मुंबईच्या नवीन मतदार यादीत 11 लाखांहून अधिक दुबार नोंदी आढळल्या आहेत. अनेक नावे अनेकदा नोंदवली गेल्याचे दिसून आले आहे, ज्यामुळे निवडणुकीतील पारदर्शकतेवर आणि मुंबई महानगरपालिका (BMC) निवडणुकांच्या वेळेवर गंभीर प्रश्न निर्माण झाले आहेत. तपासणी आणि पडताळणी मोहीम सुरू आहे.
महाराष्ट्र: मुंबईमध्ये सुरू असलेल्या नवीन मतदार यादीमुळे प्रशासनातील मोठी त्रुटी उघड झाली आहे. शहरातील 1.03 कोटी मतदारांपैकी सुमारे 10.64 टक्के म्हणजेच 11 लाखांहून अधिक लोकांची नावे एकापेक्षा जास्त वेळा नोंदवली गेल्याचे आढळले आहे. महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोगाने (SEC) सामायिक केलेल्या ताज्या अहवालातून ही बाब समोर आली आहे, ज्यामुळे मतदार यादीतील पारदर्शकतेवर आणि निवडणूक प्रक्रियेच्या विश्वासार्हतेवर नवे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. मोठ्या संख्येने आढळलेल्या या दुबार नावांनी राजकीय वर्तुळात खळबळ उडवून दिली आहे आणि प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर गंभीर परिणाम केला आहे.
दुबार नोंदींचा मोठा खुलासा
राज्य निवडणूक आयोगाने (SEC) जारी केलेल्या आकडेवारीनुसार, नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या मसुदा मतदार यादीत 4.33 लाख अशी नावे आढळली आहेत, जी दोन ते 103 वेळा पुनरावृत्त झाली आहेत. यामुळे एकूण दुबार नोंदींची संख्या 11,01,505 पर्यंत पोहोचली आहे. ही परिस्थिती केवळ डेटा एंट्रीतील गंभीर त्रुटीच दर्शवत नाही, तर निवडणूक प्रक्रियेच्या विश्वासार्हतेवरही थेट परिणाम करते. अधिकाऱ्यांच्या मते, ही एका व्यक्तीची संख्या नसून, वेगवेगळ्या ठिकाणी पुनरावृत्त झालेल्या नावांच्या एकूण नोंदी दर्शवते.
दुबार नावांच्या मागील कारणे
निवडणूक आयोगाने (SEC) सांगितले की, नावे पुन्हा पुन्हा नोंदवली जाण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात, जसे की छपाईतील चुका (printing mistakes), मतदारांचे दुसऱ्या ठिकाणी स्थलांतर, जुन्या आणि मृत मतदारांची नावे वेळेवर यादीतून न हटवणे. या त्रुटींमुळे मोठ्या संख्येने नोंदींची पुनरावृत्ती झाली, जी आता निवडणूक व्यवस्थेसाठी आव्हान बनली आहे.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, आता बूथ लेव्हल वर्कर्स (BLW) घरोघरी जाऊन पडताळणी करतील, फॉर्म भरतील आणि 'अंडरटेकिंग' (undertaking) घेतील, जेणेकरून अंतिम यादीत केवळ वैध आणि एकल नावांचा समावेश होईल. आगामी निवडणुकांवर कोणताही नकारात्मक परिणाम होऊ नये यासाठी ही प्रक्रिया गंभीरपणे आणि बारकाईने पाळत ठेवून केली जात आहे.
मुंबई महानगरपालिका (BMC) निवडणुकांवर संभाव्य परिणाम
राज्य निवडणूक आयोगाच्या (SEC) एका वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या मते, या गडबडीचा परिणाम मुंबईच्या महानगरपालिका निवडणुकांवर होऊ शकतो. सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशानुसार, निवडणुका 31 जानेवारी 2026 पर्यंत घेण्यात येणार होत्या, परंतु डेटा साफसफाई आणि पडताळणीच्या संथ गतीमुळे निवडणूक कार्यक्रमात थोडा विलंब होण्याची शक्यता आहे. अधिकाऱ्याने संकेत दिले की, मुंबई महानगरपालिकेच्या (BMC) प्रगतीवर आधारित निवडणुका जानेवारीच्या अखेरीस किंवा फेब्रुवारीच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत पुढे ढकलल्या जाऊ शकतात.
सर्वाधिक प्रभावित प्रभागांची स्थिती
जारी केलेल्या आकडेवारीनुसार, सर्वाधिक दुबार मतदार असलेल्या पाचपैकी चार प्रभाग यापूर्वी विरोधी पक्षांच्या नगरसेवकांकडे होते. यामध्ये शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे गट) आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार गट) यांचा समावेश आहे, ज्यामुळे राजकीय चर्चांना वेग आला आहे. दोन प्रभाग वरळी विधानसभा मतदारसंघांतर्गत येतात, ज्याचे प्रतिनिधित्व शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे गट) आमदार आदित्य ठाकरे करतात.
आयोगाच्या मते:
- वरळीतील प्रभाग 199 मध्ये 8,207 दुबार मतदार
- घाटकोपरमधील प्रभाग 131 मध्ये 7,741
- परळ-लालबाग येथील प्रभाग 203 मध्ये 7,624
- काळचौकीतील प्रभाग 205 मध्ये 7,585
- सेंच्युरी मिल येथील प्रभाग 194 मध्ये 7,584 दुबार नोंदी आढळल्या
विरोधी पक्षांच्या नेत्यांनी या संपूर्ण प्रक्रियेवर गंभीर आक्षेप नोंदवले आहेत. आदित्य ठाकरे यांनी 'एक्स' (X) पोस्टमध्ये दावा केला की, लाखो नावांची पुनरावृत्ती झाली आहे, पत्ते चुकीचे नोंदवले गेले आहेत आणि मतदार कार्डमधील मूलभूत माहितीदेखील योग्य नाही. त्यांनी चेतावणी दिली की, जर सूचना आणि आक्षेपांचा कालावधी वाढवला नाही, तर निवडणुकीच्या पारदर्शकतेवर संशय वाढेल.
मुंबई महानगरपालिका (BMC) आणि राज्य निवडणूक आयोगाकडून (SEC) सुधारणा कार्य सुरू
महानगरपालिका (BMC) अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, यादीतून दुबार नावे वगळण्याचे काम वेगाने सुरू आहे. एकही अवैध किंवा पुनरावृत्त नाव यादीत राहू नये यासाठी घरोघरी जाऊन पडताळणी केली जात आहे. सर्व 25 सहाय्यक नगर आयुक्तांना या प्रक्रियेचे नोडल अधिकारी बनवण्यात आले आहे. ही मोहीम 27 नोव्हेंबर ते 5 डिसेंबर या कालावधीत चालेल, त्यानंतर अंतिम मतदार यादी जाहीर केली जाईल.
