अमेरिकेचे अर्थमंत्री स्कॉट बेसेंट यांनी कॅनडाची तुलना मोठ्या कुत्र्याला त्रास देणाऱ्या छोट्या भुंकणाऱ्या कुत्र्याशी केली. त्यांनी कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांच्यावर अमेरिकेने दिलेला अधिक चांगला व्यापार करार नाकारल्याचा आरोप केला. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे अमेरिका आणि कॅनडामधील व्यापार तणाव पुन्हा चर्चेत आला आहे.
फॉक्स न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीत बेसेंट यांनी ही टिप्पणी केली. दोन्ही देशांमध्ये टॅरिफ आणि व्यापार धोरणांवरून तणाव कायम असताना त्यांचे हे वक्तव्य आले.
कॅनडासोबतच्या व्यापार वादाचे स्पष्टीकरण देताना बेसेंट यांनी त्यांच्या जुन्या जर्मन शेफर्ड कुत्र्याचे उदाहरण दिले. त्यांनी सांगितले की, उद्यानात एक छोटा कुत्रा त्यांच्या जर्मन शेफर्डवर सतत भुंकत असे.
त्यांच्या म्हणण्यानुसार, त्यांचा जर्मन शेफर्ड बराच काळ त्या छोट्या कुत्र्याकडे दुर्लक्ष करत राहिला, मात्र अखेर एका दिवशी त्याचा संयम संपला. कॅनडासोबतची सध्याची परिस्थिती त्यांना या घटनेची आठवण करून देते, असे बेसेंट यांनी सांगितले.
बेसेंट यांनी कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांच्यावर अधिक चांगला व्यापार करार नाकारल्याचा आरोप केला. दोन्ही देशांच्या अधिकाऱ्यांमध्ये 19 ते 21 ऑगस्टदरम्यान तीन दिवस व्यापार चर्चा झाली होती; मात्र ही चर्चा कोणत्याही करारापर्यंत पोहोचली नाही.
कार्नी यांच्या म्हणण्यानुसार, चर्चेच्या अंतिम टप्प्यात अमेरिकेने कराराच्या अटींमध्ये बदल केले. दुसरीकडे, अमेरिकेने कॅनडाला चांगली ऑफर देण्यात आली होती, मात्र कॅनडाने त्यास सहमती दर्शवली नाही, असे म्हटले.
कॅनडासोबतच्या सध्याच्या व्यापार युद्धाचा अमेरिकेतील किमतींवर होणारा परिणाम अत्यल्प असेल, असा दावाही बेसेंट यांनी केला. अमेरिका आणि कॅनडामध्ये टॅरिफवरून सातत्याने वक्तव्ये होत असताना त्यांची ही भूमिका समोर आली.
बेसेंट यांनी यापूर्वीही कार्नी यांच्यावर टीका केली आहे. कॅनडाच्या अर्थव्यवस्थेसाठी काय चांगले आहे यावर लक्ष केंद्रित करण्याऐवजी कॅनडाचे पंतप्रधान आपल्या राजकीय प्रतिमेबाबत अधिक चिंतित असल्याचा आरोप त्यांनी केला होता.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दोन्ही देशांमध्ये व्यापार करार न झाल्यानंतर 22 ऑगस्टपासून कॅनडाच्या सुमारे 20 अब्ज डॉलर म्हणजेच अंदाजे 1.9 लाख कोटी रुपयांच्या वस्तूंवर 50 टक्के टॅरिफ लागू केला.
हा टॅरिफ अमेरिकेला पाठवल्या जाणाऱ्या कॅनडाच्या एकूण वस्तूंच्या मूल्याच्या सुमारे 5 टक्के असल्याचे सांगण्यात आले. कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांनी अमेरिकेच्या या निर्णयाला कॅनडावरील हल्ला म्हटले.
दोन्ही देशांमधील वाढत्या व्यापार वादावर बोलताना कार्नी यांनी कॅनडा युद्धासारख्या परिस्थितीत असल्याचे म्हटले, कारण त्याच्यावर हल्ला झाला आहे.
अमेरिका आणि कॅनडामध्ये दीर्घकाळापासून अनेक व्यापारविषयक मुद्द्यांवर मतभेद आहेत. यामध्ये ऑटोमोबाइल, दुग्धजन्य पदार्थ, मद्य आणि लाकूड व्यापाराचा समावेश आहे.
अमेरिकेचा आरोप आहे की कॅनडाची काही व्यापार धोरणे अमेरिकन कंपन्यांसाठी समान संधी निर्माण करत नाहीत. दुसरीकडे, कॅनडा अमेरिकेने लावलेल्या विविध टॅरिफमधून सवलत देण्याची मागणी करत आहे.
अमेरिकेने कॅनडाच्या व्यापार धोरणांमुळे अमेरिकन वाहन कंपन्यांना कॅनडाच्या बाजारात समान संधी मिळत नसल्याची तक्रार केली आहे.
