अमेरिकेने सलग 12व्या रात्री इराणमधील अनेक रणनीतिक लष्करी ठिकाणांवर हवाई आणि क्षेपणास्त्र हल्ले केले. अमेरिकन सेंट्रल कमांड (CENTCOM)च्या माहितीनुसार, या कारवायांमध्ये क्षेपणास्त्र साठवण केंद्रे, ड्रोन सुविधा, किनारी संरक्षण प्रणाली आणि इतर लष्करी प्रतिष्ठानांना लक्ष्य करण्यात आले. दुसरीकडे, येमेनमधील हूती बंडखोरांनी लाल समुद्रात सौदी अरेबियाशी संबंधित दोन तेल टँकरांवर क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले केले, ज्यामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठा आणि सागरी व्यापाराबाबत नव्या चिंता निर्माण झाल्या आहेत.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवरील लष्करी दबाव सातत्याने वाढत असल्याचे सांगितले आणि इराण "मोठे नुकसान सहन करत आहे" असे म्हटले. मात्र, तेहरान सध्या कोणत्याही करारासाठी तयार दिसत नसल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
CENTCOMच्या माहितीनुसार, अमेरिकन लष्कराने सलग 12व्या रात्री इराणमधील विविध लष्करी ठिकाणांवर अचूक हवाई हल्ले केले. या कारवायांचा उद्देश इराणची क्षेपणास्त्र क्षमता, ड्रोन नेटवर्क, सागरी लष्करी संसाधने आणि हवाई संरक्षण प्रणाली कमकुवत करणे असल्याचे सांगण्यात आले आहे. अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी दावा केला की, या महिन्यात इराणमधील अनेक लष्करी ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आले असून, अमेरिकेने या प्रदेशातील सागरी देखरेख आणि सुरक्षा उपक्रमही वाढवले आहेत.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सांगितले की, सातत्यपूर्ण लष्करी कारवाईमुळे इराणवर मोठा दबाव निर्माण झाला आहे. त्यांच्या मते, इराण चर्चेची इच्छा दर्शवत असला तरी अंतिम करारासाठी अद्याप तयार नाही. तसेच, होर्मुझ सामुद्रधुनीत कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय जहाजावर हल्ला झाल्यास अमेरिका इराणच्या रणनीतिक पायाभूत सुविधांवर अधिक कठोर कारवाई करू शकते, असा इशाराही त्यांनी दिला.
इराणी अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, खुजेस्तान, बुशेहर, होर्मोजगान आणि इलाम प्रांतांतील अनेक ठिकाणी हवाई आणि क्षेपणास्त्र हल्ले नोंदवले गेले. काही भागांतील लष्करी प्रतिष्ठाने आणि सुरक्षा तळांना लक्ष्य करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. इराण-इराक सीमेवरील शलमचेह सीमा ओलांडणी परिसरातही हल्ल्यांची माहिती मिळाली आहे. स्थानिक अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, या भागात दोन जणांचा मृत्यू झाला असून नुकसानाचे मूल्यांकन सुरू आहे. याशिवाय बुशेहर प्रांत आणि अंदीमेश्क परिसरातही क्षेपणास्त्र हल्ल्यांची पुष्टी स्थानिक प्रशासनाने केली आहे.
इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC)ने दावा केला की, होर्मुझ सामुद्रधुनीतील एका तेल टँकरमध्ये स्फोट होऊन आग लागली. तसेच, या भागातील सागरी हालचालींवर संघटनेचे कडक निरीक्षण सुरू असल्याचा दावाही करण्यात आला. या दाव्याची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही. होर्मुझ सामुद्रधुनी हा जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यासाठी महत्त्वाचा मार्ग मानला जातो. या भागातील कोणत्याही प्रकारच्या अस्थिरतेचा परिणाम आंतरराष्ट्रीय तेल बाजारांवर त्वरित दिसून येतो.
येमेनमधील हूती बंडखोरांनी लाल समुद्रात सौदी अरेबियाशी संबंधित दोन तेल टँकरांना क्षेपणास्त्र आणि ड्रोनद्वारे लक्ष्य केले. सौदी अधिकाऱ्यांनी या हल्ल्याची पुष्टी केली आहे. ब्रिटनची सागरी सुरक्षा संस्था UKMTOनेही सौदी किनाऱ्याजवळील एका जहाजावर हल्ल्याची माहिती जारी केली. हूती गटाने आंतरराष्ट्रीय शिपिंग कंपन्यांना सौदी बंदरांपासून दूर राहण्याचा इशाराही दिला आहे. तज्ज्ञांचे मत आहे की, असे हल्ले सुरू राहिल्यास बाब-अल-मंदेब सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या जागतिक व्यापार आणि तेल पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो.
इराण संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेच्या प्रतिनिधी सभेने 95 अब्ज डॉलरच्या संरक्षण अर्थसंकल्प प्रस्तावाला अल्प फरकाने मंजुरी दिली आहे. हा प्रस्ताव आता सिनेटमध्ये विचारासाठी जाणार आहे. या अर्थसंकल्पात संरक्षण तयारी, राष्ट्रीय सुरक्षा आणि इतर रणनीतिक गरजांसाठी अतिरिक्त निधीची तरतूद करण्यात आली आहे. रिपब्लिकन खासदारांनी हा प्रस्ताव राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी आवश्यक असल्याचे म्हटले, तर डेमोक्रॅट खासदारांनी देशांतर्गत प्राधान्यांवर अधिक खर्च करण्याची भूमिका मांडली.
अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाच्या माहितीनुसार, सध्याच्या संघर्षात आतापर्यंत अब्जावधी डॉलरचा लष्करी खर्च झाला आहे. प्रादेशिक तणाव वाढत असताना आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्येही वाढ नोंदवली गेली. ब्रेंट क्रूड प्रति बॅरल 92 डॉलरच्या पातळीपुढे गेले, तर WTI क्रूडही प्रति बॅरल 85 डॉलरच्या वर व्यवहार करताना दिसले. विश्लेषकांच्या मते, होर्मुझ सामुद्रधुनी किंवा लाल समुद्रातील तणाव आणखी वाढल्यास जागतिक ऊर्जा बाजारावर व्यापक परिणाम होऊ शकतो.
अमेरिकन संस्थांनी इराणसमर्थित संभाव्य सायबर हल्ल्यांबाबत इशारा जारी केला आहे. सरकारी संस्था, ऊर्जा कंपन्या आणि महत्त्वाच्या डिजिटल नेटवर्कना अतिरिक्त सुरक्षा उपाययोजना करण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, आधुनिक संघर्ष केवळ लष्करी आघाडीपुरते मर्यादित नसून सायबर हल्ले, सागरी सुरक्षा आणि जागतिक पुरवठा साखळीही अशा संकटांचा महत्त्वाचा भाग बनल्या आहेत.
अमेरिका आणि इराणमधील सातत्याने वाढणाऱ्या लष्करी संघर्षामुळे संपूर्ण मध्य पूर्व संवेदनशील स्थितीत पोहोचला आहे. दुसरीकडे, हूती बंडखोरांच्या कारवायांमुळे लाल समुद्र आणि बाब-अल-मंदेब सामुद्रधुनीतील अस्थिरताही वाढली आहे. दोन्ही आघाड्यांवरील तणाव कमी झाला नाही तर त्याचा परिणाम जागतिक ऊर्जा पुरवठा, सागरी व्यापार आणि आंतरराष्ट्रीय राजनैतिक प्रयत्नांवर होऊ शकतो.
