उत्तर प्रदेशमध्ये उष्णतेने नागरिकांसह वन्यजीवांचीही परीक्षा घेण्यास सुरुवात केली आहे. राज्यातील अनेक शहरांमध्ये तापमान 43 अंश सेल्सियसच्या पुढे गेले असून सकाळपासून कडक ऊन आणि दुपारच्या गरम वाऱ्यांमुळे जनजीवन प्रभावित झाले आहे. हवामान विभागाच्या माहितीनुसार पुढील काही दिवस उष्णतेचा प्रभाव कायम राहू शकतो, मात्र 11 जूनपासून प्री-मान्सून हालचाली सुरू होण्याची शक्यता आहे.
उत्तर प्रदेशातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये नागरिक तीव्र उष्णता आणि दमट हवामानामुळे त्रस्त आहेत. दुपारच्या वेळी रस्त्यांवर तुलनेने कमी वर्दळ दिसून येत आहे. नागरिक केवळ अत्यावश्यक कामांसाठीच घराबाहेर पडत आहेत. उष्णतेपासून बचावासाठी बाजारपेठांमध्ये थंड पेये, फळे आणि बर्फ यांची मागणी वाढली आहे.
तीव्र उष्णतेचा परिणाम प्राणीसंग्रहालयांतील वन्यजीवांवरही दिसून येत आहे. अनेक प्राणीसंग्रहालयांमध्ये वाघांसाठी विशेष जलतलाव तयार करण्यात आले आहेत, जिथे ते दीर्घकाळ पाण्यात राहून उष्णतेपासून बचाव करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. एका वाघाला जलतलावात अंघोळ करताना आणि पाण्यात विश्रांती घेताना पाहण्यात आले असून त्याचे फोटो आणि व्हिडिओ लोकांचे लक्ष वेधून घेत आहेत.
हरिण आणि इतर शाकाहारी प्राण्यांसाठीही विशेष व्यवस्था करण्यात आली आहे. त्यांच्या निवासस्थानी फवारे बसविण्यात आले आहेत, ज्यामुळे परिसर तुलनेने थंड राहण्यास मदत होत आहे. प्राणीसंग्रहालय प्रशासनाकडून प्राण्यांना अतिरिक्त पाणी, हंगामी फळे आणि उष्णतेपासून दिलासा देणारा विशेष आहार उपलब्ध करून दिला जात आहे. अनेक ठिकाणी प्राण्यांच्या निवासस्थानांच्या परिसरात सातत्याने पाण्याची फवारणी केली जात आहे.
हवामान तज्ज्ञांच्या मते राज्यात सध्या उष्ण आणि कोरडे वारे वाहत असून त्यामुळे तापमान सामान्यपेक्षा अधिक राहिले आहे. मात्र बंगालच्या उपसागरातून आणि अरबी समुद्रातून आर्द्रता वाढण्याची चिन्हे दिसत आहेत. यामुळे 11 जूनच्या आसपास प्री-मान्सून पावसाची सुरुवात होऊ शकते. ही प्रणाली सक्रिय झाल्यास नागरिकांना उष्णतेपासून दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
आरोग्य तज्ज्ञांनी नागरिकांना दुपारच्या वेळी उन्हात जाणे टाळण्याचा, पुरेसे पाणी पिण्याचा आणि शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कायम ठेवण्याचा सल्ला दिला आहे. विशेषतः मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि आजारी व्यक्तींनी अतिरिक्त काळजी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. सातत्याने वाढणाऱ्या तापमानामुळे उष्माघात आणि निर्जलीकरणाचा धोका वाढला आहे.
राज्यातील विविध शहरांमध्ये प्रशासन सतर्कतेच्या स्थितीत आहे. सार्वजनिक ठिकाणी पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था वाढविण्यात येत असून नागरिकांना उष्णतेपासून बचावाच्या उपायांविषयी जागरूक केले जात आहे. अनेक ठिकाणी पशू-पक्ष्यांसाठीही पाण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
सध्या उत्तर प्रदेश तीव्र उष्णतेच्या प्रभावाखाली आहे. नागरिकांपासून वन्यजीवांपर्यंत सर्वजण उष्णतेपासून दिलासा मिळण्याची प्रतीक्षा करत आहेत. आता 11 जूनपासून अपेक्षित प्री-मान्सून पावसाकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
