વિશાખાપટ્ટણમમાં બહુરાષ્ટ્રીય નૌસેનાકીય અભ્યાસ મિલન 2026નું 13મું સંસ્કરણ બુધવારે સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયું. સમાપન સમારોહ સ્વદેશી વિમાનવાહક જહાજ આઈએનએસ વિક્રાંત પર યોજાયો, જેમાં નૌસેનાપ્રમુખ અને 75 મિત્ર દેશોના પ્રતિનિધિઓ હાજર રહ્યા હતા.
19થી 25 ફેબ્રુઆરી સુધી ચાલેલા આ બહુરાષ્ટ્રીય અભ્યાસને બે તબક્કામાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો હતો – હાર્બર ફેઝ અને સી ફેઝ. પ્રારંભિક તબક્કામાં હાર્બર ફેઝ દરમિયાન નિષ્ણાત ચર્ચાઓ, યુવા અધિકારીઓ વચ્ચે સંવાદ અને સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન યોજાયા હતા. આ પ્રક્રિયાએ વિવિધ દેશોના નૌસેનાકર્મીઓ વચ્ચે વ્યક્તિગત વિશ્વાસ અને વ્યાવસાયિક સમજ મજબૂત કરવાની દિશામાં કાર્ય કર્યું.
અભ્યાસનું મુખ્ય ઉદ્દેશ સમુદ્રી સુરક્ષા, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન, ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ અને સામૂહિક વ્યૂહરચના પર સહકારને પ્રોત્સાહિત કરવાનો હતો. આ મંચે સમુદ્રી વ્યૂહરચના, સુરક્ષા સહકાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય નૌસેનાકીય સમન્વયને મજબૂત કરવાની પ્રક્રિયા આગળ વધારી.
21 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા સમુદ્રી તબક્કામાં અભ્યાસમાં 40 યુદ્ધજહાજો અને 29 વિમાનો સામેલ થયા હતા, જેમાંથી 18 વિદેશી જહાજો હતા. ઈસ્ટર્ન ફલીટના કમાન્ડર રિયર એડમિરલ આલોક આનંદાના જણાવ્યા મુજબ હવા, સપાટી અને ઉપસપાટી ક્ષેત્રોમાં ગહન કવાયત યોજાઈ હતી. અંદાજે 90 કલાકની ઉડાનો ભરી હતી, જેમાં પનડૂબી વિરોધી યુદ્ધ, હવાઈ રક્ષા, સપાટી હુમલા અને સમુદ્રી નિરીક્ષણ સંબંધિત જટિલ પ્રક્રિયાઓનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો. સંયુક્ત કામગીરી, આપત્તિ રાહત અને સમુદ્રી સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે દેશોના નૌસેનાકીય અધિકારીઓ વચ્ચે વ્યાપક વ્યૂહરચનાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી.
મિલન અભ્યાસની શરૂઆત 1995માં ચાર દેશો – અમેરિકા, રશિયા, ફ્રાન્સ અને જાપાન – સાથે થઈ હતી. ત્યારબાદ અભ્યાસનો વિસ્તાર વધીને હાલમાં 75 દેશોની નૌસેનાઓ સુધી પહોંચ્યો છે. તેમાં હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રના 25 તટીય દેશોના નૌસેનાપ્રમુખો પણ ભાગ લે છે. અભ્યાસનો હેતુ માત્ર સૈન્ય કવાયત પૂરતો મર્યાદિત ન રહી, પરંતુ સમુદ્રી ડાકુઓ, સમુદ્રી આપત્તિ, સમુદ્રી આતંકવાદ અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે સામૂહિક વ્યૂહરચનાઓ વિકસાવવાનો પણ રહ્યો છે.
સમાપન સમારોહ દરમિયાન નૌસેનાપ્રમુખે તમામ દેશોના પ્રતિનિધિઓની ભાગીદારી અને અભ્યાસની પૂર્ણતાની નોંધ લીધી. તેમના જણાવ્યા મુજબ આ અભ્યાસ સમુદ્રી સહકાર, ભાઈચારો અને સામંજસ્યને પ્રોત્સાહિત કરે છે. આ બહુરાષ્ટ્રીય મંચ દ્વારા નૌસેનાકીય અધિકારીઓને તકનિકી, વ્યૂહાત્મક અને સાંસ્કૃતિક અનુભવ વહેંચવાનો અવસર મળ્યો.
