દિલ્હી અને ગુરુગ્રામમાં આ વર્ષે ડેન્ગ્યુના કેસ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં ઓછા નોંધાયા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, સારી જાગૃતિ, એન્ટી-લાર્વા અભિયાન અને હવામાનમાં ફેરફારને કારણે મચ્છરોનું પ્રજનન ઓછું થયું છે. જોકે, સાવચેતી હજુ પણ જરૂરી છે, કારણ કે વર્ષના બાકીના ભાગમાં ડેન્ગ્યુનો ખતરો યથાવત રહી શકે છે.
દિલ્હી અને ગુરુગ્રામમાં ડેન્ગ્યુના કેસ: આ વર્ષે દિલ્હી અને ગુરુગ્રામમાં ડેન્ગ્યુના કેસોમાં ગયા વર્ષની સરખામણીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ગુરુગ્રામમાં અત્યાર સુધીમાં 64 કેસ અને દિલ્હીમાં 1,136 કેસ નોંધાયા છે, જ્યારે ગયા વર્ષે આ સમયગાળામાં અનુક્રમે 151 અને 3,581 કેસ હતા. નિષ્ણાતોના મતે, વધુ સારી જાગૃતિ, ઘરો અને સાર્વજનિક સ્થળોએ પાણી જમા ન થવા દેવું, એન્ટી-લાર્વા અભિયાન અને હવામાનની અનુકૂળ સ્થિતિ મચ્છરોના પ્રજનનને ઘટાડવામાં અસરકારક સાબિત થઈ છે. જોકે, સાવચેતી હજુ પણ જરૂરી છે.
આ વર્ષે ડેન્ગ્યુના કેસ ઓછા કેમ નોંધાયા?
દિલ્હી અને ગુરુગ્રામમાં આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં ડેન્ગ્યુના કેસોમાં ગયા વર્ષની સરખામણીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ગુરુગ્રામમાં ગયા વર્ષે ઓક્ટોબર સુધીમાં 151 કેસ નોંધાયા હતા, જ્યારે આ વર્ષે માત્ર 64 કેસ આવ્યા છે. દિલ્હીમાં પણ આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં 1,136 ડેન્ગ્યુ કેસ નોંધાયા છે, જ્યારે ગયા વર્ષે આ સમય સુધીમાં 3,581 કેસ હતા.
ડૉ. સુભાષ ગિરિ, આરએમએલ હોસ્પિટલ, કહે છે કે હાલમાં આ રાહત આપનારો સંકેત છે. જોકે, વર્ષ હજુ પૂરું થયું નથી, પરંતુ આ સમય સુધીમાં કેસોમાં ઘટાડો દેખાવો મહત્વપૂર્ણ છે.
જાગૃતિ અને નિવારણની અસર
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ વર્ષે ડેન્ગ્યુના કેસોમાં ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ વધુ સારી જાગૃતિ અને સક્રિય નિવારણના પ્રયાસો છે. દિલ્હી એમસીડીએ મોટા પાયે એન્ટી-લાર્વા અભિયાન ચલાવ્યું. પાર્કો, કોલોનીઓ અને ઘરોની છતો પર ફોકસ્ડ ડ્રાઇવને કારણે મચ્છરોનું પ્રજનન ઓછું થયું.
સાથે જ, લોકોએ ઘરોની સાફ-સફાઈ અને પાણી જમા ન થવા દેવા પર ધ્યાન આપ્યું. આનાથી મચ્છરોની સંખ્યા અને તેમના ફેલાવવાની ક્ષમતા ઓછી થઈ, જે આ વર્ષે ડેન્ગ્યુની સંભાવનાઓને ઘટાડવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ.
હવામાનમાં ફેરફાર પણ એક કારણ
ડૉ. ગિરિના મતે, આ વર્ષે હવામાનમાં પણ હળવો ફેરફાર જોવા મળ્યો. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં ગરમી ઓછી રહી, જેના કારણે મચ્છરોનું પ્રજનન સંપૂર્ણપણે સક્રિય થઈ શક્યું નહીં. જોકે, વરસાદ વધુ થયો, છતાં પાણીનો જમાવ ઓછો થયો.
આનાથી મચ્છરોને પેદા થવાનો ઓછો અવસર મળ્યો અને ડેન્ગ્યુના સંક્રમણનો ખતરો ઘટ્યો. નિષ્ણાતો હજુ પણ ચેતવણી આપે છે કે વર્ષના બાકીના ભાગમાં કેસો વધી શકે છે, તેથી સતર્ક રહેવું જરૂરી છે.
ડેન્ગ્યુના લક્ષણો અને સાવચેતી
ડેન્ગ્યુના પ્રારંભિક લક્ષણોમાં તીવ્ર તાવ, સ્નાયુઓમાં દુખાવો, ઉલટી-ઝાડા અને પેઢામાંથી લોહી આવવું શામેલ છે. નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકો, વૃદ્ધો અને બાળકો ખાસ કરીને સંવેદનશીલ હોય છે.
ડૉ. ગિરિએ જણાવ્યું કે કોઈપણ લક્ષણ દેખાય તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ અને મચ્છર પ્રતિરોધક ઉપાયો અપનાવવા જોઈએ. ઘરો અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પાણી જમા ન થવા દો અને વ્યક્તિગત સુરક્ષા માટે મચ્છરદાની કે રિપેલન્ટનો ઉપયોગ કરો.
