવા અને તેમને સાયબરબુલિંગ, ડિપ્રેશન અને હાનિકારક કન્ટેન્ટથી બચાવવા માટે લેવામાં આવ્યું છે.
ઓસ્ટ્રેલિયા સોશિયલ મીડિયા નિયમન: ઓસ્ટ્રેલિયાએ 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોના સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. 10 ડિસેમ્બરથી, Facebook, Instagram, Snapchat અને YouTube જેવી મુખ્ય કંપનીઓએ સગીર યુઝર્સને બ્લોક કરવા પડશે, અન્યથા તેમને ભારે દંડ ભરવો પડશે. આ કાયદો ઓસ્ટ્રેલિયામાં બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા, સાયબરબુલિંગ અટકાવવા અને તેમને અનિચ્છનીય હાનિકારક કન્ટેન્ટથી બચાવવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે. કંપનીઓને ઉંમર ચકાસણી અને એકાઉન્ટ બ્લોક કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
પ્રતિબંધ પાછળનું કારણ
ઓસ્ટ્રેલિયાનો આ કાયદો વિશ્વનો પ્રથમ એવો કાયદો છે જે બાળકોને સોશિયલ મીડિયાના નુકસાનથી બચાવવા માટે ઉંમર-આધારિત પ્રતિબંધને કાનૂની સ્વરૂપ આપે છે. ખોટી જીવનશૈલી, પ્રભાવિત કરતી પોસ્ટ્સ, સાયબરબુલિંગ અને હાનિકારક કન્ટેન્ટને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે આ પગલું ભર્યું છે.
નિષ્ણાતો જણાવે છે કે સોશિયલ મીડિયાનો સતત ઉપયોગ કિશોરોની વિચારસરણી અને આત્મવિશ્વાસ પર ઊંડી અસર કરી શકે છે. બાળકોને અજાણતાં પોર્નોગ્રાફિક કન્ટેન્ટ, ડ્રગ્સ અથવા અતિશય સાયબરબુલિંગનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
કાયદો અને તેની કાર્યપ્રણાલી
નવેમ્બર 2024 માં પસાર થયેલા આ કાયદા અનુસાર, TikTok, Instagram, Facebook, Reddit, Snapchat, X અને YouTube જેવા પ્લેટફોર્મ્સ 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને બ્લોક કરશે. YouTube Kids, Google Classroom, LinkedIn, WhatsApp અને Pinterest ને આ પ્રતિબંધમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
કાયદો કંપનીઓ પર જવાબદારી નાખે છે, બાળકો કે માતા-પિતા પર નહીં. પ્લેટફોર્મ્સને એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે કોઈ સગીર એકાઉન્ટ સુધી પહોંચી ન શકે. કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરવા પર ભારે દંડ થશે.
પ્લેટફોર્મ્સની તૈયારી અને વિવાદ
મેટા (Meta - Facebook, Instagram) એ 4 ડિસેમ્બરથી સગીર એકાઉન્ટ્સ દૂર કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. સ્નેપ (Snap) અને TikTok પણ ઉંમર ચકાસણી માટે અલગ-અલગ સુવિધાઓ લાવી રહ્યા છે. સ્નેપે જણાવ્યું કે 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના યુઝર્સ એકાઉન્ટને ત્રણ વર્ષ સુધી નિષ્ક્રિય રાખી શકે છે.
જોકે, ટીકા પણ થઈ રહી છે. કેટલાક નિષ્ણાતો અને સગીરો દાવો કરી રહ્યા છે કે સોશિયલ મીડિયા પરનો સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ બાળકોને દુનિયાથી અલગ કરી દેશે અને તેઓ નવા એકાઉન્ટ બનાવીને સિસ્ટમને છેતરી શકે છે.
