સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હીમાં દિવાળી પર ગ્રીન ફટાકડાના વેચાણ અંગેનો નિર્ણય સુરક્ષિત રાખ્યો છે. વેપારીઓ તેનું સ્વાગત કરી રહ્યા છે, જ્યારે કેટલાક નાગરિકો સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા આપવાની માંગ કરી રહ્યા છે. પરવાનગી ન મળવાના કિસ્સામાં ગેરકાયદેસર બજારની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
નવી દિલ્હી: દિવાળીના બરાબર એક અઠવાડિયા પહેલા સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હીમાં ગ્રીન ફટાકડાના વેચાણને મંજૂરી આપવાના સંકેત આપ્યા છે. કોર્ટનો અંતિમ આદેશ સોમવારે સંભળાવવામાં આવી શકે છે. આ પગલાને લઈને શહેરમાં ઉત્સુકતા અને ચિંતા બંનેનો માહોલ છે.
ઘણા રહેવાસીઓએ આતશબાજીના પુનરાગમનનું સ્વાગત કર્યું અને તેને તહેવારનો અનિવાર્ય ભાગ ગણાવ્યો. બીજી તરફ, સ્વાસ્થ્ય અને પ્રદૂષણ પ્રત્યે સભાન લોકો ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે એકવાર ફરીથી પ્રદૂષણ ફેલાવનારા અને ઘોંઘાટવાળા ફટાકડાનો માર્ગ ખુલી શકે છે.
ગ્રીન ફટાકડાથી કાળાબજાર પર રોક
દિલ્હીના ફટાકડા વેપારી સંઘના સભ્ય રાજીવ કુમાર જૈને જણાવ્યું કે, ગ્રીન ફટાકડાને પરવાનગી મળવાથી કાળાબજાર પર લગામ કસી શકાય છે અને લોકોને સુરક્ષિત વિકલ્પો મળશે. તેમણે જણાવ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે સંકેત આપ્યો હતો કે પરવાનગી ન મળવાના કિસ્સામાં ગેરકાયદેસર વેપાર વધી શકે છે.
જૈન અનુસાર, ગ્રીન ફટાકડા પરંપરાગત ફટાકડાની તુલનામાં 20-30% ઓછા હાનિકારક કણો ઉત્સર્જિત કરે છે. આ પગલું નવા અને સુરક્ષિત વિકલ્પોને પ્રોત્સાહન આપશે, જેનાથી તહેવારોમાં સુરક્ષા અને નિયંત્રણ બંને સુનિશ્ચિત કરી શકાશે.
દિલ્હી-એનસીઆરમાં ગ્રીન ફટાકડાનું ઉત્પાદન શરૂ
સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ પહેલા જ સપ્ટેમ્બરમાં પ્રમાણિત ઉત્પાદકોને દિલ્હી-એનસીઆરમાં ગ્રીન ફટાકડાનું ઉત્પાદન કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી હતી. ઉત્પાદકોએ તેને આવકારદાયક પગલું ગણાવ્યું.
ગત દિવાળીમાં સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ હોવા છતાં પરંપરાગત ફટાકડાનો વ્યાપક ઉપયોગ જોવા મળ્યો હતો. આ વખતે ગ્રીન ફટાકડાના વેચાણથી બજારમાં કાયદેસર વિકલ્પો ઉપલબ્ધ થશે અને લોકોને સ્વચ્છ અને નિયંત્રિત વિકલ્પ પસંદ કરવાની તક મળશે.
ગ્રીન ફટાકડાથી સ્વાસ્થ્ય અને પ્રદૂષણની ચિંતાઓ
જોકે, નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ગ્રીન ફટાકડામાં પણ કેટલાક હાનિકારક તત્વો હાજર હોય છે. દિલ્હીની પહેલેથી જ તણાવપૂર્ણ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ પ્રણાલીને જોતાં, તેમની દેખરેખ પડકારજનક બની શકે છે.
નાના બાળકોના માતા-પિતા અને સ્વાસ્થ્ય સંગઠનોએ આ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે ગ્રીન ફટાકડા પણ અસ્થમા અને ફેફસાના રોગોવાળા લોકો માટે જોખમરૂપ બની રહેશે. બે બાળકોની માતા નેહા જૈને કહ્યું, “પ્રદૂષિત હવાને એ વાતની પરવા નથી કે ફટાકડા પર 'ગ્રીન'નું લેબલ લાગેલું છે કે નહીં. બાળકોની સુરક્ષા પહેલા આવવી જોઈએ.”
સમગ્ર ભારતમાં ગ્રીન ફટાકડાની વધતી માંગ
રાજીવ કુમાર જૈન અનુસાર, ગ્રીન ફટાકડાની સમગ્ર ભારતમાં ભારે માંગ છે. નવીનતાથી નવી શ્રેણી વિકસાવવામાં આવી છે જેમાં પરંપરાગત અસર જાળવી રાખીને ઉત્સર્જનને નિયંત્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
ફક્ત દિવાળી જ નહીં, સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન ભારતમાં ઓછામાં ઓછા 20 એવા તહેવારો છે જેમાં આતશબાજીનો ઉપયોગ થાય છે. આ દૃષ્ટિકોણથી નિયંત્રિત અને સુરક્ષિત વિકલ્પોની જરૂરિયાત સતત વધી રહી છે.