कॅनडाने आपल्या अर्थव्यवस्थेत अमेरिकन कार आणि इतर अमेरिकन उत्पादनांसाठी बाजार अधिक खुला करावा, अशी अमेरिकेची मागणी आहे. त्याबदल्यात कॅनडाने अमेरिका कडून स्टील, अॅल्युमिनियम, कार आणि लाकडावरील टॅरिफमध्ये सवलत मागितली होती.
मात्र, अमेरिका हे टॅरिफ हटवण्यास तयार झाले नाही.
कॅनडाने आपल्या दुग्ध उद्योगाचे परदेशी स्पर्धेपासून संरक्षण करण्यासाठी दीर्घकाळ विविध नियम आणि निर्बंध लागू केले आहेत.
अमेरिकेला त्याचे दूध, चीज आणि इतर दुग्धजन्य पदार्थ कॅनडाच्या बाजारात अधिक सहजपणे उपलब्ध व्हावेत अशी अपेक्षा आहे. मात्र, कॅनडाने आपल्या देशांतर्गत दुग्ध क्षेत्राबाबत मोठी सवलत देण्याचे टाळले.
हा मुद्दाही दोन्ही देशांमधील चर्चेतील प्रमुख वादाचा विषय राहिला.
कॅनडाच्या काही भागांमध्ये अमेरिकन मद्याच्या विक्रीवर असलेल्या निर्बंधांवरूनही अमेरिका नाराज आहे. अमेरिकन पक्ष याला आपल्या उत्पादनांशी भेदभाव मानतो आणि अमेरिकन मद्य कॅनडाच्या बाजारात अधिक सहजपणे विकले जावे अशी मागणी करतो.
सॉफ्टवुड लंबर म्हणजेच लाकडाच्या व्यापारावरूनही दोन्ही देशांमध्ये दीर्घकाळापासून वाद आहे. कॅनडातून आयात होणाऱ्या लाकडावर अमेरिका विविध व्यापार निर्बंध आणि शुल्क लागू करत आला आहे.
अमेरिकेच्या 50 टक्के टॅरिफला प्रत्युत्तर म्हणून कॅनडानेही प्रतिउत्तरात्मक कारवाई जाहीर केली. पंतप्रधान मार्क कार्नी यांनी कॅनडा अमेरिकन टॅरिफला डॉलरच्या बदल्यात डॉलरच्या आधारावर प्रत्युत्तर देईल, असे सांगितले.
यानंतर दोन्ही देशांमधील व्यापार तणाव आणखी वाढला. अमेरिका आणि कॅनडा हे एकमेकांचे सर्वात मोठ्या व्यापार भागीदारांपैकी आहेत. दीर्घकाळ टॅरिफ कायम राहिल्यास दोन्ही देशांमधील व्यापार आणि ग्राहकांच्या किमतींवर परिणाम होऊ शकतो.
अमेरिका-कॅनडा संबंधांमधील वाद केवळ टॅरिफपुरता मर्यादित नाही. दोन्ही देशांमध्ये राजकीय आणि सीमा सुरक्षेशी संबंधित अनेक मुद्द्यांवरही मतभेद आहेत.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अनेक वेळा कॅनडाला अमेरिकेचे 51वे राज्य बनवण्याबाबत वक्तव्य केले आहे. व्यापाराच्या बाबतीत अमेरिका कॅनडाला मोठा आर्थिक लाभ देत असल्याचा ट्रम्प यांचा दावा आहे.
कॅनडा अमेरिकेचा भाग झाल्यास दोन्ही देशांमधील व्यापार असमतोल आणि टॅरिफशी संबंधित अनेक वाद संपुष्टात येऊ शकतात, असाही त्यांनी दावा केला आहे.
कॅनडाने हा विचार स्वीकारलेला नाही आणि कॅनडाच्या नेतृत्वाने देशाच्या सार्वभौमत्वावर भर दिला आहे.
ट्रम्प यांनी कॅनडाचे माजी पंतप्रधान जस्टिन ट्रूडो यांना अनेक वेळा टोमणा म्हणून ‘गव्हर्नर’ संबोधले होते. कॅनडामध्ये या वक्तव्याला देशाच्या सार्वभौमत्वाचा अपमान मानण्यात आले.
अमेरिका आणि कॅनडामध्ये सीमा सुरक्षेवरूनही मतभेद आहेत. ट्रम्प प्रशासनाने कॅनडाच्या सीमेतून बेकायदेशीर स्थलांतरितांची ये-जा आणि फेंटानिलसारख्या धोकादायक अमली पदार्थांच्या तस्करीबाबत चिंता व्यक्त केली आहे.
अमेरिकेने कॅनडाकडे सीमा देखरेख मजबूत करण्याची तसेच बेकायदेशीर स्थलांतर आणि अमली पदार्थांची तस्करी रोखण्यासाठी कठोर पावले उचलण्याची मागणी केली आहे.
अमेरिका आणि कॅनडामधील सध्याचा वाद दोन्ही देशांमधील आर्थिक आणि व्यापारी संबंधांच्या पार्श्वभूमीवर आहे. टॅरिफ, बाजारपेठेतील प्रवेश आणि सीमा सुरक्षेबाबतचे मतभेद दोन्ही देशांच्या राजकीय आणि आर्थिक संबंधांवर परिणाम करू शकतात.
