મદ્રાસ હાઈકોર્ટની મદુરાઈ બેન્ચે સોમવાર (27 જુલાઈ)ના રોજ તમિલનાડુ સરકારનો તે સરકારી આદેશ રદ કર્યો, જેના હેઠળ ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં કરૂરમાં થયેલી ભગદડમાં મૃત્યુ પામેલા લોકોના પરિવારજનોને દયા આધારિત સરકારી નિમણૂક (Compassionate Appointment) આપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
અદાલતે જણાવ્યું કે જાહેર રોજગારને વળતર અથવા વિશેષ સહાયના સ્વરૂપમાં વહેંચી શકાય નહીં અને આવી નિમણૂકો સંવિધાનિક સિદ્ધાંતોને અનુરૂપ હોવી જરૂરી છે.
27 જુલાઈના ચુકાદામાં અદાલતે સરકારના નિર્ણયને સંવિધાનના કલમ 14 અને 16માં નિર્ધારિત સિદ્ધાંતોના વિરુદ્ધ ગણાવ્યો. અદાલતના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારી નોકરીઓમાં સમાનતા અને તમામ પાત્ર નાગરિકોને સમાન તક સુનિશ્ચિત કરવી આવશ્યક છે.
ન્યાયમૂર્તિ સી. વી. કાર્તિકેયન અને ન્યાયમૂર્તિ આર. શક્તિવેલની વિભાગીય બેન્ચે જણાવ્યું કે સરકારી નિમણૂકો માત્ર નિર્ધારિત સંવિધાનિક અને કાનૂની પ્રક્રિયા હેઠળ જ થવી જોઈએ. સંવિધાનની કલમ 14 કાયદા સમક્ષ સમાનતાની ખાતરી આપે છે, જ્યારે કલમ 16 જાહેર રોજગારમાં તમામ નાગરિકો માટે સમાન તકનો સિદ્ધાંત સ્થાપિત કરે છે.
અદાલતે નોંધ્યું કે કરૂર દુર્ઘટનાના પીડિત પરિવારો પ્રત્યે સહાનુભૂતિ અને સહાય જરૂરી છે, પરંતુ માત્ર દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટનાના આધારે સરકારી નોકરી આપવાથી જાહેર ભરતીના સ્થાપિત નિયમોથી અલગ વ્યવસ્થા ઊભી થઈ શકે છે. બેન્ચે વધુમાં જણાવ્યું કે સરકારી નોકરીઓ રાજ્ય દ્વારા વહેંચાતા વિશેષ લાભ નથી, પરંતુ તેમની નિમણૂક સંવિધાનિક માળખા મુજબ થવી જોઈએ.
ચુકાદામાં હાઈકોર્ટે ચિંતા વ્યક્ત કરી કે કરૂર કેસમાં વિશેષ નિમણૂકોને મંજૂરી આપવાથી ભવિષ્યમાં સમાન પ્રકારની માંગણીઓમાં વધારો થઈ શકે છે. અદાલતના જણાવ્યા મુજબ, જો કોઈ જાહેર દુર્ઘટનામાં મૃત્યુ પામેલા લોકોના પરિવારજનોને સરકારી નોકરી આપવાની વ્યવસ્થા સામાન્ય રીતે સ્વીકારવામાં આવશે, તો અન્ય અકસ્માતો અને આપત્તિઓના પીડિત પરિવારો પણ સમાન આધાર પર નિમણૂકની માંગ કરી શકે છે.
અદાલતે ફટાકડાં સંબંધિત અકસ્માતો અને માર્ગ અકસ્માતોના ઉદાહરણો આપતાં જણાવ્યું કે અનેક કિસ્સાઓમાં પીડિત પરિવારોને આર્થિક સહાય અથવા અનુગ્રહ રકમ આપવામાં આવે છે, પરંતુ તેને સરકારી નોકરીના અધિકારમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવતું નથી. અદાલતે જણાવ્યું કે આવી નિમણૂકોને મંજૂરી આપવાથી સમાન પરિસ્થિતિ ધરાવતા અન્ય કેસોમાં પણ સરકારી નોકરીની માંગ ઊભી થઈ શકે છે, જે જાહેર ભરતીની વ્યવસ્થાને અસર કરી શકે છે.
તમિલનાડુ સરકારે પોતાના નિર્ણયના સમર્થનમાં સંવિધાનની કલમ 162 હેઠળ રાજ્યની કાર્યપાલક સત્તાઓનો હવાલો આપ્યો હતો. જોકે, અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે રાજ્યની કાર્યપાલક સત્તાઓનો ઉપયોગ પણ સંવિધાનની મર્યાદાઓ અને સ્થાપિત કાનૂની સિદ્ધાંતોની અંદર જ થવો જોઈએ. અદાલતે જણાવ્યું કે વહીવટી સત્તાનો ઉપયોગ કરતી વખતે સમાનતા, નિષ્પક્ષતા અને જાહેર રોજગાર સંબંધિત સંવિધાનિક નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે. તેથી માત્ર વહીવટી સત્તાના આધારે સરકારી નિમણૂકો માટે અલગ વ્યવસ્થા બનાવી શકાય નહીં.
આ કેસમાં અગાઉ મદ્રાસ હાઈકોર્ટની મદુરાઈ બેન્ચે સરકારને પીડિત પરિવારોને અસ્થાયી નિમણૂક પત્રો આપવાની મંજૂરી આપી હતી. તે સમયે અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ નિમણૂકો અંતિમ ન્યાયિક નિર્ણયના આધિન રહેશે અને તેમને કાયમી અધિકાર તરીકે માનવામાં આવશે નહીં. ત્યારબાદ મુખ્યમંત્રી સી. જોસેફ વિજયે કરૂરમાં મૃત્યુ પામેલા કેટલાક લોકોના પરિવારજનોને નિમણૂક પત્રો સોંપ્યા હતા.
હવે અંતિમ ચુકાદામાં અદાલતે સરકારનો આદેશ રદ કરી દીધો છે. અગાઉ જારી કરાયેલા નિમણૂક પત્રો અને સંબંધિત કર્મચારીઓની સ્થિતિ અંગે આગળની કાનૂની અને વહીવટી પ્રક્રિયા મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
તમિલનાડુના કરૂરમાં 27 સપ્ટેમ્બર 2025ના રોજ એક રાજકીય જાહેરસભા દરમિયાન ભગદડ મચી હતી. આ કાર્યક્રમ અભિનેતા પરથી રાજકારણી બનેલા વિજયની પાર્ટી તમિલગા વેટ્રી કઝગમ (TVK) સાથે સંકળાયેલો હતો. આ ઘટનામાં 41 લોકોના મોત થયા હતા અને અનેક અન્ય લોકો ઘાયલ થયા હતા. ઘટના બાદ રાજ્ય પ્રશાસન અને વિવિધ તપાસ એજન્સીઓએ મામલાની તપાસ શરૂ કરી હતી. કરૂર દુર્ઘટનાએ રાજકીય સભાઓમાં ભીડ વ્યવસ્થાપન, સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને જાહેર કાર્યક્રમો માટેની માનક પ્રક્રિયાઓ અંગે વ્યાપક ચર્ચા ઊભી કરી હતી.
