સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે સંમતિ આપી હતી કે 'ઓલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લો બોર્ડ'ની અરજી સહિત તે વિવિધ અરજીઓ પર 1 ડિસેમ્બરે સુનાવણી કરવામાં આવશે, જેમાં "ઉપયોગના આધારે વકફ" સહિત તમામ વકફ સંપત્તિઓના 'ઉમ્મીદ' પોર્ટલ પર ફરજિયાત નોંધણીની સમયમર્યાદા લંબાવવાની વિનંતી કરવામાં આવી છે.
નવી દિલ્હી: ભારતમાં વકફ સંપત્તિઓની નોંધણીની સમયમર્યાદાને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહેલી અરજીઓ પર હવે 1 ડિસેમ્બર 2025 ના રોજ સુનાવણી થશે. સર્વોચ્ચ અદાલતે ઓલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લો બોર્ડ (AIMPLB), ઓલ ઇન્ડિયા મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીન (AIMIM) ના પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસી અને અન્ય અરજદારો દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓ પર સુનાવણી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ અરજીઓમાં તમામ વકફ સંપત્તિઓને 'ઉમ્મીદ' પોર્ટલ પર ફરજિયાતપણે નોંધણી કરાવવાની સમયમર્યાદા વધારવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણીની તૈયારી
ન્યાયમૂર્તિ દીપાંકર દત્તા અને ન્યાયમૂર્તિ ઓગસ્ટીન જ્યોર્જ મસીહની અધ્યક્ષતામાં સુપ્રીમ કોર્ટની બેંચે શુક્રવારે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે આ અરજીઓને 1 ડિસેમ્બર 2025 માટે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવે. અરજદારોના વકીલ ફુઝૈલ અહેમદ અયુબીએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે આ અરજીઓની તાત્કાલિક સુનાવણી જરૂરી છે જેથી સમયમર્યાદા સમાપ્ત થાય તે પહેલાં ઉકેલ મળી શકે.
વર્તમાનમાં, વકફ સંપત્તિઓની ફરજિયાત નોંધણીની છ મહિનાની અવધિ સમાપ્ત થવા જઈ રહી છે. આ અંગે અનેક મુસ્લિમ સંગઠનો અને રાજકીય હસ્તીઓ સુપ્રીમ કોર્ટનો દરવાજો ખટખટાવી ચૂકી છે.
કોણ-કોણ અરજી કરી રહ્યા છે?
આ મામલે AIMPLB એ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. આ ઉપરાંત, AIMIM પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસી અને અન્ય સામાજિક તથા ધાર્મિક સંગઠનો પણ અરજદારોમાં સામેલ છે. તેમણે તમામ વકફ સંપત્તિઓની નોંધણી માટે સમયમર્યાદા વધારવાની માંગ કરી છે જેથી સંપત્તિઓની યોગ્ય નોંધણી સુનિશ્ચિત થઈ શકે અને કોઈપણ પ્રકારની મુશ્કેલીનો સામનો કરી શકાય.
15 સપ્ટેમ્બર 2025 ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે વકફ (સુધારા) અધિનિયમ, 2025 ની કેટલીક મુખ્ય જોગવાઈઓ પર વચગાળાનો સ્ટે આપ્યો હતો. આ દરમિયાન અદાલતે કહ્યું હતું કે ફક્ત છેલ્લા પાંચ વર્ષથી ઇસ્લામનું પાલન કરતા લોકો જ વકફ બનાવી શકે છે, આ જોગવાઈ વિવાદાસ્પદ હોઈ શકે છે. જોકે, અદાલતે સમગ્ર કાયદા પર રોક લગાવવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે કેન્દ્ર દ્વારા લાવવામાં આવેલા સુધારાની કેટલીક જોગવાઈઓ બંધારણીય રીતે માન્ય જણાય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે "ઉપયોગના આધારે વકફ" ની જોગવાઈને હટાવવાનો કેન્દ્રનો આદેશ પ્રથમ દ્રષ્ટિએ મનસ્વી ન હતો. સાથે જ એ પણ કહ્યું હતું કે વકફ સંપત્તિઓ પર સરકાર કબજો કરી લેશે તેવી ધારણા અમાન્ય છે.
‘ઉમ્મીદ’ પોર્ટલ અને ડિજિટલ નોંધણી
કેન્દ્ર સરકારે 6 જૂન 2025 ના રોજ 'ઉમ્મીદ' (એકીકૃત વકફ વ્યવસ્થાપન, સશક્તિકરણ, કાર્યક્ષમતા અને વિકાસ) પોર્ટલ શરૂ કર્યું હતું. આ પોર્ટલ દ્વારા તમામ વકફ સંપત્તિઓની ડિજિટલ નોંધણી ફરજિયાત કરવામાં આવી છે. આ હેઠળ દેશભરની વકફ સંપત્તિઓને જિયો-ટેગિંગ દ્વારા ડિજિટલ સૂચિમાં દાખલ કરવામાં આવશે.
વકફ સંપત્તિઓની ડિજિટલ નોંધણી સુનિશ્ચિત કરવાનો ઉદ્દેશ્ય પારદર્શિતા વધારવા, સંપત્તિઓનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવા અને તેનું રક્ષણ કરવાનો છે. આ હેઠળ છ મહિનાની અંદર તમામ નોંધાયેલી વકફ સંપત્તિઓની વિગતો પોર્ટલ પર અપલોડ કરવી ફરજિયાત છે.
