न्यायमूर्ती सूर्यकांत भारताचे ५३ वे सरन्यायाधीश म्हणून विराजमान: शपथविधी, कार्यकाळ आणि जाहीर संपत्तीचा तपशील

सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांनी सोमवारी भारताचे सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी राष्ट्रपती भवनात त्यांना भारताचे ५३ वे सरन्यायाधीश म्हणून शपथ दिली.

नवी दिल्ली: भारताच्या न्यायव्यवस्थेच्या इतिहासात एक नवीन अध्याय जोडला गेला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाचे ज्येष्ठ न्यायाधीश न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांनी सोमवार, २४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी देशाचे ५३ वे सरन्यायाधीश (Chief Justice of India – CJI) म्हणून शपथ घेतली. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी राष्ट्रपती भवनात त्यांना पदाची शपथ दिली. नुकतेच निवृत्त झालेले सरन्यायाधीश न्यायमूर्ती बी.आर. गवई यांच्या जागी आता न्यायमूर्ती सूर्यकांत देशाच्या सर्वोच्च न्यायिक पदाची जबाबदारी सांभाळतील.

न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांच्या नियुक्तीची अधिसूचना केंद्र सरकारच्या कायदा मंत्रालयाने नोव्हेंबर २०२५ च्या सुरुवातीला जारी केली होती. त्यांची नियुक्ती भारतातील न्यायव्यवस्थेमध्ये अनुभव, सचोटी आणि प्रशासकीय क्षमतेचे उदाहरण मानली जात आहे.

सरन्यायाधीश सूर्यकांत किती काळ पदावर असतील?

न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांचा कार्यकाळ २४ नोव्हेंबर २०२५ ते ९ फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत निर्धारित आहे. अशा प्रकारे ते सुमारे १५ महिने देशाचे सरन्यायाधीश म्हणून पदावर राहतील. भारतातील न्यायव्यवस्थेच्या परंपरेनुसार, सरन्यायाधीशांचा कार्यकाळ निर्धारित वयापर्यंत (६५ वर्षे) असतो. न्यायमूर्ती सूर्यकांत त्यांच्या निश्चित कार्यकाळात अनेक महत्त्वाच्या संवैधानिक प्रकरणांमध्ये, न्यायिक सुधारणांमध्ये आणि न्यायालयांच्या डिजिटलीकरण यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये योगदान देतील, अशी अपेक्षा आहे.

कोण आहेत न्यायमूर्ती सूर्यकांत? – पार्श्वभूमी

हरियाणाच्या हिसार जिल्ह्यात जन्मलेले न्यायमूर्ती सूर्यकांत अत्यंत सामान्य कुटुंबात वाढले. त्यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात वकिलीने केली आणि त्यांच्या तीक्ष्ण कायदेशीर बुद्धिमत्तेमुळे त्यांनी लवकरच वरिष्ठ वकील म्हणून ओळख निर्माण केली. नंतर त्यांना न्यायिक केडरमध्ये स्थान मिळाले आणि ते अनुक्रमे—

• पंजाब आणि हरियाणा उच्च न्यायालयात न्यायाधीश
• हिमाचल प्रदेश उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश
• सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश

अशा महत्त्वाच्या पदांवर त्यांची नियुक्ती झाली. आता ते देशाची सर्वोच्च न्यायिक जबाबदारी सांभाळत आहेत.

सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांच्याकडे किती संपत्ती आहे?

सर्वोच्च न्यायालयाने सार्वजनिक केलेल्या अधिकृत नोंदीनुसार, न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांची संपत्ती पारदर्शक आणि भारताच्या अनेक शहरांमध्ये विस्तृतपणे पसरलेली आहे.

१. वाहने

• न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांच्या नावावर कोणतेही खाजगी वाहन नाही.
• त्यांच्या पत्नीकडे मारुती वॅगन-आर आहे.

२. निवासी मालमत्ता

त्यांच्याकडे देशभरात एकूण सहा निवासी मालमत्ता आणि दोन भूखंड आहेत. यात प्रमुख गोष्टींचा समावेश आहे:

• चंदीगड सेक्टर-१० – एक कनालचे आलिशान घर
• न्यू चंदीगड, इको सिटी-II – ५०० चौरस यार्डचा भूखंड
• चंदीगड सेक्टर-१८सी – १९२ चौरस यार्डचे निवासस्थान
• गुरुग्राम, सुशांत लोक-I – ३०० चौरस यार्डचा भूखंड
• गुरुग्राम, डीएलएफ-II – २५० चौरस यार्डचे घर
• नवी दिल्ली, ग्रेटर कैलास-I – २८५ चौरस यार्डची मालमत्ता (ग्राउंड फ्लोअर + बेसमेंट)

या सर्व मालमत्तांची मालकी न्यायमूर्ती सूर्यकांत आणि त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांच्या नावावर संयुक्तपणे किंवा वैयक्तिकरित्या नोंदणीकृत आहे.

३. शेतजमीन आणि वडिलोपार्जित मालमत्ता

न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांच्या ग्रामीण आणि वडिलोपार्जित मालमत्ता देखील विस्तृत आहेत:

• पंचकुला येथील गोलपुरा गावात सुमारे १३.५ एकर शेतजमीन
• हिसार जिल्ह्यातील पेटरवार गावात १२ एकर शेतजमीन
• वडिलोपार्जित घरांमध्ये एक-तृतीयांश हिस्सा – पेटरवार आणि हिसार अर्बन इस्टेट-II मध्ये

या कृषी आणि वडिलोपार्जित मालमत्ता त्यांच्या कुटुंबाच्या दीर्घकाळापासून चालत आलेल्या वारशाचा भाग आहेत. न्यायमूर्ती सूर्यकांत आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या सर्व न्यायाधीशांनी आपली संपत्ती सार्वजनिक करणे हे भारतीय न्यायव्यवस्थेची पारदर्शकता आणि जबाबदारी या दिशेने एक सकारात्मक पाऊल मानले जात आहे. हे पाऊल न्यायव्यवस्थेवरील जनतेचा विश्वास आणखी मजबूत करते.