ઉત્તર પ્રદેશમાં 2029ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં મહિલા આરક્ષણ અમલમાં આવ્યાના અનુસંધાને રાજ્યમાં પરિસીમન થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. કેન્દ્ર સરકાર આગામી લોકસભા ચૂંટણીથી નારી વંદન અધિનિયમ હેઠળ મહિલા આરક્ષણ લાગુ કરવાની તૈયારીમાં છે. સૂત્રોના અનુસાર આ પ્રક્રિયા અંતર્ગત લોકસભાની કુલ બેઠકોને હાલની 543માંથી વધારીને આશરે 816 સુધી લઈ જવાની યોજના પર કામ ચાલી રહ્યું છે.
ઉત્તર પ્રદેશમાં બેઠકોમાં સૌથી વધુ વધારો થવાની સંભાવના છે. દેશના સૌથી વધુ વસ્તીવાળા રાજ્ય તરીકે ઉત્તર પ્રદેશમાંથી હાલ 80 સાંસદો ચૂંટાય છે. સંભવિત પરિસીમન પછી રાજ્યમાં લોકસભાની બેઠકોની સંખ્યા 120 સુધી પહોંચી શકે છે. હાલમાં સામાન્ય વર્ગ માટે 63 બેઠકો અને અનુસૂચિત જાતિ (SC) માટે 17 બેઠકો અનામત છે. જો કુલ બેઠકો 120 થાય, તો સામાન્ય વર્ગની બેઠકો 94-95 સુધી અને SC અનામત બેઠકો 25-26 સુધી વધવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
સાલ 1951માં દેશના પ્રથમ લોકસભા ચૂંટણી સમયે ઉત્તર પ્રદેશમાં 69 મતવિસ્તારો હતા. તે સમયે ઉત્તરાખંડ રાજ્ય અલગ થયું નહોતું અને કેટલાક મતવિસ્તારોમાંથી બે સાંસદો ચૂંટાતા હતા. ઉદાહરણ તરીકે, દેહરાદૂન અને બિજનોર જિલ્લાનો મતવિસ્તાર તેમજ ગઢવાલ અને ટેહરી ગઢવાલ જિલ્લાનો મતવિસ્તાર એક જ બેઠક તરીકે સામેલ હતા. 1951ની ચૂંટણીમાં 52 બેઠકો પર એક સાંસદ અને 17 બેઠકો પર બે સાંસદો ચૂંટાયા હતા.
1973ના પરિસીમન પછી ઉત્તર પ્રદેશમાં કુલ 85 મતવિસ્તારો થયા હતા, જેમાં ટેહરી ગઢવાલ, ગઢવાલ, અલ્મોડા, નૈનીતાલ, બિજનોર (SC), અમરોહા, મોરાદાબાદ, રામપુર, સંભલ, બદાયૂં, બરેલી, પીલીભીત, શાહજહાંપુર, ખીરી, સીતાપુર, હરદોઈ, લખનૌ, રાયબરેેલી, સુલ્તાનપુર, પ્રતિાપગઢ, અલ્હાબાદ, વારાણસી, ગોરખપુર સહિતના જિલ્લાઓનો સમાવેશ થતો હતો.
સાલ 2000માં ઉત્તરાખંડ રાજ્યના રચનાના પછી ઉત્તર પ્રદેશમાંથી પાંચ બેઠકો અલગ થઈ ગઈ હતી, જેના પરિણામે રાજ્યમાં કુલ 80 લોકસભા બેઠકો રહી. આ બેઠકોમાં સહારનપુર, કૈરાણા, મુઝફ્ફરનગર, બિજનોર, નગીના, મોરાદાબાદ, રામપુર, સંભલ, અમરોહા, મેરઠ, બાગપત, ગાજિયાબાદ, ગૌતમ બુદ્ધ નગર, બુલંદશહેર, અલીગઢ, હાથરસ, મથુરા, આગ્રા, ફતેહપુર સિકરી, ફિરોઝાબાદ, મૈનપુરી, એટા, બદાયૂં, બરેલી, પીલીભીત, શાહજહાંપુર, ખીરી, સીતાપુર, મિશ્રીખ, હરદોઈ, ઉન્નાવ, લખનૌ, રાયબરેેલી, અમેઠી, સુલ્તાનપુર, પ્રતિાપગઢ, ફર્રુખાબાદ, ઇટાવા, કન્નૌજ, કાનપુર, અકબરપુર, જાલૌન, ઝાંસી, હમીરપુર, બાંદા, ફતેહપુર, કૌશાંબી, ફૂલપુર, અલ્હાબાદ, બારાબંકી, ફૈઝાબાદ, અંબેડકર નગર, બહેરાઈચ, કૈસરગંજ, શ્રાવસ્તી, ગોંડા, ડુમરિયાગંજ, બસ્તી, સંત કબીર નગર, મહારાજગંજ, ગોરખપુર, બાંસગાંવ, કુશીનગર, દેવરિયા, સલેમપુર, બલિયા, ઘોસી, આજમગઢ, લાલગંજ, જૌનપુર, મચ્છલીશહેર, ગાજીપુર, ચંદૌલી, વારાણસી, ભદોહી, મિર્ઝાપુર અને રોબર્ટ્સગંજનો સમાવેશ થાય છે.
આગામી પરિસીમન પછી ઉત્તર પ્રદેશમાં લોકસભા બેઠકોની સંખ્યામાં વધારો થવાની સંભાવના છે. સામાન્ય અને અનુસૂચિત જાતિના કોટામાં બેઠકોનું સંતુલન બદલાશે. સંભવિત રીતે રાજ્યમાં આશરે 40 વધારાના સાંસદો થઈ શકે છે.
