કુવૈત આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક પર થયેલા કથિત ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલા બાદ ખાડી સહકાર પરિષદ (GCC) એ ઈરાનની કડક નિંદા કરી છે અને આ ઘટનાને પ્રદેશની સુરક્ષા, સ્થિરતા અને સત્તાસ્વતંત્રતા માટે ગંભીર ખતરો ગણાવ્યો છે. ઘટનામાં એક ભારતીય નાગરિકના મૃત્યુની પુષ્ટિ થઈ છે, જ્યારે અનેક લોકો ઘાયલ થયા હોવાનું જણાવાયું છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ફરી એકવાર ગંભીર ભૂ-રાજકીય તણાવની સ્થિતિ સર્જાઈ છે, જ્યાં ખાડી દેશો અને ઈરાન વચ્ચે આરોપ-પ્રત્યારોપ તેજ બન્યા છે. તાજેતરમાં કુવૈત આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક પર થયેલા હુમલા બાદ પ્રદેશીય સુરક્ષા અંગે પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
GCCમાં સામેલ દેશો—કુવૈત, સાઉદી અરેબિયા, કતાર, બહેરિન, ઓમાન અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત—એ સંયુક્ત રીતે ઈરાનની ભૂમિકા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. પરિષદે જણાવ્યું છે કે આવી ઘટનાઓ પ્રદેશની સ્થિરતા, સુરક્ષા અને સત્તાસ્વતંત્રતા માટે ગંભીર જોખમ ઊભું કરે છે.
અહેવાલો અનુસાર, કુવૈત આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક પર થયેલા હુમલામાં ડ્રોન અને મિસાઇલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. હુમલામાં એરપોર્ટ ટર્મિનલને નુકસાન પહોંચ્યું હતું અને અનેક મુસાફરો ઘાયલ થયા હતા. ઘટનામાં એક ભારતીય નાગરિકના મૃત્યુની પુષ્ટિ થઈ છે, જ્યારે 60થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હોવાનું જણાવાયું છે.
સુરક્ષા કારણોસર ઉડાનોને અસ્થાયી રીતે સ્થગિત કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ પરિવહન પ્રભાવિત થયું હતું. કુવૈત પ્રશાસને હુમલાનો વિડિયો જાહેર કરીને દાવો કર્યો છે કે હુમલાનો ઉદ્દેશ્ય નાગરિક અને વ્યૂહાત્મક માળખાને નુકસાન પહોંચાડવાનો હતો. જોકે, હુમલાની જવાબદારી અંગે ઈરાન તરફથી અલગ-અલગ દાવાઓ સામે આવ્યા છે.
કુવૈતે આ ઘટનાને ગંભીર સુરક્ષા ભંગ ગણાવી છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને તાત્કાલિક પગલાં લેવા અપીલ કરી છે.
ઈરાને ચેતવણી આપતાં જણાવ્યું છે કે જો કોઈ પણ ખાડી દેશની જમીનનો ઉપયોગ તેની વિરુદ્ધ સૈન્ય કાર્યવાહી માટે કરવામાં આવશે, તો તે જવાબી હુમલો કરશે. ઈરાનનું કહેવું છે કે તે પોતાની સુરક્ષા અને સત્તાસ્વતંત્રતા સાથે કોઈ સમજૂતી કરશે નહીં. તેહરાને ખાડી દેશો પર પશ્ચિમી દેશો અને ઇઝરાઇલને સૈન્ય સહયોગ આપવાનો આરોપ લગાવ્યો છે, જેના કારણે પ્રદેશીય તણાવ વધી રહ્યો હોવાનું તેણે જણાવ્યું છે.
આ નિવેદન બાદ ખાડી દેશો અને ઈરાન વચ્ચેનો કૂટનીતિક તણાવ વધુ વધ્યો છે.
GCCએ સંયુક્ત નિવેદન જાહેર કરીને ઈરાન પર આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના નિયમોના ઉલ્લંઘનનો આરોપ મૂક્યો છે. પરિષદના મહાસચિવે જણાવ્યું કે આવા હુમલા પ્રદેશમાં ચાલી રહેલા શાંતિ પ્રયાસોને નબળા પાડે છે.
ખાડી દેશો સતત આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને અપીલ કરી રહ્યા છે કે આવા હુમલાઓ અટકાવવા માટે ઈરાન પર દબાણ લાવવામાં આવે.
અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે ઈરાન વિરુદ્ધ કોઈપણ સૈન્ય કાર્યવાહીનો નિર્ણય સંપૂર્ણપણે તેમનો પોતાનો હતો. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે તેમના પર કોઈએ પ્રભાવ પાડ્યો નહોતો. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઇઝરાઇલના પ્રધાનમંત્રી બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ તેમના પર કોઈ દબાણ કર્યું નહોતું. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા સૈન્ય તણાવની વચ્ચે તેમનું આ નિવેદન આવ્યું છે.
આ સમગ્ર પ્રદેશીય સંકટ દરમિયાન ઇઝરાઇલ અને લેબનાન વચ્ચેનો તણાવ પણ વધતો જઈ રહ્યો છે. લેબનાન સ્થિત સશસ્ત્ર સંગઠન હિઝબુલ્લાહે અનેક હુમલાઓની જવાબદારી લીધી હોવાનો દાવો કર્યો છે, જ્યારે ઇઝરાઇલે જવાબી સૈન્ય કાર્યવાહી તેજ કરી છે.
અહેવાલો મુજબ, દક્ષિણ લેબનાનમાં સુરક્ષા પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની રહી છે અને અનેક વિસ્તારોમાં નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવાના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે.
અમેરિકાની મધ્યસ્થતાથી ઇઝરાઇલ અને લેબનાન વચ્ચે અસ્થાયી યુદ્ધવિરામ અમલમાં મૂકવા અંગે સહમતિ બની છે. આ સમજૂતી બાદ વૈશ્વિક તેલ બજારમાં નરમાઈ નોંધાઈ હોવાનું જણાવાયું છે.
નિષ્ણાતોના મતે, જો પ્રદેશમાં તણાવ ઘટશે તો કાચા તેલના ભાવમાં વધુ સ્થિરતા આવી શકે છે. રોકાણકારો હાલ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે કારણ કે કોઈપણ મોટા સૈન્ય અથડામણની અસર વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા પર પડી શકે છે.
અહેવાલો મુજબ, ટ્રમ્પે પોતાના સહયોગીઓને જણાવ્યું છે કે જો ઈરાન સાથે જોડાયેલા હુમલાઓમાં કોઈ અમેરિકન સૈનિકનું મૃત્યુ થશે, તો તેઓ યુદ્ધવિરામ સમાપ્ત કરવાની સંભાવના પર વિચાર કરી શકે છે.
જોકે હાલ અમેરિકાની વ્યૂહરચના મોટા યુદ્ધને ટાળવાની અને પ્રદેશીય તણાવને નિયંત્રણમાં રાખવાની હોવાનું જણાવાયું છે. નિષ્ણાતોના મતે, વોશિંગ્ટન હાલમાં “કન્ટ્રોલ્ડ એસ્કેલેશન”ની નીતિ અપનાવી રહ્યું છે.
