મહારાષ્ટ્રમાં મરાઠા આરક્ષણને લઈને ચાલી રહેલા આંદોલન વચ્ચે મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસની પત્ની અમૃતા ફડણવીસે મરાઠા આરક્ષણ કાર્યકર્તા મનોજ જારાંગે પાટીલને પોતાનો ભાઈ ગણાવીને તેમને ઘરે આવીને ભોજન માટે આમંત્રણ આપ્યું છે. બુધવારે રાત્રે નાગપુરમાં એક કાર્યક્રમ બાદ અમૃતા ફડણવીસે કહ્યું કે જારાંગે જી તેમના ભાઈ છે અને તેઓ ઈચ્છે છે કે તેઓ તેમના ઘરે આવીને ભોજન કરે.
મનોજ જારાંગે પાટીલ છેલ્લા 13 દિવસથી જાલના જિલ્લાના અંતરવાળી સરાટી ગામમાં મરાઠા સમુદાયને અન્ય પછાત વર્ગ (OBC) હેઠળ આરક્ષણ આપવાની માંગ સાથે ભૂખ હડતાળ કરી રહ્યા છે. તેમની મુખ્ય માંગણીઓમાં હૈદરાબાદ અને સાતારા ગેઝેટના રેકોર્ડ લાગુ કરવા તેમજ પાત્ર મરાઠા લોકોને કુણબી જાતિના પ્રમાણપત્રો આપવાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
અમૃતા ફડણવીસનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે રાજ્ય સરકાર અને મરાઠા આરક્ષણ આંદોલન વચ્ચે વાતચીત અને માંગણીઓને લઈને રાજકીય ચર્ચા ચાલી રહી છે.
મનોજ જારાંગેના આંદોલન વચ્ચે મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે મંગળવારે સરકારનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે સરકાર બંધારણની મર્યાદામાં જે કંઈ શક્ય હશે તે કરશે. મુખ્યમંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારે વાતચીતના રસ્તા ક્યારેય બંધ કર્યા નથી.
દેવેન્દ્ર ફડણવીસે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે એક સમુદાયના હિસ્સાનું આરક્ષણ લઈને બીજા સમુદાયને આપવામાં આવશે નહીં. મરાઠા સમુદાયને OBC શ્રેણી હેઠળ આરક્ષણ આપવાની માંગ મહારાષ્ટ્રમાં લાંબા સમયથી રાજકીય અને સામાજિક ચર્ચાનો વિષય રહી છે.
અમૃતા ફડણવીસે નવરાત્રિ અને ગરબા આયોજનોમાં મુસ્લિમોની ભાગીદારી અંગે પણ પોતાનો અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો. બુધવારે તેમણે કહ્યું કે તહેવારો સૌને સાથે લઈને ચાલનારા હોય છે અને કોઈ મુસ્લિમ વ્યક્તિ કોઈ સમારોહમાં સામેલ થાય તેમાં તેમને કંઈ ખોટું લાગતું નથી.
તેમણે નવરાત્રિ અને ગરબાને હિંદુ ધર્મની ઝલક લોકો સુધી પહોંચાડવાનું માધ્યમ ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે આવા આયોજનો દ્વારા દુનિયાને હિંદુ પરંપરાઓ અને તેમની વિશેષતાઓથી પરિચિત કરાવી શકાય છે.
અમૃતા ફડણવીસનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે મહારાષ્ટ્રમાં ગરબા અને ડાંડિયા આયોજનોમાં મુસ્લિમોની ભાગીદારીને લઈને રાજકીય વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.
વિશ્વ હિંદુ પરિષદ (VHP)એ ગયા અઠવાડિયે મહારાષ્ટ્રમાં નવરાત્રિ દરમિયાન યોજાનારા ગરબા અને ડાંડિયા કાર્યક્રમોમાં મુસ્લિમોને પ્રવેશ ન આપવાની જાહેરાત કરી હતી.
નવરાત્રિ ઉત્સવ 11 ઓક્ટોબરથી શરૂ થવાનો છે. VHPના વલણ બાદ ગરબા આયોજનોમાં મુસ્લિમોની ભાગીદારી, ઓળખની તપાસ અને ધાર્મિક આયોજનોના સ્વરૂપને લઈને રાજકીય ચર્ચા તેજ થઈ છે.
VHP તરફથી આયોજકો માટે એવી માર્ગદર્શિકા પણ સામે આવી હતી, જેમાં લોકોની ઓળખની તપાસ કરવા અને હિંદુ ઓળખ સુનિશ્ચિત કરવા માટે આધાર કાર્ડ જોવા તથા તિલક લગાવવાની વાતો સામેલ હતી.
