अमेरिकेने या वर्षी दक्षिण आफ्रिकेतील G-20 शिखर परिषदेत सक्रिय भूमिका न घेण्याचा निर्णय घेतला आहे. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांना राष्ट्राध्यक्ष रामफोसा यांच्या विधानांवरून नाराजी आहे, तर भारताचे पंतप्रधान मोदी यात सहभागी होणार आहेत.
अमेरिका: दक्षिण आफ्रिकेत आयोजित जी-20 शिखर परिषदेपासून (G-20 Summit) अमेरिकेने अंतर ठेवले आहे. व्हाईट हाऊसने स्पष्ट केले आहे की, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना दक्षिण आफ्रिकेचे राष्ट्राध्यक्ष सिरिल रामफोसा यांची भाषा आणि त्यांच्या विधानांमुळे समस्या आहे. व्हाईट हाऊसच्या निवेदनात म्हटले आहे की, ट्रम्प प्रशासनाला राष्ट्राध्यक्ष रामफोसा यांनी केलेल्या गोष्टी अजिबात आवडल्या नाहीत.
G-20 शिखर परिषदेचे आयोजन
या वर्षी 21 नोव्हेंबर ते 23 नोव्हेंबर दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेतील जोहान्सबर्ग येथे 20वी G-20 शिखर परिषद आयोजित केली जात आहे. या परिषदेत जगातील 20 प्रमुख देशांच्या नेत्यांसह, युरोपियन युनियन (EU) आणि आफ्रिकन युनियन (AU) या दोन प्रादेशिक संघटनाही सहभागी आहेत. भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी या परिषदेत सहभागी होण्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेच्या दौऱ्यावर रवाना झाले आहेत.
अमेरिकेने अंतर का ठेवले?
व्हाईट हाऊसच्या प्रेस सेक्रेटरी कॅरोलिन लेविट यांनी स्पष्ट केले की, अमेरिका या वर्षीच्या G-20 परिषदेच्या अधिकृत बैठका आणि चर्चांमध्ये सहभागी होणार नाही. त्यांनी सांगितले की, अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या अनुपस्थितीचे कारण हे आहे की, राष्ट्राध्यक्ष रामफोसा यांनी अमेरिका आणि राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या विरोधात नकारात्मक विधाने केली आहेत. लेविट म्हणाल्या की, ट्रम्प प्रशासनाला ही भाषा अजिबात आवडली नाही.
अमेरिकन राजदूताची भूमिका
लेविट यांनी सांगितले की, दक्षिण आफ्रिकेतील अमेरिकन राजदूत केवळ पुढील G-20 परिषदेच्या (2026) यजमानपदासंदर्भात उपस्थित आहेत. ते कोणत्याही औपचारिक चर्चेत किंवा अधिकृत वाटाघाटींमध्ये सहभागी होत नाहीत. याचा अर्थ असा की, अमेरिका शिखर परिषदेच्या कामकाजात सक्रियपणे सहभागी होणार नाही.
अमेरिकन अधिकाऱ्यांची अनुपस्थिती
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी घोषणा केली आहे की, मानवाधिकार (Human Rights) उल्लंघनाचा हवाला देत कोणताही अमेरिकन सरकारी अधिकारी या वर्षीच्या G-20 शिखर परिषदेत सहभागी होणार नाही. यावर राष्ट्राध्यक्ष रामफोसा यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले की, अमेरिकेची अनुपस्थिती "त्यांचे नुकसान" आहे. त्यांनी हे देखील सांगितले की, या परिस्थिती असूनही दक्षिण आफ्रिका परिषद सुरूच ठेवेल.
दक्षिण आफ्रिकेचे यजमानपद
या वर्षी दक्षिण आफ्रिका G-20 नेत्यांच्या शिखर परिषदेचे आयोजन करत आहे. या परिषदेचे अध्यक्षस्थान राष्ट्राध्यक्ष रामफोसा 22 आणि 23 नोव्हेंबर रोजी जोहान्सबर्गमधील नॅसरेक एक्स्पो सेंटरमध्ये भूषवतील. परिषदेत सहभागी देशांमध्ये अर्जेंटिना, ऑस्ट्रेलिया, ब्राझील, कॅनडा, चीन, फ्रान्स, जर्मनी, भारत, इंडोनेशिया, इटली, जपान, कोरिया, मेक्सिको, रशिया, सौदी अरेबिया, दक्षिण आफ्रिका, तुर्की, युनायटेड किंगडम आणि युनायटेड स्टेट्स यांचा समावेश आहे.
जी-20 शिखर परिषदेचे महत्त्व
G-20 शिखर परिषद जगातील सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्था असलेल्या देशांना एका व्यासपीठावर आणते. येथे जागतिक आर्थिक धोरणे, व्यापार, आर्थिक सुधारणा आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्य यावर चर्चा होते. या वर्षी परिषदेचे महत्त्व यासाठी वाढले आहे कारण यात जागतिक सुरक्षा आणि मानवाधिकार यांसारखे मुद्देही चर्चेचा भाग बनले आहेत.
