भारताने शुक्रवारी ओडिशातील चंदीपूर येथील एकात्मिक चाचणी रेंज (ITR) येथून मध्यम पल्ल्याच्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र अग्नि-3 ची यशस्वी चाचणी केली. ही प्रक्षेपण चाचणी स्ट्रॅटेजिक फोर्सेस कमांड (SFC) यांच्या देखरेखीखाली पार पडली.
चंदीपूर येथून करण्यात आलेल्या या चाचणीत अग्नि-3 क्षेपणास्त्राने सर्व निर्धारित तांत्रिक आणि कार्यकारी निकष यशस्वीरीत्या पूर्ण केले, असे संरक्षण अधिकाऱ्यांनी सांगितले. ही चाचणी भारताच्या ‘विश्वसनीय किमान प्रतिबंध’ धोरण आणि ‘दुसऱ्या प्रहाराची क्षमता’ अधिक बळकट करते.
अग्नि-3 ही मध्यम पल्ल्याची बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र (MRBM) असून तिची मारक क्षमता सुमारे 3,000 ते 3,500 किलोमीटर आहे. या पल्ल्यामुळे दक्षिण आशिया आणि पूर्व आशियातील मोठा भूभाग कव्हर करता येतो. तज्ज्ञांच्या मते, ही क्षमता भारताला प्रादेशिक प्रतिस्पर्ध्यांच्या आत खोलवर असलेल्या रणनीतिक आणि लष्करी ठिकाणांवर लक्ष्य साधण्याची क्षमता देते.
अग्नि-3 चा पल्ला पाकिस्तानमधील जवळपास सर्व प्रमुख शहरे आणि लष्करी प्रतिष्ठानांना कव्हर करतो. चीनच्या बाबतीत, हे क्षेपणास्त्र बीजिंग, शांघाय आणि इतर प्रमुख औद्योगिक व लष्करी केंद्रांपर्यंत पोहोचू शकते. लष्करी विश्लेषकांच्या मते, चीनकडे दीर्घ पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांची मोठी संख्या असली तरी, अग्नि-3 भारतासाठी संतुलन राखण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते.
पाकिस्तानच्या संदर्भातही हे क्षेपणास्त्र महत्त्वाचे मानले जाते, कारण सध्या त्यांच्याकडे अग्नि-3 सारख्या क्षमतेला थेट टक्कर देणारी प्रणाली उपलब्ध नाही. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अग्नि-3 ला जगातील प्रभावी मध्यम पल्ल्याच्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांपैकी एक मानले जाते, विशेषतः तिच्या अचूकतेमुळे आणि विश्वसनीयतेमुळे.
अग्नि-3 चे स्वदेशी विकास संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) यांनी केला आहे. हे दोन टप्प्यांचे, घन इंधनावर आधारित बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. क्षेपणास्त्राची लांबी सुमारे 16.7 मीटर, व्यास सुमारे 2 मीटर आणि प्रक्षेपण वजन अंदाजे 48,300 किलोग्राम आहे. याची पेलोड क्षमता 1,500 किलोग्रामपर्यंत असून वॉरहेडसाठी परमाणु किंवा पारंपरिक पर्याय उपलब्ध आहेत. उड्डाणाची कमाल उंची 450 किलोमीटरपेक्षा अधिक असून हे सब-ऑर्बिटल मार्गावर उड्डाण करते.
हे क्षेपणास्त्र रोड-मोबाइल आणि रेल-मोबाइल प्लॅटफॉर्मवरून प्रक्षेपित करता येते, ज्यामुळे जलद तैनाती आणि शत्रूच्या देखरेखीपासून बचाव शक्य होतो. अग्नि-3 मध्ये अत्याधुनिक उपकरणे, नेव्हिगेशन आणि मार्गदर्शन प्रणाली असून जडत्वीय नेव्हिगेशन प्रणाली (INS) आणि प्रगत ऑन-बोर्ड संगणकांच्या मदतीने लक्ष्यावर अचूक प्रहार सुनिश्चित केला जातो.
