ભારતના પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ નૉર્વેની રાજધાની ઓસ્લોમાં યોજાયેલી ત્રીજી ઇન્ડિયા-નોર્ડિક સમિટમાં ભાગ લીધો. ભારત અને ઉત્તર યુરોપના દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક, આર્થિક અને ટેકનોલોજીકલ સહકાર મજબૂત કરવા માટે આ સમિટનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
આ સમિટમાં ભારત અને નોર્ડિક દેશો — Norway, Sweden, Denmark, Finland અને Iceland — વચ્ચે હવામાન પરિવર્તન, ગ્રીન એનર્જી, ડિજિટલ ટેકનોલોજી, વૈશ્વિક સુરક્ષા અને વેપાર રોકાણ સહિતના વિવિધ વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ.
સમિટ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી મોદીએ નૉર્વે સહિત અન્ય નોર્ડિક દેશોના પ્રધાનમંત્રીઓ સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક કરી. આ બેઠકોમાં આર્થિક સહકાર, ટેકનોલોજીકલ ભાગીદારી અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં સંબંધો મજબૂત કરવા પર સહમતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી. ચર્ચાઓ દરમિયાન હવામાન સંકટ અને ઊર્જા પરિવર્તન સહિતની વૈશ્વિક પડકારોનો સંયુક્ત રીતે સામનો કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.
ગ્રીન એનર્જી અને ક્લીન ટેકનોલોજી સમિટના મુખ્ય મુદ્દાઓમાં સામેલ રહ્યા. બંને પક્ષોએ સોલાર એનર્જી, પવન ઊર્જા, ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડતી ટેકનોલોજીમાં સહકાર વધારવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી. ગ્રીન શિપિંગ અને બ્લૂ ઇકોનોમી જેવા ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારી મજબૂત કરવાની દિશામાં પણ ચર્ચા થઈ.
અંતરિક્ષ ક્ષેત્ર સમિટની ચર્ચાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ રહ્યો. Indian Space Research Organisation અને નૉર્વેની સ્પેસ એજન્સીઓ વચ્ચે સહકાર વધારવા અંગે સહમતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી. આર્કટિક સંશોધન, સેટેલાઇટ ટેકનોલોજી અને અર્થ ઓબ્ઝર્વેશન સિસ્ટમ્સ સંબંધિત સંયુક્ત પ્રોજેક્ટોની સંભાવનાઓ પર વિચારણા કરવામાં આવી.
નૉર્વેના પ્રધાનમંત્રી સાથેની સંયુક્ત પત્રકાર પરિષદમાં પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે વૈશ્વિક સમસ્યાઓનો ઉકેલ યુદ્ધ નહીં પરંતુ સંવાદ અને કૂટનીતિ દ્વારા શક્ય છે. તેમણે યુક્રેન સંઘર્ષ અને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવનો ઉલ્લેખ કરીને જણાવ્યું કે ભારત શાંતિ અને સ્થિરતાના પક્ષમાં રહેશે. તેમણે વર્તમાન વૈશ્વિક પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓમાં સુધારાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો.
પ્રધાનમંત્રી મોદીએ આતંકવાદના મુદ્દે વૈશ્વિક સ્તરે સંયુક્ત પ્રયાસોની જરૂરિયાત દર્શાવી અને જણાવ્યું કે કોઈપણ સ્વરૂપમાં આતંકવાદ માનવતા માટે જોખમ છે તેમજ તેના વિરુદ્ધ તમામ દેશોએ સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ.
મોદીએ ઇન્ડિયા-નૉર્વે બિઝનેસ એન્ડ રિસર્ચ સમિટમાં પણ ભાગ લીધો, જેમાં નૉર્વેની અગ્રણી કંપનીઓ અને સંશોધન સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા. ઊર્જા, હેલ્થ ટેકનોલોજી, રોબોટિક્સ, શિક્ષણ, સમુદ્રી ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ ઇનોવેશન જેવા ક્ષેત્રોમાં રોકાણ અને સહકાર અંગે ચર્ચા થઈ. કંપનીઓની કુલ બજાર મૂડી અંદાજે 200 અબજ ડૉલર હોવાનું જણાવાયું.
ભારત અને નોર્ડિક દેશોએ 2030 સુધી વેપાર દોગણો કરવાનો લક્ષ્ય નક્કી કરીને આર્થિક સંબંધો મજબૂત કરવા પર સહમતિ વ્યક્ત કરી. ઉપરાંત, ભારતમાં અંદાજે 100 અબજ ડૉલરના રોકાણ અને 10 લાખથી વધુ રોજગાર સર્જનની સંભાવનાઓ પર ચર્ચા થઈ.
બંને પક્ષોએ સંબંધોને “ગ્રીન સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ” તરીકે આગળ વધારવાનો નિર્ણય લીધો, જેના અંતર્ગત પર્યાવરણમૈત્રી ટેકનોલોજી, ક્લીન એનર્જી અને સમુદ્રી અર્થતંત્ર જેવા ક્ષેત્રોમાં દીર્ઘકાલીન સહકાર વધારવાનો ઉદ્દેશ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો. સાથે જ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, સાયબર સુરક્ષા, ડિજિટલ ટેકનોલોજી અને માછીમારી જેવા ક્ષેત્રોમાં સંયુક્ત પ્રયાસોને ગતિ આપવા પર પણ ચર્ચા થઈ.
આ પ્રવાસ દરમિયાન નૉર્વેના રાજાએ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને દેશનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન ‘ગ્રાન્ડ ક્રોસ ઓફ ધ રોયલ નૉર્વેજિયન ઓર્ડર ઓફ મેરિટ’ પ્રદાન કર્યું. આ સન્માનને ભારત અને નૉર્વે વચ્ચે મજબૂત બનતા દ્વિપક્ષીય સંબંધોના પ્રતીક તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું.
