हिंदी चित्रपटसृष्टीतील प्रसिद्ध चित्रपट निर्माती Zoya Akhtar यांच्या बांद्रा येथील Tiger Baby Films प्रोडक्शन हाऊसमधून चित्रपट आणि वेब सिरीजशी संबंधित महत्त्वपूर्ण डिजिटल सामग्री असलेल्या 66 हार्ड डिस्क चोरी झाल्याप्रकरणी दोन जणांना अटक करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. या प्रकरणात एका ऑफिस बॉयचाही समावेश असल्याचे पोलिसांनी सांगितले आहे.
चोरी झालेल्या हार्ड डिस्कमध्ये चित्रपट आणि वेब सिरीजचे अप्रकाशित फुटेज, पोस्ट-प्रोडक्शन सामग्री, बॅकअप फाइल्स आणि इतर महत्त्वपूर्ण डिजिटल डेटा असल्याचे सांगण्यात आले आहे. या घटनेमुळे मनोरंजन क्षेत्रातील डेटा सुरक्षा आणि डिजिटल सामग्री संरक्षणासंदर्भातील प्रश्न पुन्हा समोर आले आहेत.
बांद्रा पोलिसांच्या माहितीनुसार, Tiger Baby Digital LLP च्या कार्यकारी सहाय्यक मेहजबीन शेख यांनी बांद्रा पोलिस ठाण्यात औपचारिक तक्रार दाखल केल्यानंतर हे प्रकरण उघडकीस आले. तक्रारीत प्रोडक्शन हाऊसमधून अनेक हार्ड डिस्क गायब झाल्याचे नमूद करण्यात आले असून त्यामध्ये संवेदनशील आणि महत्त्वपूर्ण चित्रपटसंबंधित सामग्री संग्रहित असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
तपासादरम्यान पोलिसांनी 28 वर्षीय मोहम्मद शाहिद अजीम खान याला मुख्य आरोपी म्हणून ओळखले. आरोपी प्रोडक्शन हाऊसमध्ये ऑफिस बॉय म्हणून कार्यरत होता आणि कार्यालयीन कामकाज तसेच स्टोरेज प्रणालीची त्याला माहिती असल्याचे पोलिसांनी सांगितले. पोलिसांच्या माहितीनुसार, आरोपीने गेल्या पाच महिन्यांत अनेक हार्ड डिस्क चोरी करून त्या स्टेशनरी दुकानातील कर्मचारी रितेश सुरेश शाह याला विकल्या. प्रत्येक हार्ड डिस्कची किंमत 15,000 ते 20,000 रुपयांच्या दरम्यान असल्याचे सांगितले जात आहे.
चोरी झालेल्या हार्ड डिस्कमध्ये चित्रपट आणि वेब सिरीजचे रॉ फुटेज, जाहिरात सामग्री, पोस्ट-प्रोडक्शन बॅकअप आणि अनेक अप्रकाशित प्रकल्पांचा डेटा असल्याचे समोर आले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारच्या डेटाला व्यावसायिक आणि बौद्धिक संपदा (Intellectual Property) दृष्टीने मोठे मूल्य असते. मनोरंजन उद्योगात डिजिटल सामग्रीची गळती किंवा चोरी झाल्यास निर्मात्यांना आर्थिक नुकसान सहन करावे लागू शकते. अशा डेटाचा अवैध वापर किंवा ऑनलाइन गळती झाल्यास चित्रपट प्रदर्शने आणि ओटीटी प्रकल्पांवर परिणाम होऊ शकतो.
अहवालांनुसार, गेल्या काही महिन्यांत प्रोडक्शन कंपनीतून 100 हून अधिक हार्ड डिस्क गायब झाल्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. तथापि, सध्या 66 हार्ड डिस्क चोरी झाल्याची पुष्टी झाली आहे.
मुंबई पोलिसांनी दोन्ही आरोपींविरुद्ध भारतीय न्याय संहितेतील संबंधित कलमांनुसार आणि माहिती तंत्रज्ञान कायद्यांतर्गत गुन्हा दाखल केला आहे. आरोपींना न्यायालयात हजर केल्यानंतर 29 मेपर्यंत पोलिस कोठडी सुनावण्यात आली आहे. चोरी केलेला डेटा कॉपी, ट्रान्सफर किंवा ऑनलाइन शेअर करण्यात आला आहे का, याचा तपास यंत्रणा शोध घेत आहेत. पोलिस डिजिटल फॉरेन्सिक तज्ज्ञांच्या मदतीने तपास पुढे नेत आहेत.
भारतीय चित्रपट उद्योगात डिजिटल सुरक्षेबाबत वाढत्या चिंतांच्या पार्श्वभूमीवर ही घटना समोर आली आहे. सध्या बहुतांश चित्रपट आणि वेब सिरीज प्रकल्प पूर्णपणे डिजिटल स्वरूपात तयार केले जात असल्याने हार्ड डिस्क आणि सर्व्हर सुरक्षेला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
