अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दक्षिण आफ्रिकेला G-20 2026 मधून वगळण्याचा निर्णय घेतला आहे. दोन्ही देशांमधील वाढता कूटनीतिक तणाव आणि अलीकडील वादविवादांनंतर हे पाऊल उचलण्यात आले आहे, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत.
G-20 2026: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एक मोठे राजकीय पाऊल उचलले आहे. त्यांनी घोषणा केली आहे की, दक्षिण आफ्रिकेला पुढील वर्षी अमेरिकेत होणाऱ्या G-20 2026 शिखर परिषदेसाठी निमंत्रण पाठवले जाणार नाही. हा निर्णय अमेरिका आणि दक्षिण आफ्रिकेमधील वाढत्या वादाला आणखी खोल करतो. अलीकडील महिन्यांमध्ये दोन्ही देशांमधील संबंध सातत्याने तणावपूर्ण राहिले आहेत. ट्रम्प यांची ही घोषणा आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही चर्चेचा विषय बनली आहे.
अमेरिका–दक्षिण आफ्रिका वादाची पार्श्वभूमी
अमेरिका आणि दक्षिण आफ्रिकेचे संबंध अनेक महिन्यांपासून बिघडलेले आहेत. ट्रम्प सातत्याने हा आरोप करत आहेत की, दक्षिण आफ्रिकेत श्वेतवर्णीय लोकांवर अत्याचार होत आहेत. त्यांचा दावा आहे की, दक्षिण आफ्रिकेचे सरकार देशात राहणाऱ्या डच, फ्रेंच आणि जर्मन वंशाच्या श्वेतवर्णीय लोकांवरील हिंसाचार रोखण्यात अपयशी ठरले आहे.
अलीकडेच दक्षिण आफ्रिकेत G-20 शिखर परिषदेचे आयोजन झाले होते, ज्यात राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प उपस्थित राहिले नाहीत. अमेरिकेकडून केवळ एका वरिष्ठ दूतावास अधिकाऱ्याला पाठवण्यात आले होते. याच कारणामुळे दक्षिण आफ्रिकेने पुढील वर्षी होणाऱ्या G-20 परिषदेचे अध्यक्षपद त्या अमेरिकन अधिकाऱ्याला देण्यास नकार दिला.
दक्षिण आफ्रिका सदस्यत्वासाठी पात्र नाही
ट्रम्प यांनी आपल्या निवेदनात म्हटले आहे की, दक्षिण आफ्रिकेने अमेरिकेच्या वरिष्ठ प्रतिनिधीकडे G-20 चे अध्यक्षपद सोपवण्यास नकार देऊन आंतरराष्ट्रीय परंपरा मोडली आहे. त्यांच्या मते, हे पाऊल केवळ कूटनीतिक मतभेद नसून, अमेरिकेप्रती अनादर आहे.
ट्रम्प यांनी सांगितले की, त्यांच्या निर्देशानुसार दक्षिण आफ्रिकेला G-20 2026 साठी कोणतेही निमंत्रण मिळणार नाही. त्यांनी हे देखील स्पष्ट केले की, दक्षिण आफ्रिका आता कोणत्याही प्रकारची आर्थिक मदत किंवा सबसिडी मिळवण्यास पात्र नाही. त्यांच्या शब्दात, “दक्षिण आफ्रिकेने जगासमोर सिद्ध केले आहे की ते कोणत्याही जागतिक मंचावर सदस्यत्वासाठी पात्र नाही.”
अमेरिकेत होणारी G-20 शिखर परिषद पुढील वर्षी फ्लोरिडा येथील मियामी शहरात आयोजित केली जाणार आहे. अशा स्थितीत दक्षिण आफ्रिकेचे यातून बाहेर पडणे आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील एक मोठा बदल मानला जात आहे.
ट्रम्प यांचा आरोप
ट्रम्प यांनी आणखी एक गंभीर आरोप करत म्हटले की, दक्षिण आफ्रिकेचे सरकार देशातील श्वेतवर्णीय लोकांवर होणाऱ्या मानवाधिकार उल्लंघनांना स्वीकारण्यास किंवा त्यावर लक्ष देण्यास टाळाटाळ करत आहे. त्यांचा दावा आहे की, श्वेतवर्णीय शेतकऱ्यांवरील हिंसेच्या घटना वाढल्या आहेत आणि त्यांच्या जमिनी त्यांच्याकडून हिरावून घेतल्या जात आहेत.
ट्रम्प यांनी सांगितले की, अमेरिकन मीडिया देखील या मुद्द्यावर “फेक न्यूज कल्चर” चा भाग बनला आहे आणि तो या कथित नरसंहाराबद्दल बोलत नाही. त्यांनी आरोप केला की, डावे मीडिया जाणूनबुजून हा विषय दडपत आहे आणि याला राजकीयदृष्ट्या गैरसोयीचा मुद्दा मानून दुर्लक्ष करत आहे.
ट्रम्प यांच्या या टिप्पणी अमेरिकन राजकारणातही मोठी चर्चा निर्माण करत आहेत कारण श्वेतवर्णीय शेतकऱ्यांवरील हिंसेचा विषय यापूर्वीही वादाचा भाग राहिला आहे.
दक्षिण आफ्रिकेचे स्पष्टीकरण
दक्षिण आफ्रिकेने अमेरिकेच्या आरोपांना पूर्णपणे फेटाळून लावले आहे. दक्षिण आफ्रिकन सरकारचे म्हणणे आहे की देशात कोणताही नरसंहार होत नाही. त्यांच्या मते, दक्षिण आफ्रिकेतील गुन्हे सर्वांना प्रभावित करतात आणि ते कोणत्याही विशिष्ट समुदायाच्या विरोधात नाहीत.
दक्षिण आफ्रिकेने हे देखील सांगितले की, त्यांनी G-20 चे अध्यक्षपद एका कनिष्ठ अमेरिकन अधिकाऱ्याला देण्यास नकार दिला, कारण ते परंपरेच्या विरोधात आहे. कोणत्याही अध्यक्षपदाचे हस्तांतरण वरिष्ठ स्तरावर होते.
