केरळमध्ये डिसेंबरमध्ये होणाऱ्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांची तयारी वेगाने सुरू झाली आहे. राज्य निवडणूक आयोगाने टपाल मतपत्रिकांची छपाई पूर्ण झाल्याची पुष्टी केली आहे. 9 आणि 11 डिसेंबर रोजी दोन टप्प्यात मतदान होणार असून, 13 डिसेंबर रोजी मतमोजणी केली जाईल.
केरळ निवडणूक: केरळमध्ये स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका डिसेंबरमध्ये होणार असून त्यासाठी तयारीला वेग आला आहे. राज्य निवडणूक आयोगाने घोषित केले आहे की टपाल मतपत्रिकांची छपाई पूर्ण झाली आहे, तर मतपत्रिकांचे लेबल्सही जिल्हा प्रशासनाकडे सुपूर्द करण्यात आले आहेत. राज्यात दोन टप्प्यात मतदान घेतले जाईल. पहिला टप्पा 9 डिसेंबर रोजी आणि दुसरा टप्पा 11 डिसेंबर रोजी असेल. 13 डिसेंबर रोजी मतमोजणी निश्चित करण्यात आली आहे. निवडणूक कार्यक्रम घोषित होताच संपूर्ण राज्यात आदर्श आचारसंहिता लागू झाली आहे.
यावेळच्या निवडणुका महत्त्वाच्या आहेत कारण राज्यातील 1200 स्थानिक स्वराज्य संस्थांपैकी 1199 मध्ये मतदान होणार आहे. केवळ एक संस्था विशेष परिस्थितीमुळे निवडणूक प्रक्रियेतून वगळली गेली आहे. निवडणूक आयोग आणि जिल्हा प्रशासन दोन्ही मिळून सर्व तयारी वेळेवर आणि सुरळीतपणे पूर्ण होत असल्याची खात्री करत आहेत.
टपाल मतपत्रिका वितरणाची प्रगती
तिरुवनंतपुरम येथे, सरकारी केंद्रीय मुद्रणालयात मुद्रण संचालक अमीर सी.ए. यांनी जिल्हाधिकारी अनु कुमारी यांना टपाल मतपत्रिका आणि मतपत्रिका लेबल्सची पहिली खेप प्रतीकात्मक स्वरूपात सुपूर्द केली. हे पाऊल निवडणूक प्रक्रियेतील सर्वात महत्त्वाच्या टप्प्यांपैकी एक मानले जात आहे. टपाल मतपत्रिकांची वेळेवर छपाई आणि वितरण आवश्यक आहे, कारण सरकारी कर्मचारी, सुरक्षा कर्मचारी, ज्येष्ठ नागरिक आणि विशेष श्रेणीतील मतदार याच मतपत्रिकांद्वारे आपले मतदान करतात.
जिल्हाधिकारी अनु कुमारी यांच्या म्हणण्यानुसार, इडुक्की जिल्ह्यासाठी मतपत्रिकांची छपाई पूर्ण झाली आहे. तिरुवनंतपुरमसाठीही हे कार्य अंतिम टप्प्यात आहे आणि लवकरच जिल्हा प्रशासनाला सर्व मतपत्रिका प्राप्त होतील. त्यांचे म्हणणे आहे की सर्व पथके कोणत्याही अडथळ्याशिवाय काम करत आहेत आणि निवडणूक प्रक्रिया तसेच एसआयआर (SIR) संबंधित कार्य देखील समांतरपणे सुरळीतपणे सुरू आहे.
जमिनी स्तरावरील निवडणूक पथकांची आव्हाने
जिल्हाधिकाऱ्यांनी हे देखील सांगितले की, क्षेत्र-स्तरीय बीएलओ (Booth Level Officers) साठी हा काळ अत्यंत आव्हानात्मक आहे. बीएलओ घरोघरी जाऊन फॉर्म वाटतात आणि मतदार यादी अद्ययावत करण्याचे काम करतात. हे काम वेळेच्या मर्यादेत असल्याने त्यांच्यावर खूप दबाव असतो. यावेळी केरळमध्ये स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकाही यासोबतच सुरू असल्याने कामाचा ताण दुप्पट झाला आहे.
अनु कुमारी यांनी सांगितले की, बीएलओना बीएलए (Booth Level Agents) आणि इतर एजंट्सकडून अपेक्षित सहकार्य मिळाले नाही, कारण अनेक एजंट नवीन होते किंवा उपलब्ध नव्हते. यामुळे मतदार ओळख आणि फॉर्म वितरणात अतिरिक्त आव्हाने समोर आली. तरीही प्रशासनाच्या पथकांनी 92 टक्के फॉर्म यशस्वीरित्या वितरित केले आहेत. केवळ आठ टक्के लोक असे होते ज्यांचा पत्ता सत्यापित केला जाऊ शकला नाही.
मतदार यादी अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया
त्रिवेंद्रम जिल्हा प्रशासन रहिवाशांना मतदार यादीतील कोणत्याही चुका सुधारण्यासाठी आणि त्यांची नावे नोंदवण्यासाठी सक्रियपणे प्रोत्साहित करत आहे. अनेक ठिकाणी अशी लोकं आढळली ज्यांची माहिती अपूर्ण होती किंवा ज्यांचा पत्ता बदलला होता. अशा प्रकरणांमध्ये जिल्हा प्रशासनाने रहिवासी संघटना आणि फ्लॅट असोसिएशनशी संपर्क साधून समन्वय साधला.
या प्रक्रियेत महाविद्यालयीन विद्यार्थी आणि स्वयंसेवकांनीही महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. अनेक विद्यार्थी बीएलओसोबत मिळून फॉर्म वितरण आणि पडताळणी प्रक्रियेत मदत करत आहेत. हे सहकार्य प्रशासकीय यंत्रणेसाठी मोठा दिलासा ठरत आहे, विशेषतः जेव्हा अनेक कर्मचारी दुहेरी जबाबदाऱ्या सांभाळत आहेत.
निवडणूक आयोगाची रणनीती
निवडणूक आयोगाने यावेळी तांत्रिक आणि व्यवस्थापन स्तरावर अनेक सुधारणा लागू केल्या आहेत जेणेकरून मतदान प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि सुरळीतपणे पार पडू शकेल. टपाल मतपत्रिकांची वेळेवर छपाई, केंद्र-स्तरीय मुद्रणालयातून सुरक्षित वितरण आणि जिल्हा प्रशासनाद्वारे देखरेख ही या प्रक्रियेतील प्रमुख टप्पे आहेत.
राज्यात आदर्श आचारसंहिता लागू झाल्यानंतर सर्व राजकीय हालचालींवर बारकाईने नजर ठेवली जात आहे. आयोग हे सुनिश्चित करत आहे की कोणत्याही प्रकारच्या सरकारी संसाधनाचा प्रचार किंवा निवडणुकीच्या फायद्यासाठी वापर होऊ नये.
आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका नागरिकांच्या स्थानिक गरजा आणि विकास योजनांशी थेट जोडलेल्या आहेत. त्यामुळे निवडणूक आयोगाने मतदारांना आवाहन केले आहे की त्यांनी 9 आणि 11 डिसेंबर रोजी आपल्या मतदान केंद्रावर पोहोचून मतदान करावे. निवडणुका पारदर्शक, निष्पक्ष आणि सुरळीतपणे पार पाडण्यासाठी सर्व प्रशासकीय तयारी अंतिम टप्प्यात आहे.
