બિહારમાં રાજ્યસભાની પાંચ બેઠકો માટે મતદાન સોમવારે સવારે 9 વાગ્યે શરૂ થયું અને સાંજે 4 વાગ્યા સુધી ચાલુ રહેશે. મતગણતરી સાંજે 5 વાગ્યાથી શરૂ થશે અને પરિણામો પણ એ જ દિવસે જાહેર કરવામાં આવશે. આ ચૂંટણીમાં વિધાનસભાના તમામ 243 વિધાયકો મતદાનમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે.
પટણા: બિહારમાં રાજ્યસભાની પાંચ બેઠકો માટે સોમવારે મતદાન થઈ રહ્યું છે. સવારે 9 વાગ્યે શરૂ થયેલી પ્રક્રિયા સાંજે 4 વાગ્યા સુધી ચાલશે, ત્યારબાદ સાંજે 5 વાગ્યે મતગણતરી શરૂ થશે. પરિણામો પણ આજના દિવસે જાહેર કરવામાં આવશે. આ ચૂંટણીમાં વિધાનસભાના તમામ 243 વિધાયકો ભાગ લઈ રહ્યા છે. રાજકીય ગણિત અનુસાર ચાર બેઠકો પર જીત લગભગ નિશ્ચિત માનવામાં આવી રહી છે, જ્યારે પાંચમી બેઠક માટે એનડીએ અને મહાગઠબંધન વચ્ચે સ્પર્ધા છે.
ચાર ઉમેદવારોની જીત લગભગ નિશ્ચિત
આ ચૂંટણીમાં એનડીએએ કુલ પાંચ ઉમેદવારો મેદાનમાં ઉતાર્યા છે. તેમાં મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર, ભાજપના નેતા નિતિન નવિન, કેન્દ્રીય મંત્રી રામ નાથ ઠાકુર અને રાષ્ટ્રીય લોક મોરચાના પ્રમુખ ઉપેન્દ્ર કુશવાહા સમાવેશ થાય છે. બિહાર વિધાનસભામાં એનડીએ પાસે કુલ 202 વિધાયકો છે. ચાર બેઠકો જીતવા માટે જરૂરી 164 મત સરળતાથી પ્રાપ્ત થાય છે, તેથી આ ચાર ઉમેદવારોની જીત લગભગ નિશ્ચિત માનવામાં આવી રહી છે.
નીતિશ કુમાર લાંબા સમયથી બિહારની રાજનીતિમાં મહત્વપૂર્ણ નેતા રહ્યા છે. ભાજપ અને તેના સહયોગી દળોના નેતાઓની જીત પણ ગઠબંધનના સંખ્યાત્મક સંતુલન માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
પાંચમી બેઠક માટે સ્પર્ધા
રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં સૌથી વધુ સ્પર્ધા પાંચમી બેઠક માટે છે. આ બેઠક માટે એનડીએએ ભાજપના શિવેશ રામને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે, જ્યારે મહાગઠબંધન તરફથી રાજદના એ. ડી. સિંહ ઉમેદવાર છે. આ બેઠકને લઈને બંને ગઠબંધન પોતાના વિધાયકોને એકત્ર રાખવા માટે પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
મહાગઠબંધન પાસે પોતાના 35 વિધાયકોના મત માનવામાં આવે છે, જેમાં રાજદ, કોંગ્રેસ, માળે અને અન્ય સહયોગી દળોનો સમાવેશ થાય છે. જો ઓલ ઈન્ડિયા મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીન (AIMIM)ના પાંચ અને બહુજન સમાજ પાર્ટી (BSP)ના એક વિધાયકનો સમર્થન મળે, તો મહાગઠબંધનના ઉમેદવારની જીતની સંભાવના બની શકે છે.
વિધાયકોની હાજરી અને ગઠબંધનની તૈયારી
મતદાન પહેલાં બંને ગઠબંધનોએ પોતાના વિધાયકોને પટણા બોલાવ્યા છે. મહાગઠબંધનના વિધાયકોને એકજૂટ રાખવા માટે તેમને હોટેલ પનાશમાં રોકવામાં આવ્યા છે. એનડીએ તરફથી મંત્રીઓ અને નેતાઓએ સતત બેઠકો કરીને વિધાયકોને મતદાન પ્રક્રિયા અને શિસ્ત અંગે સૂચનાઓ આપી છે.
ચૂંટણી પહેલા પ્રશાસનિક નિર્ણય પણ સામે આવ્યો. રાજ્યસભા ચૂંટણીના રિટર્નિંગ ઓફિસર અને વિધાનસભા સચિવ ખ્યાતિ સિંહનું બદલી કરીને તેમને પટણા હાઈકોર્ટમાં OSD તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. ચૂંટણી પ્રક્રિયા પહેલેથી નક્કી થયેલા કાર્યક્રમ મુજબ ચાલુ રહી.
મોકામાના વિધાયક અનંત સિંહ, જે હાલમાં હત્યા કેસમાં જેલમાં છે, તેમને અદાલતે મતદાન કરવાની મંજૂરી આપી છે અને તેઓ રાજ્યસભા ચૂંટણીમાં મત આપી શકશે.
ચૂંટણીનું ગણિત
બિહારમાં રાજ્યસભા ચૂંટણીમાં જીત માટે 41 મતનો કોટો નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જે ડ્રોપ કોટા ફોર્મ્યુલા અનુસાર નક્કી થાય છે. કુલ 243 સભ્યોવાળી બિહાર વિધાનસભામાં પાંચ બેઠકો માટે આ ગણિત લાગુ પડે છે. તેથી ચાર બેઠકો માટે સંખ્યાત્મક સ્થિતિ સ્પષ્ટ છે, જ્યારે પાંચમી બેઠક માટે થોડા મતનો તફાવત પરિણામ નક્કી કરી શકે છે.
રાજકીય વિશ્લેષકો કહે છે કે આ રાજ્યસભા ચૂંટણી બિહાર વિધાનસભામાં ગઠબંધન અને સંખ્યાત્મક રાજકીય સ્થિતિને દર્શાવે છે. ખાસ કરીને પાંચમી બેઠક માટેની સ્પર્ધામાં નાના દળો અને સહયોગીઓના મતો મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
