भारतातील दूरसंचार क्षेत्रात सप्टेंबर २०२६ मध्ये टेलिफोन कनेक्शनची एकूण संख्या वाढून १३६.७९ कोटींवर पोहोचली. भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने (TRAI) २७ ऑक्टोबर रोजी जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, ऑगस्टच्या अखेरीस देशात १३६.०७ कोटी टेलिफोन कनेक्शन होते. सप्टेंबरच्या अखेरीस ही संख्या ७२.३ लाखांनी वाढली. या कालावधीत एकूण कनेक्शनमध्ये मासिक आधारावर ०.५३ टक्के वाढ नोंदवण्यात आली.
देशातील एकूण टेलिफोन घनता ऑगस्टमधील ९५.०७ टक्क्यांवरून सप्टेंबरमध्ये ९५.५२ टक्क्यांवर पोहोचली. टेलिफोन घनता म्हणजे दर १०० व्यक्तींमागे असलेल्या टेलिफोन कनेक्शनची संख्या. यामध्ये मोबाइल, लँडलाइन आणि संबंधित इतर कनेक्शनचा समावेश होतो.
टेलिफोन कनेक्शनची संख्या आणि मोबाइल वापरणाऱ्या व्यक्तींची संख्या समान नसते. एका व्यक्तीकडे दोन किंवा त्यापेक्षा अधिक सिम कार्ड असू शकतात. याशिवाय, अहवालात मशीन-टू-मशीन (M2M) कनेक्शनचाही समावेश करण्यात आला आहे.
TRAIच्या आकडेवारीनुसार, सप्टेंबरच्या अखेरीस शहरी भागांत सुमारे ८०.७७ कोटी टेलिफोन कनेक्शन होते. देशातील एकूण कनेक्शनमध्ये त्यांचा वाटा ५९.०५ टक्के होता. ग्रामीण भागांत सुमारे ५६.०१ कोटी कनेक्शन नोंदवण्यात आले. एकूण कनेक्शनमध्ये ग्रामीण भागांचा वाटा ४०.९५ टक्के होता.
सप्टेंबरमध्ये शहरी भागांत सुमारे ५५ लाख नवीन कनेक्शन जोडले गेले, तर ग्रामीण भागांत ही वाढ सुमारे १७.३ लाख कनेक्शनची होती.
शहरी आणि ग्रामीण भागांतील टेलिफोन घनतेतही मोठी तफावत कायम आहे. शहरी भागांत दर १०० व्यक्तींमागे सुमारे १५६ कनेक्शन आहेत, तर ग्रामीण भागांत हे प्रमाण सुमारे ६१ कनेक्शन आहे.
राज्ये आणि दूरसंचार सर्कलनिहाय आकडेवारीनुसार, दिल्लीमध्ये सर्वाधिक ३७५.६५ टक्के टेलिफोन घनता नोंदवण्यात आली. दिल्ली सर्कलच्या आकडेवारीत नोएडा, गाझियाबाद, गुरुग्राम आणि फरीदाबादमधील काही भागांतील मोबाइल कनेक्शनचाही समावेश आहे.
दुसरीकडे, बिहार दूरसंचार सर्कलमध्ये टेलिफोन घनता ६४.४९ टक्के होती. देशातील ही सर्वात कमी टेलिफोन घनता आहे. या सर्कलमध्ये झारखंडचाही समावेश होतो.
सप्टेंबरमध्ये वायरलेस कनेक्शनची संख्या वाढून १३१.९२ कोटी झाली. यामध्ये मोबाइल आणि फिक्स्ड वायरलेस अॅक्सेस (FWA) सेवांचा समावेश आहे.
रिलायन्स जिओकडे सुमारे ५१.११ कोटी मोबाइल कनेक्शन होते. ३९.३२ टक्के बाजारहिस्स्यासह कंपनी पहिल्या क्रमांकावर राहिली. भारती एअरटेलकडे सुमारे ४९.४३ कोटी कनेक्शन होते. कंपनीचा बाजारहिस्सा ३८.०२ टक्के नोंदवण्यात आला.
सक्रिय मोबाइल कनेक्शनच्या प्रमाणात एअरटेल आघाडीवर राहिले. कंपनीचे ९८.९४ टक्के कनेक्शन सक्रिय असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
सप्टेंबरमध्ये सुमारे १.६८ कोटी ग्राहकांनी मोबाइल क्रमांक पोर्ट करण्यासाठी अर्ज केले.
देशातील ब्रॉडबँड कनेक्शनची संख्या ऑगस्टमधील सुमारे ११०.१२ कोटींवरून सप्टेंबरमध्ये वाढून ११०.७७ कोटी झाली. या बाजारात रिलायन्स जिओ पहिल्या, तर भारती एअरटेल दुसऱ्या क्रमांकावर राहिली.
५जी फिक्स्ड वायरलेस अॅक्सेस (FWA) म्हणजेच एअरफायबर कनेक्शनमध्येही १.१३ टक्के वाढ झाली. सप्टेंबरमध्ये ही संख्या सुमारे १.३६ कोटींवर पोहोचली. यामध्ये जिओचे सुमारे ९५.२ लाख, तर एअरटेलचे ४०.९ लाख कनेक्शन होते.
एअरफायबर तंत्रज्ञानाद्वारे मोबाइल नेटवर्कच्या माध्यमातून घरे आणि कार्यालयांपर्यंत इंटरनेट सेवा पोहोचवली जाते. या तंत्रज्ञानासाठी प्रत्येक ठिकाणी पारंपरिक फायबर केबल टाकण्याची आवश्यकता नसते.