મહારાષ્ટ્રના મંત્રી અને ભાજપના નેતા નિતેશ રાણેએ VHPના વલણનું સમર્થન કર્યું હતું. સોમવારે સમાચાર એજન્સી PTIને આપેલા ઈન્ટરવ્યૂમાં તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે કેટલાક મુસ્લિમ યુવકો હિંદુ નામ જણાવીને અથવા હિંદુ હોવાનો દેખાવ કરીને ગરબા આયોજનોમાં પ્રવેશ કરે છે.
નિતેશ રાણેના જણાવ્યા અનુસાર, આવા લોકો કપાળ પર તિલક લગાવે છે અને હિંદુ યુવતીઓ સાથે સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. તેમણે તેને ‘લવ જેહાદ’નું જોખમ ગણાવીને ગરબા કાર્યક્રમોમાં મુસ્લિમોની એન્ટ્રી રોકવાની માંગનું સમર્થન કર્યું હતું.
તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે જે લોકો મૂર્તિપૂજા કરતા નથી, તેમણે હિંદુ ધાર્મિક આયોજનોમાં સામેલ થવું જોઈએ નહીં. રાણેએ ગરબા મેદાનમાં પ્રવેશ પહેલાં ઓળખ દર્શાવવા અને હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરાવવાની વાત પણ કરી હતી.
અમૃતા ફડણવીસના નિવેદન પર વિપક્ષી નેતાઓની પ્રતિક્રિયાઓ પણ સામે આવી છે. શિવસેના (UBT)ના નેતા સંજય રાઉતે તેમના નિવેદનનું સમર્થન કરતા કહ્યું કે અમૃતા ફડણવીસે મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને તેમના મંત્રીમંડળના એવા નેતાઓને પણ સમજાવવા જોઈએ, જેઓ આ પ્રકારના નિવેદનો આપી રહ્યા છે.
કોંગ્રેસ નેતા વિજય વડીટ્ટીવારે પણ અમૃતા ફડણવીસના નિવેદનનું સ્વાગત કર્યું. તેમણે કહ્યું કે સૌને સાથે લઈને ચાલવાની તેમની વિચારસરણી યોગ્ય છે. સાથે જ તેમણે સવાલ કર્યો કે જો અમૃતા ફડણવીસનો અભિપ્રાય આવો જ છે, તો શું તેઓ મુખ્યમંત્રી પાસે નિતેશ રાણેને મંત્રી પદ પરથી હટાવવાની માંગ કરશે.
શિવસેના (UBT)ના નેતા આદિત્ય ઠાકરેએ પણ VHPની માર્ગદર્શિકા પર સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે પૂછ્યું કે આવા લોકોને હિંદુત્વનું પ્રમાણપત્ર આપવાનો અધિકાર કોણે આપ્યો છે. ઠાકરેએ કહ્યું કે મુંબઈમાં ગરબા, નવરાત્રિ, દહીં-હાંડી અને ગણેશોત્સવ જેવા આયોજનોમાં લોકો ધર્મ અથવા જાતિથી પહેલાં મુંબઈકર છે.
VHPએ મહારાષ્ટ્રમાં નવરાત્રિ દરમિયાન યોજાનારા ગરબા અને ડાંડિયા કાર્યક્રમોમાં મુસ્લિમોને પ્રવેશ ન આપવાની માંગ કરી. સંગઠને આયોજકો માટે ઓળખની તપાસ સંબંધિત માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવાની વાત કરી.
VHPના આ વલણના સમાચાર સામે આવ્યા બાદ રાજકીય વિવાદ વધુ તેજ થયો. સંગઠને કહ્યું કે નવરાત્રિ દેવીની પૂજાનો તહેવાર છે અને તેને માત્ર ડાન્સ ઈવેન્ટ તરીકે જોવો જોઈએ નહીં.
મહારાષ્ટ્રના મંત્રી અને ભાજપના નેતા નિતેશ રાણેએ VHPના વલણનું સમર્થન કર્યું. તેમણે નવરાત્રિ આયોજનોમાં ઓળખની તપાસની માંગ પુનરાવર્તિત કરી અને ‘લવ જેહાદ’ના આરોપો લગાવ્યા. તેમણે ગરબામાં આવતા લોકોને ઓળખ દર્શાવવા અને હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરાવવાની વાત પણ કરી.
મહારાષ્ટ્રમાં એક તરફ મનોજ જારાંગે પાટીલનું મરાઠા આરક્ષણ આંદોલન ચાલી રહ્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ નવરાત્રિ પહેલાં ગરબા આયોજનોમાં મુસ્લિમોની ભાગીદારીને લઈને રાજકીય નિવેદનબાજી તેજ થઈ છે.
આ રાજકીય પરિસ્થિતિ વચ્ચે અમૃતા ફડણવીસે બંને મુદ્દાઓ પર નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે મનોજ જારાંગેને પોતાનો ભાઈ ગણાવીને તેમને ઘરે ભોજન માટે આમંત્રણ આપ્યું, જ્યારે ગરબા આયોજનોને સૌને સાથે લઈને ચાલનારા તહેવારોનો ભાગ ગણાવ્યો.
